Ga naar inhoud. | Ga naar navigatie

Persoonlijke hulpmiddelen
Overgaan naar content. Zoeken FAQ Help Over ons

European Network - Belgian Safe Work Information Center (BeSWIC) - BELGIUM

OSHA-netwerk
U bent hier: Home → Thema's → Overbelastingletsels

Overbelastingletsels

Overbelastingletsels, spier- en skeletaandoeningen of musculoskeletale aandoeningen (MSA) zijn aandoeningen aan het bewegingsapparaat van het lichaam, te wijten aan zware of repetitieve arbeid of doordat men te lang in eenzelfde houding moet staan of zitten. Deze overbelastingsletsels zijn dan wel geen levensbedreigende risico's op de werkvloer, ze vormen wel het leeuwendeel van de arbeidsgerelateerde problemen in Europa.

In 2007 heeft het Europees Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk onder het motto 'Vertil je niet!' een campagne gevoerd ter voorkoming van fysieke overbelasting.

Op deze pagina vindt u een korte toelichting met links naar de volgende achtergrondinformatie omtrent de preventie van overbelastingsletsels:

Wetgeving

Een specifieke wetgeving in verband met werkgebonden spier- en skeletaandoeningen bestaat niet in België.

Volgens de welzijnswet is de werkgever verplicht het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk te bevorderen (Wet van 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk, BS 18/9/1996).

Hij dient er voor te zorgen dat het werk is aangepast aan de fysieke mogelijkheden van de mens en dat overmatige professionele fysieke en mentale vermoeidheid voorkomen wordt. Om deze doelstellingen te bereiken houdt hij rekening met de werkorganisatie en de werk- en productiemethoden (bv. minder monotone en tempogebonden arbeid); de inrichting van de arbeidsplaats en arbeidspost (ergonomie); de keuze en het gebruik van de arbeidsmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen; de psychosociale belasting.

De Codex voor het Welzijn op het Werk bevat wel onder meer delen over trillingen, het manueel hanteren van lasten, arbeidsmiddelen, beeldschermwerk, werkzitplaatsen en rustzitplaatsen.

U vindt een uitgebreide toelichting over deze wetgeving op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg:

Op die zelfde website vindt u eveneens de gecoördineerde teksten van deze regelgeving:

Onderzoek

Rapport van Europees Observatorium voor Arbeidsomstandigheden: MSA meest voorkomende beroepsziekte

Volgens een rapport van het Europees Observatorium voor Arbeidsomstandigheden zijn musculoskeletale aandoeningen (MSA) de meest voorkomende beroepsziekte. Het gaat dan om aandoeningen zoals rugpijn, nekpijn, schouderpijn en pijn aan de ledematen.

Het rapport is gebaseerd op de resultaten van de vierde arbeidsomstandighedenenquête van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden. Het toont aan dat steeds minder MSA te wijten zijn aan zware arbeidsomstandigheden. De musculoskeletale aandoeningen te wijten aan stress en overbelasting zitten daarentegen in de lift.

Jobrotatie en ploegenwerk blijken twee factoren die musculoskeletale aandoeningen in de hand werken. MSA komen minder vaak voor als de werknemer voldoende opleidingsmogelijkheden heeft en betrokken wordt bij veranderingen in de arbeidsorganisatie en -omstandigheden.

De resultaten van het rapport werden voorgesteld op een conferentie van de Europese Stichting in Lissabon (11 en 12 oktober 2007).

Meer informatie over het rapport van Europees Observatorium voor Arbeidsomstandigheden van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (in het Engels): Managing musculoskeletal disorders.

Spier- en skeletaandoeningen in de Europese Unie – Feiten en cijfers

In navolging van een vroeger onderzoek, heeft het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk een nieuw rapport over spier- en skeletaandoeningen (SSA's) uitgebracht.

Spier- en skeletaandoeningen blijven de meest voorkomende beroepsziekte in de Europese Unie en kunnen werknemers uit alle sectoren en beroepen treffen. Uit recente cijfers blijkt ook dat spier- en skeletaandoeningen steeds meer gevolgen hebben voor de kosten van de ondernemingen.

Het rapport probeert op het vlak van SSA's een bijgewerkt overzicht van de huidige situatie in Europa en de tendensen sinds 2000 te geven, alsook een gedetailleerd inzicht in de oorzaken van en omstandigheden achter SSA's. Het rapport levert onderbouwde informatie, zodat beleidsmakers, betrokkenen op bedrijfs- en sectorniveau, onderzoekers en personen die instaan voor het optekenen, voorkomen en compenseren van beroepsziekten in de Europese Unie, een agenda voor de komende jaren kunnen vaststellen.

Raadpleeg het rapport op de website van het Agentschap (enkel in het Engels): OSH in figures: Work-related musculoskeletal disorders in the EU - Facts and figures

Publicaties over onderzoeken van de Unité Hygiène et Physiologie du Travail (UCL)

Op de website van de Unité Hygiène et Physiologie du Travail vindt u een lijst van publicaties over MSA.

SOBANE preventiestrategie voor musculoskeletale aandoeningen (MSA)

De Unité Hygiène et Physiologie du Travail van de Université catholique de Louvain heeft sinds enkele jaren een strategie voor de preventie van werkgebonden risico’s ontwikkeld.

Deze SOBANE strategie bestaat uit 4 trapsgewijs opgebouwde niveaus: Opsporing, Observatie, Analyse en Expertise. Op elk niveau wordt er gezocht naar oplossingen ter verbetering van de arbeidsomstandigheden.

Al naargelang de noden reikt de strategie een aantal tools, methoden en middelen aan. Een belangrijk hulpmiddel voor de analyse van MSA van de bovenste ledematen zijn 3 vragenlijsten voor een epidemiologische enquête:

    • lange vragenlijst met 128 vragen
    • middellange vragenlijst met 69 vragen
    • korte vragenlijst met 40 vragen

Meer informatie:

Studie over chronische lage rugpijn

Lichaamsoefeningen en een snelle hervatting van de dagelijkse activiteiten zijn vaak de beste manier om van lage rugpijn af te geraken. Dat is de belangrijkste conclusie van een recente studie van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE).

In het rapport waarschuwt het KCE voor nutteloze behandelingen en onderstreept het de cruciale rol van de arbeids– en verzekeringsgeneesheer.

Meer info over chronische lage rugpijn vindt u op de website van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE)

Rondetafels over preventie van musculoskeletale aandoeningen in de ziekenhuissector en de transportsector

In het kader van de Europese Week rond veiligheid en gezondheid op het werk organiseerde Prevent, in opdracht van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, twee rondetafels over musculoskeletale aandoeningen.

De rondetafels richtten zich naar twee sectoren :

  • Ziekenhuissector
  • Transportsector

De rondetafelgesprekken verenigden zowel sociale partners, sectorvertegenwoordigers als experten. De bedoeling was om informatie en ideeën uit te wisselen over de huidige situatie, pistes te zoeken voor verbetering en preventie verder te ontwikkelen.
Meer informatie.

Enquête bij het onderhouds- en schoonmaakbedrijf Laurenty

In 2009 en 2010 heeft het Algemeen Belgisch Vakverbond (ABVV) in het filiaal Charleroi-Namen van het onderhouds- en schoonmaakbedrijf Laurenty een enquête georganiseerd over musculoskeletale aandoeningen. In de enquête die gebaseerd is op de Nordic-vragenlijst heeft men de werknemers gevraagd of ze kampen met aandoeningen van het bewegingsapparaat.

Lees de samenvatting van de resultaten van de enquête op de website van de Algemene Centrale van het ABVV: Evaluatie van de musculoskeletale aandoeningen bij Laurenty

Goede praktijkvoorbeelden

In de rubriek “Goede praktijken” vindt u de volgende goede praktijkvoorbeelden over de preventie van musculoskeletale aandoeningen:

Website met goede praktijken ter preventie van musculoskeletale klachten in de landbouw

De website “www.agri-ergonomics.eu” kwam tot stand binnen het Europees project “Good practices in agriculture: social partners participation in the prevention of musculoskeletal disorders” (Goede praktijken in de landbouw: sociale partners nemen deel aan de preventie van musculoskeletale aandoeningen). De externe dienst voor preventie en bescherming op het werk ‘IDEWE’ voerde de coördinatie over dit project.

In België, Polen, Zweden, het Verenigd Koninkrijk en Spanje bezocht men 103 landbouwers en landbouwbedrijven om voor de volgende taken goede praktijken te zoeken:

  • koeien melken
  • met de tractor rijden
  • snoeien
  • groenten en fruit op grondniveau behandelen
  • plukken van fruit
  • sorteren en inpakken

Voor elk van deze taken is er een Engelstalige brochure uitgewerkt. De eerste twee brochures zijn ook in het Nederlands vertaald.
Raadpleeg de individuele goede praktijken en de brochures op de website: Musculoskeletal problems in Agriculture.

Voor meer informatie over dit project, contacteer:

Veerle Hermans
Departementsverantwoordelijke Ergonomie
IDEWE
Interleuvenlaan 58
3001 Heverlee
016/390.523veerle.hermans@idewe.be

Werkgerelateerde aandoeningen aan het bewegingsapparaat in de landbouw

Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk heeft een aantal goede praktijkvoorbeelden verzameld over hoe men MSA in de landbouw kan voorkomen.

De casestudies van goede praktijken die het Agentschap heeft verzameld, leveren praktische informatie op over manieren om aandoeningen aan het bewegingsapparaat in de landbouw te voorkomen. Op deze manier helpt het Agentschap mee aan de uitvoering van de Europese overeenkomst over de terugdringing van de blootstelling van arbeiders aan werkgerelateerde aandoeningen aan het bewegingsapparaat in de landbouw.

Raadpleeg op de website van het Agentschap de casestudies over het voorkomen van MSA in de landbouw

Publicaties

MSA’s en autonomie op de werkplek – conferentie rapport

Op 11 en 12 oktober 2007 hield de Europese Stichting tot Verbetering van de Levens- en Arbeidsomstandigheden (Eurofound) in samenwerking met het Portugese voorzitterschap van de EU, een conferentie over Musculoskeletale aandoeningen (MSA’s) in Lissabon. Tijdens de slotconclusie van de conferentie stelde de Eurofound directeur, Jorma Karppinen, voor dat de creatie van een uitwisselingsnetwerk gericht op de behoefte naar “manoeuvreerruimte” een goed instrument zou zijn om een effectief antwoord te bieden aan de uitdaging van MSA’s. Deze conferentie was dus het startpunt voor de creatie van zo een netwerk.

Raadpleeg het Engelstalig rapport van die conferentie op de website van Eurofound: MSDs and autonomy at the workplace - Conference report

Bibliografie van het Centre International d’Information de sécurité et d’hygiène du travail

Deze bibliografie bevat referenties van documentaire bronnen (normen, boeken, krantenartikels, CD-ROM’s, video’s, enz.) over spier- en skeletaandoeningen, het thema van de Europese campagne “Vertil je niet!”. De referenties omvatten een volledige bibliografische beschrijving met een samenvatting en links naar de documenten die op het internet beschikbaar zijn. Deze referenties zijn een uittreksel uit de bibliografische databank CISDOC, het zoekprogramma voor informatie over veiligheid en gezondheid op het werk op internationaal vlak.

Raadpleeg de bibliografie “Les troubles musculo-squelettiques (TMS)” van het Centre International d’Information de sécurité et d’hygiène du travail (CIS)

Musculoskeletale aandoeningen in Europa - Definities en statistische gegevens

Deze synthese van een studie door Eurogip heeft als doel te verduidelijken hoe de term MSA in de verschillende lidstaten wordt gedefinieerd en te informeren over de laatste statistische evoluties daarover. Dit document is enkel in het Frans ter beschikking.

Raadpleeg het document: Les troubles musculo-squelettiques en Europe - Définitions et données statistiques (PDF)

Dossier "Preventie van rugklachten in de bouwsector"

In dit dossier van het Nationaal Actiecomité voor Veiligheid en hygiëne in het bouwbedrijf (NAVB) over rugklachten in de bouw worden enerzijds de redenen opgegeven om een preventiebeleid op poten te zetten (wettelijke verplichtingen, gezondheidsrisico’s, sociale aspecten en kosten) en wordt anderzijds een praktische aanpak beschreven om rugpijn in de bouw te voorkomen (risicoanalyse, bepaling van de maatregelen, toepassing).

Deze twee delen worden aangevuld met de volgende bijlagen: de risicofactoren voor rugpijn; checklist, opsporing van risicosituaties; controle van de preventiemaatregelen; tips voor een gezonde rug.

Raadpleeg het dossier op de website van de NAVB: preventie van rugklachten in de bouwsector r (PDF; 24 p.; 1,89 MB)

Reeks van handleidingen over preventie van rugklachten

Deze handleidingen, opgevat als pedagogisch instrument, hebben vooral aandacht voor de preventie van rugpijn.

De handleidingen behandelen ook anatomische en pathologische begrippen met betrekking tot de rug en geven een overzicht van de risicofactoren verbonden aan specifieke activiteiten in de volgende sectoren:

De handleidingen werden met de steun van het Europees Sociaal fonds uitgewerkt door de Algemene Directie Humanisering van de Arbeid van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg en gerealiseerd door Prevent.

Reeks van praktische brochures voor werknemers

De Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg publiceert met de steun van het Europees Sociaal Fonds een reeks van praktische brochures over de preventie van musculoskeletale aandoeningen voor het personeel in diverse sectoren.

De brochures bieden nuttige informatie en voorbeelden van goede praktijken aan de hand van foto’s over reële werksituaties. Ze bieden een antwoord op drie vragen:

  1. Wat is een musculoskeletale aandoening?
  2. Wat zijn de risico’s voor MSA?
  3. Hoe kan men MSA voorkomen?

U kan de brochures raadplegen of bestellen via de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg:

Reeks van brochures 'Musculoskeletale aandoeningen in de bouwberoepen'

De werknemers van de bouwsector zijn door de aard van hun beroep blootgesteld aan het risico op musculoskeletale aandoeningen. Daarom werd een reeks praktische brochures opgesteld voor de preventie van dergelijke aandoeningen in de bouwberoepen: bekisters, bestuurders van bouwmachines, betonvlechters, dakdekkers, grondwerkers, kraanbestuurders, metselaars, monteurs, werklui.

Deze brochures, opgesteld door Prevent, worden geïllustreerd met foto's van reële werksituaties. Deze reeks wordt uitgegeven door de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, met de steun van de Europese Unie - Europees Sociaal Fonds.

Brochure in de reeks “SOBANE-strategie: Het beheer van beroepsgebonden risico’s”

De wetgeving inzake beroepsrisico's vereist dat elke onderneming streeft naar het vermijden of verminderen van de blootstelling van de werknemers aan risicofactoren. Conform de SOBANE-strategie voor het beheer van beroepsgebonden risico's beschrijft deze brochure een methode op vier niveaus: opsporing, observatie, analyse en expertise. Deze methode moet het mogelijk maken om de risico's, gebonden aan musculo-skeletale aandoeningen, beter te voorkomen en/of bij te sturen. De brochure sluit af met een reeks hulpfiches.

Deze brochure kunt u bestellen of downloaden via de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg:
Musculo-skeletale aandoeningen: Reeks SOBANE-strategie: beheer van beroepsgebonden risico’s

Manueel behandelen van lasten: Gids en FIFARIM-identificatiefiche

De risico’s verbonden aan de manuele behandeling en de fysieke arbeid zijn de voornaamste oorzaak van arbeidsongevallen en beroepsziekten. De bedoeling van deze gids en de fiche is het voorkomen en verminderen van deze risico’s en het verminderen van het energieverbruik om de doeltreffendheid van de menselijke arbeid te verbeteren.

Deze publicaties kunt u raadplegen of bestellen via de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg:

Lage rugpijn op het werk - Een handleiding voor de werkgever en de sociale partners

Lage rugklachten hebben belangrijke gevolgen voor zowel de werknemer als de onderneming. Deze handleiding wil de diverse betrokkenen in de bedrijven informatie geven die gesteund is op meest recente wetenschappelijke gegevens, om hen zo een beter inzicht te geven in deze problematiek en hen strategieën aan te reiken die de gevolgen voor de gezondheid van de werknemers en voor het bedrijf moeten beperken.

Deze handleiding kunt u raadplegen of bestellen via de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg:
Lage rugpijn op het werk. Een handleiding voor de werkgever en de sociale partners

Behandeling van werknemers met lumbago: een praktische gids voor arbeidsgeneesheren

Voor Belgisch arbeidsgeneesheren reikt deze gids specifieke aanbevelingen van goede praktijk aan, waarbij ook rekening wordt gehouden met de taken van de huisarts en de adviserend geneesheer van het ziekenfonds.

Deze gids kunt u raadplegen of bestellen via de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg: Behandeling van lumbago in arbeidsgeneeskunde: aanbevelingen van goede praktijk

Dossier van het ABVV over repetitieve overbelastingsletsels.

In 2001-2002 heeft het ABVV een actie gevoerd tegen repetitieve overbelastingsletsels, waarbij dan een dossier is samengesteld met een actiebrochure en enkele databases.
Dossier Repetitieve overbelastingsletsels

Lesboek ‘Spaar je rug’

Dit lesboek van Prevent begint met een overzicht van de structuur en de werking van de rug. Er wordt dieper ingegaan op de oorzaken van rugpijn. Het grootste deel van het boek wordt besteed aan tiltechnieken en werkhoudingen voor het vermijden van rugklachten. Aan de hand van foto's wordt uitgelegd hoe je voorwerpen kan tillen en verplaatsen op een rugvriendelijke manier.
Meer info, zie op de website van Prevent: Spaar je rug - Praktisch lesboek over het ontstaan en de preventie van rugklachten

Preventie van musculoskeletale aandoeningen in de ziekenhuissector

Die brochure van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg richt zich vooral tot preventieadviseurs.

U vindt er informatie over de prevalentie van het aantal MSA in België, over de anatomie en de fysiologie en een lijst met de belangrijkste MSA, de risicofactoren, de mogelijke genezende ingrepen en ergonomisch preventie advies. De brochure biedt ook talrijke illustraties over goeie praktische handelingen voor het personeel in de ziekenhuissector.

Raadpleeg of bestel gratis de brochure via de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg: Preventie van musculoskeletale aandoeningen in de ziekenhuissector

Campagnes

Europese campagne "Vertil je niet!"

In het kader van deze campagne heeft het Europees agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk heel wat materiaal uitgewerkt dat gratis beschikbaar is op de website van het Europees agentschap.

Bij ‘Campagnematerialen’ krijgt u een overzicht van een heel pak downloadbaar materiaal: een poster, een powerpointpresentatie, een informatiepakket, een folder, een factsheet, e-facts,… U kan ook meedoen aan on line spellen en quizzen. Daarnaast heeft het agentschap ook korte filmpjes over verschillende aspecten van musculoskeletale aandoeningen uitgewerkt. Kortom, u vindt hier ongetwijfeld materiaal dat u kan gebruiken voor een actie in uw eigen bedrijf.

Website: http://ew2007.osha.europa.eu

Europese campagne "Manueel hanteren van lasten"

In het kader van de Europese inspectie- en communicatiecampagne ‘Manueel hanteren van lasten’ van het Senior Labour Inspectors Committee ( SLIC), werd een themawebsite ontwikkeld. De site biedt algemene informatie over het manueel hanteren van lasten. Daarnaast zijn er ook methodes en hulpmiddelen voor de risico-evaluatie te vinden.

Website: http://www.handlingloads.eu/nl/5.htm

Preventieprogramma voor lage rugpijn

Het Fonds voor Beroepsziekten (FBZ) startte een programma ter voorkoming van lage rugpijnen waaraan steeds meer mensen te lijden hebben.
Het programma richt zich tot werknemers die wegens hun rugbelastend werk, zoals het tillen van zware lasten of de blootstelling aan mechanische trillingen, arbeidsongeschikt zijn geworden. Onder bepaalde voorwaarden voorziet het programma voor deze werknemers met chronische rugpijn in:

    • een kosteloos revalidatieprogramma in een erkend revalidatiecentrum
    • financiële ondersteuning voor de werkgever als op zijn initiatief ergonomische maatregelen worden genomen of een gepaste opleiding wordt gegeven om de werkhervatting te vergemakkelijken

Het programma heeft ook tot doel de preventie en de ergonomie van de werkpost te stimuleren en de noodzakelijke samenwerking tussen de betrokken actoren (werkgever, arbeidsgeneesheer, ergonoom, preventiedienst, revalidatiecentrum, behandelende geneesheer) te bevorderen.

Het actieterrein van dit programma werd uitgebreid tot alle sectoren na het succes van het pilootptoject in 2006 toen enkel een aantal werknemers uit de verzorgingssector (ziekenhuizen en rusthuizen) het programma konden volgen.

Website: http://www.fmp-fbz.fgov.be/prev/RUGPREVENTIE/index.html

Franse sensibiliseringscampagne

Het Franse Ministerie van Arbeid, Werkgelegenheid en Gezondheid is in oktober 2011 gestart met het vierde luik van zijn sensibiliseringscampagne voor MSA. Musculoskeletale aandoeningen zijn de grootste oorzaak van de beroepsziekten in Frankrijk en betekenen een aanzienlijke menselijke en economische investering voor de bedrijven.

De Franse campagne is vooral gericht op communicatie en wil de werkgevers en de leidinggevenden stimuleren om preventieve acties in hun bedrijf op te zetten. De overheid, de preventiewerkers en de beroepsverenigingen zullen tijdens die campagne talrijke initiatieven ontwikkelen: brochures, video’s, colloquia, bedrijvenclubs,…

Verneem meer over de campagne op de website 'Travailler mieux - la santé et la sécurité au travail’ (in het Frans): Campagne TMS 2011

Didactische hulpmiddelen

Didactische koffer "Preventie van rugklachten"

De didactische koffer "Preventie van rugklachten" van Prevent zit vol hulpmiddelen die het mogelijk maken om op een praktijkgerichte en visuele manier lessen rugscholing toe te lichten. De hulpmiddelen zijn zowel geschikt voor informatiesessies als voor meer diepgaande opleidingen.

De inhoud van deze koffer sluit eveneens perfect aan bij de opleiding ‘Monitor in de preventie van rugklachten’. Deze cursus gaat uit van het ‘train the trainer’ principe en is er op gericht cursisten de nodige bagage mee te geven om achteraf hun kennis en vaardigheden door te geven aan hun collega-werknemers.

Meer informatie op de website van Prevent: Didactische koffer preventie van rugklachten - Hulpmiddel voor het geven van bedrijfsinterne opleidingen

(Bron: PreventNews nr. 2010/ 11)

CD-rom Ergo-tool verplaatsingstechnieken in de verzorgingssector

IDEWE biedt als een vorm van nascholing bij de praktijkopleiding “rugsparende verplaatsingstechnieken” voor verzorgenden een interactieve cd-rom aan. Door middel van audiovisuele hulpmiddelen krijgen de verzorgenden een werkmethode aangereikt en een methodiek tot het zoeken naar verantwoorde oplossingen voor specifieke situaties uit de praktijk.

De cd-rom bevat verschillende modules. Een van de modules bestaat uit een pakket verplaatsingstechnieken. Per module kan men zichzelf testen aan de hand van een vragenlijst en er is ook een mogelijkheid om een globale eindtest af te leggen.

Lees meer over de ergo-tool verplaatsingstechnieken (PDF, 2 p., 162 kB)

CD-rom Verplaatsingstechnieken in de verzorging

Provikmo heeft een cd-rom ontwikkeld waarop verpleegkundigen en verzorgenden, na het krijgen van een opleiding over verplaatsingstechnieken, kunnen nakijken welke techniek zij kunnen gebruiken in een bepaalde situatie.

Provikmo wil met deze cd-rom een referentiekader creëren voor de verzorgenden, zodat zij technieken gebruiken die biomedisch verantwoord zijn. De ergonomen die de cd-rom hebben ontwikkeld, hebben veel aandacht besteed aan de gebruiksvriendelijkheid ervan.

Lees er meer over in de rubriek ‘Goede praktijken’: CD-rom “Verplaatsingstechnieken in de verzorging”

Audiovisuele en multimedia

DVD’s over preventie van rugklachten

De Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg heeft voor de volgende sectoren een DVD over preventie van rugklachten uitgegeven:

  • bouw
  • land- en tuinbouw
  • thuishulp
  • ziekenhuizen.

Deze DVD’s zijn opgesteld met als doel de actoren uit de preventiewereld te helpen met de sensibilisatie van de rugklachtenproblematiek. Zij bevatten een pedagogische film of een powerpointpresentatie die de vormers en preventieadviseurs tijdens vormingen en sensibilisatiesessies kunnen gebruiken.

Na een korte inleiding over de anatomie van de rug tonen deze DVD’s de belangrijkste risicofactoren van lage rugletsels verbonden aan het werk:

  • welke zijn de te vermijden houdingen?
  • wat gebeurt er tijdens het tillen van een last met een kromme rug?
  • wat is de rol van trillingen?

Vervolgens stelt de DVD verschillende manieren voor om het ontstaan van deze klachten te voorkomen. Binnen dit kader zijn de aangereikte preventiemaatregelen:

  • een goed doordachte arbeidsorganisatie
  • een ergonomisch ingerichte werkpost
  • de aangepaste beschermingsmiddelen
  • goede tiltechnieken alsook het belang om soepel te blijven.

U kunt de DVD’s gratis bestellen via de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg:

Drie sensibiliseringsfilmpjes over musculoskeletale aandoeningen (MSA)

Over repetitieve bewegingen, statische houdingen en rugbelasting hebben Prevent en de FOD Werkgelenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in het kader van de Europese Campagne "Vertil je niet!" drie sensibiliseringsfilmpjes gemaakt:

  • Hou je pezen in de hand : vermijd repetitief werk
    Dezelfde beweging uitoefenen, opnieuw en opnieuw en opnieuw.... Repetitieve bewegingen: je pezen zijn er niet gelukkig mee.
  • Zorg vandaag voor je rug, morgen kan het te laat zijn
    Statische houdingen leggen een zware last op je spieren en gewrichten. Zeker als je dan nog eens een verkeerde houding aanneemt...
  • Wissel van houding, spieren kan je niet wisselen
    Heffen en tillen, dat komt overal wel voor. Als je dit op een verkeerde manier doet, neemt de rugbelasting enorm toe.

De 3 filmpjes over repetitieve bewegingen, statische houdingen en rugbelasting vindt u op Youtube.

Napo in 'Vertil je niet!'

Centraal binnen Napo’s films over spier- en skeletaandoeningen staat ‘het omgaan met de belasting’, niet alleen lasten die gedragen worden, maar alle vormen van belasting van het lichaam als gevolg van het verplaatsen van materiaal, omgevingsfactoren, risico’s op de werkplek en werktempo.

Bekijk de films op de napo website: Napo’s films - Napo in 'Vertil je niet!'

Animatiefilmpjes van de Europese campagne "Vertil je niet!"

Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk heeft in het kader van de campagne “Vertil je niet!” de volgende korte online animatiefilmpjes uitgewerkt:

Spaar je rug

De film "Spaar je rug" van Prevent behandelt vooreerst de problematiek van rugklachten. Hoeveel komen ze voor? En waar? Vervolgens wordt ingegaan op het ontstaan van rugklachten. Hoe zit onze rug in elkaar, wat gebeurt er bij overbelasting, welke letsels doen zich voor? Daarna komt aan bod hoe dergelijke rugklachten kunnen voorkomen worden. Een doordachte werkorganisatie, een ergonomisch ingerichte werkplek, de juiste hulpmiddelen en correcte tiltechnieken zijn de maatregelen die naar voren worden geschoven.

Rug- en nekklachten en een juiste lichaamshouding aan uw bureau

Wat veroorzaakt rug- en nekklachten en hoe vermijdt u ze met een juiste lichaamshouding en oefeningen? Kijk op het Gezondheid Video Kanaal van de gezondheidssite voor Vlaanderen de 3 online filmpjes hierover:

Affiches

Prevent heeft op haar website 2 sensibilisatieaffiches over verstandig tillen.