Inspectiecampagne in carrosseriebedrijven
Waarom deze campagne?
De campagne kadert in de Europese SLIC-campagne ‘Chemische agentia’ die gericht is op het gebruik van gevaarlijke stoffen in kleine en middelgrote ondernemingen. SLIC staat voor Senior Labour Inspectors Committee en is de overkoepelende organisatie van alle arbeidsinspecties van de Europese Unie (EU). Naast een aanzienlijke verbetering van de arbeidsomstandigheden beoogt de campagne ook een betere harmonisering in de naleving van de Europese regelgeving voor het gebruik van gevaarlijke stoffen op de werkplaats in de verschillende lidstaten. Dit moet leiden tot een vermindering van het aantal beroepsziekten en arbeidsongevallen.
Dit betekent dat de campagne plaatsvindt in alle lidstaten van de EU. Hierbij worden, naargelang de keuze van de lidstaten, 4 sectoren beoogd, namelijk bewerking en vervaardiging van meubels, carrosseriewerkzaamheden, industriële reiniging en bakkerijen.
De arbeidsinspecteurs krijgen een gemeenschappelijke opleiding om hen in staat te stellen de werkplaatsen te inspecteren volgens de gemeenschappelijke basisleidraden en de middelen te gebruiken die voor de campagne zijn ontwikkeld.
Kort samengevat heeft de campagne volgende objectieven:
- De kennis vergroten omtrent risicobeoordelingen in KMO’s
- Werkgevers bewust maken van het belang van de risicobeoordeling
- Werknemers bewust maken van het belang van de toepassing van veilige werkmethodes
- De doeltreffendheid verhogen van de Europese wetgeving inzake veiligheid en gezondheid op het werk
- Het opleiden van de arbeidsinspecteurs
België kiest voor carrosseriewerkzaamheden
In België richten de inspecteurs zich enkel naar de carrosseriebedrijven. In de sector van de carrosseriewerkzaamheden wordt regelmatig met gevaarlijke stoffen gewerkt (o.a. bij het verfspuiten). Dit kan leiden tot tal van beroepsziektes. De bedoeling van de campagne is dan ook om na te gaan of de risico’s waaraan de werknemers zijn blootgesteld worden geëvalueerd en of men gebruik maakt van adequate collectieve en persoonlijke beschermingsmiddelen.
Risicobeoordeling
De aanwezigheid en het gebruik van gevaarlijke stoffen op het werk gebeurt meestal zonder dat de risico’s waaraan de werknemers kunnen worden blootgesteld, vooraf zijn geëvalueerd.
De chemische stoffen kunnen nefaste gevolgen hebben in het organisme en via drie wegen in het lichaam binnendringen:
- door inhalatie
- door contact met de huid
- door inslikken
De voornaamste factoren die het risico beïnvloeden zijn de gebruiksvoorwaarden van het chemisch product, de concentratie, het niveau en de duur van de blootstelling en het gebruik van gepaste beschermingsmiddelen.
Elke werkgever is verplicht om een passend beschermingsniveau bij het gebruik van gevaarlijke stoffen te verzekeren. De evaluatie van de risico’s is een fundamentele vereiste van de wetgeving en is dé sleutel tot de implementatie van veilige werkmethodes op de werkvloer. De risico-evaluatie laat immer toe de oorsprong, de aard en de effecten van de risico’s te bepalen. Eens dit alles gekend is, kan men overgaan tot het nemen van adequate preventiemaatregelen om de aanwezige risico’s te elimineren of te herleiden tot een aanvaardbaar niveau.
De risico-evaluatie bestaat uit verschillende stappen die moeten worden toegepast op het niveau van de werkpost en het werkproces:
Stap 1: de gevaarlijke stoffen op de werkplaatsen identificeren en hun eigenschappen bepalen (door raadpleging van de etiketten en de fiches met de gezondheids- en veiligheidsgegevens), de werknemers identificeren die kunnen worden blootgesteld alsook de periodes, de duur en de activiteiten die aanleiding geven tot blootstelling.
Stap 2: de kans bepalen om een ziekte of schade op te lopen ten gevolge van de blootstelling aan die stoffen, welke de grootste risico’s zijn, hoe de werknemers een aandoening kunnen oplopen, welke prioritaire acties moeten worden ondernomen.
Stap 3: het bepalen en het nemen van de nodige preventiemaatregelen om de risico’s voor blootstelling aan gevaarlijke producten te beperken (bijvoorbeeld vervanging, andere werkmethode, lokale afzuiging, ventilatie, contact met de huid vermijden) of in laatste instantie de blootstelling van de werknemers controleren.
Stap 4: de doeltreffendheid van de genomen maatregelen nagaan en indien nodig bijkomende maatregelen treffen.
Stap 5: periodiek herevalueren en verifiëren of de uitgevoerde maatregelen nog steeds adequaat zijn.
Er zijn verschillende hulpmiddelen en methodes voor handen voor het uitvoeren van een risico-evaluatie. De keuze van de methode hangt af van de heersende omstandigheden op de werkplaats, het aantal werknemers, het soort activiteiten, de werkuitrusting, de specifieke eigenschappen van de werkruimte, de gebruikte stoffen en de risico’s die hiermee gepaard gaan.
De checklijst is hierbij het meest gebruikte hulpmiddel. Andere mogelijkheden zijn het gebruik van richtlijnen, handboeken, brochures, vragenlijsten en „interactieve hulpmiddelen“ (vrije interactieve software, met inbegrip van downloadbare computersoftware, meestal specifiek voor elke sector).
Wat wordt gecontroleerd?
De inspecteurs van de Algemene Directie Toezicht op het Welzijn op het Werk gaan steekproefgewijs te werk en zullen tijdens hun bezoeken vooral de nadruk leggen op:
- de risicobeoordeling voor het gebruik van gevaarlijke chemische agentia op de werkvloer
- • het gebruik van adequate collectieve en persoonlijke beschermingsmiddelen
- de toepassing van het gezondheidstoezicht
De inspecteurs voeren hun controle uit aan de hand van een checklijst met volgende te controleren punten:
- Gebruikte producten
- Inventaris van de gebruikte stoffen en preparaten
- Beschikbaarheid van veiligheidsinformatiebladen voor de werknemers
- Etikettering van gevaarlijke stoffen en preparaten
- Risico-evaluatie voor de aanwezigheid en gebruik van gevaarlijke chemische agentia op de werkvloer
- Opslag van producten
- Verfspuiten
- Afzonderlijk lokaal
- Afzuiging + efficiëntie afzuiging
- Ademhalingstoestel of masker (juiste type, strikt persoonlijk, onderhoud, opslag, instructienota,…); zie het bericht van de van de Algemene Directie Toezicht op het Welzijn op het Werk: Verfspuiten met isocyanaathoudende verven
- Beschermkledij
- Rookgassen
- Afzuiging
- Schuren
- Stofmasker
- Huidcontact met oliën, solventen, brandstof, lijmen
- Handschoenen
- Gezondheidstoezicht
- Naamlijsten met risicoposten
- Toepassing van gezondheidstoezicht voor verfspuiters
- Toepassing van biologische monitoring bij verfspuiters
- Andere
- Brandveiligheid
- Explosieveiligheid
- …
Deze lijst is niet-limitatief. Dit wil zeggen dat de inspecteurs ook nog andere zaken kunnen controleren die niet in bovenstaande lijst zijn opgenomen.
Campagnebrochure
De inspectiecampagne wordt ondersteund met de beknopte brochure “Gevaarlijke stoffen: heb er aandacht voor, evalueer en bescherm” dat het SLIC ter beschikking heeft gesteld. Hierin wordt stilgestaan bij het feit dat werknemers in de autoherstelsector worden blootgesteld aan verschillende gevaarlijke stoffen (bijvoorbeeld: verf, lijm, solventen, motorolie, uitlaat- en andere gassen). Het is essentieel dat de risico’s die voortvloeien uit de blootstelling aan elke stof worden geëvalueerd, voorkomen en onder controle gehouden om gezondheidsproblemen te vermijden.
Raadpleeg de brochure Gevaarlijke stoffen: heb er aandacht voor, evalueer en bescherm (PDF – 8 pagina’s – 2,4 MB)
Meer info
- aankondiging van de nationale inspectiecampagne: brief aan de doelgroep
- zie op website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg: koninklijk besluit van 11 maart 2002 betreffende de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van de werknemers tegen de risico’s van chemische agentia op het werk (PDF)
- website van het SLIC, met o.a. brochures, posters, folders,… (voorlopig enkel in het Engels): Hazardous substances: Be aware, assess and protect
- thema ‘Gevaarlijke stoffen'
- voor nog bijkomende inlichtingen, contacteer de regionale directie van het Toezicht op het Welzijn op het Werk van uw provincie
- Eindrapport van de campagne (PDF, 5 pagina's - 43 KB)
