Internationaal Symposium “Goede praktijken” – 26 oktober 2009

Op maandag 26 oktober 2009 organiseerde de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal overleg (FOD WASO) samen met het Belgisch steunpunt van het Europees Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk een symposium over goede praktijken te Brussel.

Het symposium over goede praktijken heeft tot doel de Europese informatiecampagne over risicobeoordeling die bijna ten einde is, te valoriseren. Tijdens deze bijeenkomst heeft men de activiteiten en realisaties van de campagne toegelicht met nadruk op voorbeelden van goede praktijken die zowel in België als zijn buurlanden verzameld werden.

De campagne “Een gezonde werkplek. Goed voor jou en voor de zaak” over risicoanalyse en -beheersing werd in juni 2008 door het Europees Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk officieel gelanceerd in Brussel. Deze campagne heeft een looptijd van twee jaar: 2008–2009.

Jaarlijks sterven duizenden mensen in de Europese Unie aan de gevolgen van een arbeidsongeval of een beroepsziekte. Dit is humanitair onaanvaardbaar en brengt hoge kosten mee voor de bedrijven en voor de samenleving in het algemeen. Nochtans kunnen de meeste van deze ongevallen en ziekten vermeden worden. De risicobeoordeling vormt de eerste fase van de preventieprocedure.

Programma

Verwelkoming door de Voorzitter (Christian Deneve – FOD WASO)
Inleiding (Willy Imbrechts – Focal Point Manager van België)
De Europese campagne 2008–2009 (Lorenzo Munar – Europees Agentschap)
La sécurité est hors prix ! – aussi par temps de crise (Paul Weber – Focal Point Manager van het Groothertogdom Luxemburg)
Goede praktijken in Nederland (Henk Schrama – Focal Point Manager van Nederland)
Bonnes pratiques en France (Pierre Paolini – Focal Point Manager van Frankrijk)
Goede praktijken in België (Jean-Louis Baraté – GlaxoSmithKline Biologicals en Florence Lumen – IMA Europe/NEPSI)
Les défis de l’analyse des risques en pratique pour les PME: l’exemple de la stratégie Sobane en Belgique (Alain Piette – FOD WASO)
Uitreiking Prijs van de Hoge Raad voor preventie en bescherming op het werk (Johan Dekempe en Bart Van Camp – SPIE Belgium N.V.)
Voorbeschouwing van de campagne 2010-2011 (Willy Imbrechts – Focal Point Manager van België)

Risicobeheersing in België

Christian Deneve, directeur-generaal van de Algemene Directie Humanisering van de Arbeid (FOD WASO) opende het symposium. Daarna nam Willy Imbrechts, Focal Point Manager van België en adviseur-generaal van de Algemene Directie Toezicht op het Welzijn op het Werk, het woord.

De heer Imbrechts had het eerst over de speerpunten van de campagne in België. Vervolgens belichtte hij de afzonderlijke doelstellingen die Europa met de campagne beoogde.

Het uiteindelijke doel van de campagne was ervoor te zorgen dat minder mensen letsels oplopen of dat hun gezondheid minder aangetast wordt als gevolg van hun werk, nu en in de toekomst. Dit doel is niet bereikt, maar wellicht zullen de effecten van deze campagne zich pas op langere termijn laten gevoelen.

De toepassing van een dynamisch risicobeheersingsysteem blijft een probleem in de kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), ondanks de ondersteuning en de tussenkomsten van de externe diensten voor preventie en bescherming op het werk en van de preventiediensten van de arbeidsongevallenverzekeraars en ondanks de vele hulpmiddelen die werden en worden ontwikkeld.

Daarbij is de verspreiding van de goede praktijken ook zeer belangrijk. Deze goede praktijken kunnen een inspiratiebron zijn voor anderen die er hun risicobeheersingsysteem mogelijk door herzien. In België werd er een strategie voor risicobeheersing ontwikkeld: de Sobane-strategie.

De Europese campagne 2008-2009 : een evaluatie

Lorenzo Munar, vertegenwoordiger van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk te Bilbao, gaf een overzicht van de doelstellingen, de instrumenten en de eerste resultaten van de campagne.

Hij evalueerde de campagne aan de hand van de volgende punten:

de doelstellingen van de campagne
de sleutelevenementen in 2008 en in 2009
de activiteiten georganiseerd op het niveau van de lidstaten
de campagnewebsite
het promomateriaal
de gepubliceerde rapporten
de database met tools voor risico-evaluatie.

Lorenzo Munar lichtte ook kort de ‘On line Risk Assessment tool’ toe die op de sluitingsplechtigheid van de campagne te Bilbao zal worden voorgesteld. Deze tool die gebaseerd is op de Nederlandse risico-inventarisatie en –evaluatie (RIE) zal de kmo’s helpen bij het ontwikkelen van eigen risicobeheersingsysteem.

Goede praktijken in Luxemburg, Nederland en Frankrijk

Luxemburg

Paul Weber, Focal Point Manager van het Groothertogdom Luxemburg, wil vooral in de kijker plaatsen dat veiligheid geen prijs heeft. Sinds het uitbreken van de wereldwijde financiële en economische crisis in 2008 kan men constateren dat de bedrijven hun investeringen in veiligheid terugschroeven.

Het Groothertogdom Luxemburg kent meer dan 12 arbeidsongevallen per 100 personen per jaar. De directe en indirecte kosten verbonden aan één arbeidsongeval bedraagt 25.000 euro. Dat betekent 3.000 euro per werknemer per jaar. Alleen wanneer de bedrijven dit laatste cijfer kunnen verminderen boeken ze echte winst. Dus preventie loont.

Nederland

Henk Schrama, Focal Point Manager van Nederland, heeft het over de goede praktijken in Nederland op het gebied van risicobeheersing.

Wat is een goede praktijk nu eigenlijk en wat maakt een praktijk tot een goede praktijk, dat zijn de vragen die hij beantwoordde in het eerste deel van zijn betoog. Vervolgens belichtte hij de goede praktijkencompetitie over risico-inventarisatie en –evaluatie (RIE) in Nederland in 2008 en welke goede praktijken deze competitie heeft opgeleverd.

Zijn betoog eindigt met het aanstippen van het belang die goede praktijken innemen in de actuele beleidsontwikkeling in Nederland. Belangrijk daarbij is de intrede van de arbocatalogus in de wetgeving.

Frankrijk

Pierre Paolini, Focal Point Manager van Frankrijk, verduidelijkte de strategie die in Frankrijk wordt gevolgd op het vlak van de veiligheid en de gezondheid op het werk. Aan de hand van het cijfermateriaal bleek duidelijk dat risicobeheersing absoluut noodzakelijk was.

Frankrijk heeft het aantal inspectiebezoeken verhoogt en probeert de bedrijven te sensibiliseren door onder andere goede praktijken te bevorderen. Om de verspreiding van deze goede praktijken te stimuleren heeft het Ministère du Travail een website ontwikkeld die in 2009 op het net kwam. Op deze website kan u een virtueel bedrijf bezoeken (“L’entreprise virtuelle”) en de risico’s per activiteit en per afdeling ontdekken.

Bezoek deze website: Travailler mieux - La santé et la sécurité au travail

Goede praktijken in België

Jean-Louis Baraté van GlaxoSmithKline Biologicals: GSK Biologicals geeft opleidingen in een eigen trainingscentrum
Florence Lumen van IMA Europe/NEPSI: Behandeling en gebruik van kristallijn silica en producten die het bevatten - Gids voor goede praktijken

Risico-analyse in de praktijk: Sobane-strategie in België

Alain Piette, ergonoom bij de Algemene Directie Humanisering van de Arbeid (FOD WASO), belichtte de moeilijkheden die kmo’s in de praktijk ondervinden wanneer zij een risicoanalyse willen uitvoeren. Om de bedrijven te helpen bij de risicoanalyse heeft men strategieën ontwikkeld om de beroepsrisico’s te beheren. In België kunnen de bedrijven gebruik maken van de Sobane-strategie.

Als medeontwerper van de Sobane-strategie stelde Alain Piette de belangrijkste elementen van de strategie voor. Hij legde daarbij de nadruk op de screening. De screening of opsporing van risico’s is de eerste stap in de strategie. Hiervoor heeft men de Déparis-gidsen per sector ontwikkeld.

Prijs van de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het Werk 2009

Christian Deneve reikte tijdens dit symposium de Prijs van de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het Werk 2009 uit aan SPIE Belgium. SPIE Belgium kreeg de prijs voor zijn vernieuwend veiligheidsbeleid bij onderhoudswerken.

De Hoge Raad gaf daarbij ook een eervolle vermelding aan de heer Christian Van Dael van de n.v. Imtech Maintenance te Brussel voor zijn eindverhandeling over risicobeheer in een onderhoudsbedrijf van technische installaties in gebouwen.

De afgevaardigd bestuurder van SPIE Belgium, Johan Dekempe, en de betrokken preventieadviseur, Bart Van Camp, gaven tenslotte een woordje uitleg over hun project bij de Total Raffinaderij in Antwerpen.

Meer informatie over deze goede praktijken:

Europese campagne 2010 – 2011

Willy Imbrechts gaf tot slot een voorbeschouwing van de Europese campagne 2010 – 2011. Het thema van deze campagne is het veilig uitvoeren van onderhoudswerk.

Willy Imbrechts verduidelijkte met een aantal sprekende voorbeelden dat het absoluut noodzakelijk is dat er campagne komt voor de sector van de onderhoudswerken. Twintig procent van de dodelijke arbeidsongevallen gebeurt namelijk in deze sector. De rode draad in deze en volgende campagnes blijft de risicoanalyse en de risicobeheersing.