Verplichtingen van de werkgever, de hiërarchische lijn en de werknemer

Werkgever

De werkgever moet zich aan de volgende verplichtingen houden:

  • Bepalen onder welke omstandigheden er collectieve beschermingsmiddelen (CBM) en persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) moeten worden gebruikt. Hij zal hiervoor risicoanalyses moeten opmaken van het uit te voeren werk en rekening houden met de preventiehiërarchie (bv. eerst onderzoeken of men het gevaar niet kan wegwerken). Bij dat risicobeoordelingsproces wordt de interne dienst voor preventie en bescherming op het werk ingeschakeld en wordt het advies ingewonnen van het comité voor preventie en bescherming op het werk en de arbeidsarts.
  • Zich aan de wet houden. In een aantal gevallen verplicht de wet om CBM en/of PBM te gebruiken (bv. bij verwijdering van asbest).
  • De nodige beschermingsmiddelen gratis ter beschikking van de werknemers stellen.
  • Zijn werknemers voldoende informatie geven over hoe ze hun beschermingsmiddelen op een veilige manier kunnen gebruiken. In het bedrijf moeten daarom de nodige schriftelijke instructies aanwezig zijn die uitleggen hoe de CBM en PBM moeten worden gebruikt. Het zal ook vaak nodig zijn om een deel van de werknemers een passende opleiding te geven. Een lasser moet bijvoorbeeld leren hoe hij op een correcte manier zijn lasbril opzet.
  • Ervoor zorgen dat er een goed en duidelijk beleid wordt gevoerd op het vlak van beschermingsmiddelen.
    Volgende aspecten komen hierin aan bod: keuze en selectie van het geschikte beschermingsmiddel (aankoopprocedure), juist gebruik van het beschermingsmiddel binnen de organisatie (verdeling, opslag, informatieverstrekking, opleiding en sensibilisering), onderhoud, herstelling en tijdige vervanging van het beschermingsmiddel, de nodige keuringen en controles.

Hiërarchische lijn

De directe overste (bv. ploegbaas, werkplaatsverantwoordelijke, productiemanager) moet erop toezien dat de werknemer de ter beschikking gestelde beschermingsmiddelen op een correcte manier gebruikt. Hij speelt dus een controlerende rol en zal checken of iedereen de passende instructies heeft gekregen en begrepen en zich ernaar gedraagt. Hij moet ook de werknemers stimuleren om zich op het werk steeds veilig te gedragen.

Werknemer

De werknemer moet de beschermingsmiddelen gebruiken die hem ter beschikking werden gesteld, volgens de daarvoor geldende instructies. In het arbeidsreglement mogen sancties worden vastgelegd voor werknemers die weigeren om hun CBM en PBM te gebruiken.

Beschermingsmiddelen - Externe documentatie

Technisch en Wetenschappelijk Centrum voor de Belgische Textielnijverheid (Centexbel - België)

Centexbel is het Technisch en Wetenschappelijk Centrum voor de Belgische Textielnijverheid. Centexbel staat bedrijven uit de textielindustrie, dus ook producenten van persoonlijke beschermingsmiddelen(PBM), bij met het testen en de certificatie van hun producten. Het centrum doet bovendien aan onderzoek en ontwikkeling.

Brochures en publicaties over PBM en textieleigenschappen zijn beschikbaar in het Nederlands, Frans en Engels op de website van Centexbel.

Constructiv (België)

Het voormalige Nationaal Actiecomité voor Veiligheid en hygiëne in het Bouwbedrijf (NAVB) werd omgevormd tot ‘Constructiv’ en is het preventie-instituut van de bouwsector. Constructiv heeft als doelstelling om welzijn in de bouw te bevorderen.

Rapporten over veiligheid en gezondheid, zoals een dossier over persoonlijke beschermingsmiddelen in de bouwsector, zijn beschikbaar in het Nederlands en het Frans op de website van Constructiv.

Het Europees comité voor Normalisatie (CEN - EU)

CEN is het Europese Comité voor Normalisatie (Comité Européen de Normalisation), waar ook het Belgisch Bureau voor Normalisatie (NBN) deel van uitmaakt.
CEN publiceert maandelijks een lijst met de meest recente normen. Een zoekmotor waarmee men Europese normen kan opzoeken, is eveneens beschikbaar op de website van CEN (in het Engels).

Europese commissie (EU)

Op de website van de Europese Commissie staat er een lijst van de Europese normen voor PBM. Op deze website zijn bovendien andere nuttige documenten terug te vinden, zoals een praktijkgids voor werken op hoogte.

Meer informatie in het Engels op de website van de Europese commissie, in de rubriek European Commission > Growth > The European Single Market > European Standards.

European Safety Federation (ESF - Europa)

De “European Safety Federation” (ESF) is het Europees overkoepelend orgaan van nationale verenigingen van PBM-leveranciers. De federatie vervult dezelfde rol als het Belgische Febelsafe, maar dan op Europees vlak.

Meer informatie in het Engels op de website van de ESF.

Belgische Federatie van leveranciers van PBM (Febelsafe - België)

Febelsafe is de Belgische Federatie van leveranciers van PBM. De leden van Febelsafe kunnen bedrijven bijstaan in de selectie, het gebruik en onderhoud van PBM. Febelsafe engageert zich ook voor veiligheid en welzijn in het algemeen. Zo organiseert de beroepsfederatie lezingen, seminaries en beurzen over beschermingsmiddelen en veiligheid.

Meer informatie in het Nederlands en het Frans op de website van Febelsafe.

Het Britse arbeidsveiligheidsagentschap (HSE – Verenigd Koninkrijk)

Het Britse arbeidsveiligheidsagentschap “Health and Safety Executive” (HSE) stelt tal van brochures en infomateriaal over PBM ter beschikking. De website van HSE bevat voorbeelden van risicoanalyses, case studies, brochures, folders, ...

Meer informatie in het Engels op de website van HSE.

Belgisch Bureau voor Normalisatie (NBN – Belgique)

NBN is het Belgische Bureau voor Normalisatie. Via de website kunnen normen worden opgezocht en besteld. Het NBN heeft ook een bibliotheek waar normen gratis kunnen worden geraadpleegd.

Meer informatie in het Nederlands, het Engels en het Frans op de website van het NBN.

Suva (Zwitserland)

Suva is een Zwitserse ongevallenverzekeraar die regelmatig rapporten publiceert over beschermingsmiddelen. Suva stelt bovendien gratis e-learning modules ter beschikking, bv. over werken op bouwplaatsen.

Meer informatie in het Frans, het Duits, het Engels en het Italiaans op de website van Suva.

  • Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) - Regelgeving

  • Collectieve beschermingsmiddelen (CBM) - Regelgeving

In de praktijk

  • Gids
    Gids
    COVID-19

    Aangepaste versie van de generieke gids om de verspreiding van COVID-19 op het werk tegen te gaan

    De generieke gids bevat noodzakelijke principes en maatregelen om ondernemingen toe te laten om veilig te werken door besmettingen op het werk maximaal te vermijden.
  • coronavirus
    coronavirus
    Biologische agentia / Risicoanalyse

    Coronavirus: checklist preventie op de werkvloer

    Een mogelijke besmetting met het coronavirus vormt op de werkvloer een arbeidsrisico waar de werkgever zijn werknemers tegen moet beschermen. Om dat risico te evalueren heeft de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid) een checklist voor zelfcontrole...
  • COVID-19 / Terug aan het werk

    COVID-19 en long covid: stapsgewijze re-integratiegids voor managers en werknemers

    In twee nieuwe gidsen van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) worden de uitdagingen toegelicht waar terugkerende werknemers mee te maken krijgen nadat ze COVID-19 hebben opgelopen, of het nu gaat om de acute ziekte of om symptomen op langere termijn, ook wel...
  • Musculoskeletale aandoeningen (MSA)

    Een korte handleiding om actief te blijven bewegen op het werk

    We moeten minder zitten en meer bewegen op de werkplek om aandoeningen aan het bewegingsapparaat te voorkomen. In het nieuwe informatieblad van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) wordt uitgelegd hoe men meer in beweging kan komen tijdens het uitvoeren van...
  • KMO

    Heldere en handige gids over welzijn op het werk

    Om het welzijn op het werk te verbeteren in de praktijk, stelt de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg graag een nieuwe gids voor: “Welzijn op het werk: helder, handig!”.

Nieuws en evenementen

  • Award
    Award
    12.11.2020

    Meld u aan voor de Awards voor goede praktijken voor een gezonde werkplek

    Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) nodigt u uit om goede voorbeelden van innovatieve benaderingen voor het...
  • 30.07.2021

    Op de blog: diverse initiatieven rond platformwerkers

    Op Europees vlak zijn er initiatieven om de arbeidsomstandigheden van platformwerkers te reglementeren.
  • 28.07.2021

    Land- en bosbouw: wat betekent de klimaatverandering voor de veiligheid en gezondheid van werknemers?

    De land- en bosbouwsector wordt hard getroffen door de klimaatverandering. In een nieuwe beleidsnota van het Europees Agentschap voor veiligheid en...