Gehoorbeschadiging. Het sluipend gevaar

In de werkplaatsen van een nijverheidsschool wordt er omwille van de diverse opleidingsprojecten veel geluid geproduceerd. Het is dus belangrijk dat in de werkplaatsen de ter beschikking gestelde, persoonlijke beschermingsmiddelen voor het gehoor (otoplastieken, gehoorkappen en gehoordopjes) effectief gebruikt worden.

Omschrijving

Technisch Instituut Sint-Jansberg

In de werkplaatsen van een nijverheidsschool wordt er omwille van de diverse opleidingsprojecten veel geluid geproduceerd.

Ondanks het feit dat men bij nieuwbouwprojecten en eventuele verbouwingswerken gebruik maakt van geluidsabsorberende materialen en geluidsarme machines, zal het probleem van geluidsoverlast nog blijven bestaan.

Het is dus belangrijk dat in de werkplaatsen de ter beschikking gestelde, persoonlijke beschermingsmiddelen voor het gehoor (otoplastieken, gehoorkappen en gehoordopjes) effectief gebruikt worden.

Daarom hebben we dit schooljaar een sensibiliseringscampagne opgestart die zich specifiek richt naar het gebruik van de PBM’s voor het gehoor.

Achtergrond en doelstelling

Daar de aspecten van “welzijn op het werk” steeds belangrijker worden binnen de bedrijven is het ook de opdracht van het onderwijs de leerlingen ook bewust te maken naar de aspecten van veiligheid als onderdeel van het opvoedingsproject.

Daarom hebben we dit schooljaar een sensibiliseringscampagne opgestart die zich specifiek richt naar het gebruik van de PBM’s voor het gehoor.

Deze campagne met als titel “GELUID, HET SLUIPEND GEVAAR” is gericht naar alle leerlingen en leerkrachten die regelmatig in de werkplaatsen komen.

Methodologie

De sensibiliseringscampagne bestaat uit vier onderdelen:

Sensibilisering aan de hand van een CD-rom

In eerste instantie werden de leerkrachten geïnformeerd door E. Janssen (lid van het CPBW) en P. Bollen (preventieadviseur).

Voor de informatie werd gebruik gemaakt van een eigen ontworpen CD-rom (inhoud zie verder).

In de volgende weken werden de leerlingen per klas geïnformeerd met dezelfde CD-rom. De toelichting naar de leerlingen gebeurde door de klasleerkrachten zelf. Hiervoor werd een lokaal ter beschikking gesteld met PC, dataprojector, geluidsinstallatie en CD-rom (zie draaiboek in bijlage). Via een vooraf opgesteld uurrooster werden de leerlingen per klas geïnformeerd.

Inhoud CD-rom

Het centrale item van de sensibilisering is een CD-rom. Er werd veel aandacht besteed aan het ontwerp van de CD-rom. Deze CD-rom werd zodanig gestructureerd dat hij de leerlingen moest blijven boeien en er toch voor moest zorgen dat de “boodschap” van de sensibilisering werd overgedragen.

De inhoud bestaat uit 5 hoofdstukjes:

Gehoorverlies door lawaai.
Hoe klinken de verschillende dB-waarden.
Wat hoor je na gehoorverlies.
Een film uit onze praktijklokalen.
Preventie.

Gehoorverlies door lawaai

In dit hoofdstuk wordt kort uitgelegd hoe ons gehoor werkt. Aan de hand van een powerpoint-presentatie (formaat pps - 220 kB) worden enkele begrippen en eigenschappen van geluid en aanverwanten kort toegelicht.

Hoe klinken de verschillende dB-waarden

In dit hoofdstuk worden verschillende geluiden met verschillende geluidsniveaus (van 30dB tot 130 dB) gesimuleerd. Zo kunnen de leerlingen zelf de kracht, de intensiteit van het geluid ervaren. (De leerkracht krijgt een draaiboek mee, zodat hij perfect de geluidsinstallatie kan afstellen).

Voorbeelden van geluiden :

30 dB gefluister (mp3 formaat - 70 kB - 4 s)
40 dB een tikkende wekker (mp3 formaat - 64 kB - 4 s)
50 dB regenval (mp3 formaat - 92 kB - 6 s)
75 dB verkeer ((mp3 formaat - 256 kB - 23 s)

De Grenswaarde ligt op 80db. Hoger brengt zonder gehoorbescherming blijvende schade toe!

Voorbeelden van geluiden :

90 dB kettingzaag (mp3 formaat - 95 kB - 6 s)
120 dB een startend vliegtuig zeer dichtbij (mp3 formaat - 120 kB - 19 s)

130 dB een geweerschot zeer dichtbij (mp3 formaat - 42 kB - 3 s)

Wat hoor je na gehoorverlies

Aan de hand van twee fragmenten wordt een simulatie voorgesteld van gehoorverlies.

Het 1ste fragment is een muziekfragment (mp3 formaat - 741 kB - 46s) dat telkens wordt herhaald met een intensiteit van 5 dB (A) minder.

Het 2de fragment is een werkplaatsgeluid (mp3 formaat - 581 kB - 37 s) dat telkens herhaald wordt met een intensiteit van 3 dB(A) minder.

Aan de hand van deze twee fragmenten kunnen de leerkrachten en leerlingen gehoorverlies ervaren.

Een film uit de praktijklokalen

De CD-rom bevat ook een film van +/- 12 minuten. De film toont de werkplaatsen in onze school als de leerlingen actief bezig zijn tijdens de praktijkoefeningen. In iedere werkplaats wordt de meting gedaan van het geluid op dat ogenblik. De dB(A)-waarde is ook zichtbaar op de film. Hierdoor krijgen de leerlingen en leerkrachten een idee van de hoogte van het geluidsniveau in hun eigen werkplaats.

Preventiemaatregelen

Tot slot van de sensibiliserings-CD-rom wordt er een overzicht gegeven van de mogelijke PBM’s voor gehoorbescherming.

Folder

Na de uiteenzetting door de leerkracht met behulp van de CD-rom kreeg iedere leerling een foldertje mee. Dit foldertje is een korte samenvatting van de CD-rom.

Oordopjes

Na de uiteenzetting door de leerkracht met behulp van de CD-rom kreeg ook iedere leerling van de eerste graad een setje gehoordopjes cadeau van het CPBW.

Geluidsmeting in de werkplaatsen

TI Sint Jansberg Maaseik Het laatste onderdeel van de campagne bestaat uit het plaatsen van een mobiele geluidsmeter in de werkplaatsen.

Door de leerlingen van de afdeling elektriciteit werd er een mobiele geluidsmeter gemaakt. De installatie zal een lichtsignaal (zwaailicht) activeren van zodra het omgevingsgeluid, van de werkplaats waar de meter opgesteld is, boven de 80 dB (a) komt.

Deze mobiele installatie zal opgesteld worden in de verschillende werkplaatsen. De installatie verhuist regelmatig van werkplaats naar werkplaats.

Doelstelling: de leerlingen en leerkrachten regelmatig terug bewust maken van het fenomeen “geluidsoverlast” en hen alzo terug stimuleren tot het dragen van de PBM’s.

Betrokken partijen

De campagne werd uitgewerkt door de leden van het CPBW en de preventieadviseur, in samenspraak met de directie.

Doelgroep: al de leerkrachten en leerlingen die praktijklessen volgen in de werkplaatsen van de afdelingen hout, mechanica, lassen-constructie, sanitair, elektriciteit. (+/- 1500 leerlingen en +/- 100 leerkrachten).

Resultaten en bespreking - besluiten

De campagne “GELUID? HET SLUIPEND GEVAAR » werd goed onthaald door de leerlingen en de leerkrachten.

Vooral de opbouw van de CD-rom en de mobiele geluidsmeter werden als zeer positief ervaren zowel door de leerlingen als de leerkrachten.

De onwetendheid over de gevaren van geluidsoverlast was vóór de campagne groot.

Door deze sensibiliseringsactie zijn de leerlingen en leerkrachten gemotiveerder om hun gehoorbeschermers te dragen.
Na de campagne is er een duidelijk verhoogd gebruik van de gehoorbescherming vast te stellen.

Het regelmatig opstellen van de geluidsmeter in de praktijklokalen en het jaarlijks instrueren van de nieuwe leerlingen en leerkrachten aan de hand van de CD-rom en folder zal ervoor zorgen dat deze campagne ook in de volgende jaren het dragen van PBM’s positief zal beïnvloeden.

Contact