Verplichtingen van de werkgever, de hiërarchische lijn en de werknemer

Werkgever

De werkgever moet zich aan de volgende verplichtingen houden:

  • Bepalen onder welke omstandigheden er collectieve beschermingsmiddelen (CBM) en persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) moeten worden gebruikt. Hij zal hiervoor risicoanalyses moeten opmaken van het uit te voeren werk en rekening houden met de preventiehiërarchie (bv. eerst onderzoeken of men het gevaar niet kan wegwerken). Bij dat risicobeoordelingsproces wordt de interne dienst voor preventie en bescherming op het werk ingeschakeld en wordt het advies ingewonnen van het comité voor preventie en bescherming op het werk en de arbeidsgeneesheer.
  • Zich aan de wet houden. In een aantal gevallen verplicht de wet om CBM en/of PBM te gebruiken (bv. bij verwijdering van asbest).
  • De nodige beschermingsmiddelen gratis ter beschikking van de werknemers stellen.
  • Zijn werknemers voldoende informatie geven over hoe ze hun beschermingsmiddelen op een veilige manier kunnen gebruiken. In het bedrijf moeten daarom de nodige schriftelijke instructies aanwezig zijn die uitleggen hoe de CBM en PBM moeten worden gebruikt. Het zal ook vaak nodig zijn om een deel van de werknemers een passende opleiding te geven. Een lasser moet bijvoorbeeld leren hoe hij op een correcte manier zijn lasbril opzet.
  • Ervoor zorgen dat er een goed en duidelijk beleid wordt gevoerd op het vlak van beschermingsmiddelen.
    Volgende aspecten komen hierin aan bod: keuze en selectie van het geschikte beschermingsmiddel (aankoopprocedure), juist gebruik van het beschermingsmiddel binnen de organisatie (verdeling, opslag, informatieverstrekking, opleiding en sensibilisering), onderhoud, herstelling en tijdige vervanging van het beschermingsmiddel, de nodige keuringen en controles.

Hiërarchische lijn

De directe overste (bv. ploegbaas, werkplaatsverantwoordelijke, productiemanager) moet erop toezien dat de werknemer de ter beschikking gestelde beschermingsmiddelen op een correcte manier gebruikt. Hij speelt dus een controlerende rol en zal checken of iedereen de passende instructies heeft gekregen en begrepen en zich ernaar gedraagt. Hij moet ook de werknemers stimuleren om zich op het werk steeds veilig te gedragen.

Werknemer

De werknemer moet de beschermingsmiddelen gebruiken die hem ter beschikking werden gesteld, volgens de daarvoor geldende instructies. In het arbeidsreglement mogen sancties worden vastgelegd voor werknemers die weigeren om hun CBM en PBM te gebruiken.

Beschermingsmiddelen - Externe documentatie

Technisch en Wetenschappelijk Centrum voor de Belgische Textielnijverheid (Centexbel - België)

Centexbel is het Technisch en Wetenschappelijk Centrum voor de Belgische Textielnijverheid. Centexbel staat bedrijven uit de textielindustrie, dus ook producenten van persoonlijke beschermingsmiddelen(PBM), bij met het testen en de certificatie van hun producten. Het centrum doet bovendien aan onderzoek en ontwikkeling.

Brochures en publicaties over PBM en textieleigenschappen zijn beschikbaar in het Nederlands, Frans en Engels op de website van Centexbel.

Constructiv (België)

Het voormalige Nationaal Actiecomité voor Veiligheid en hygiëne in het Bouwbedrijf (NAVB) werd omgevormd tot ‘Constructiv’ en is het preventie-instituut van de bouwsector. Constructiv heeft als doelstelling om welzijn in de bouw te bevorderen.

Rapporten over veiligheid en gezondheid, zoals een dossier over persoonlijke beschermingsmiddelen in de bouwsector, zijn beschikbaar in het Nederlands en het Frans op de website van Constructiv.

Het Europees comité voor Normalisatie (CEN - EU)

CEN is het Europese Comité voor Normalisatie (Comité Européen de Normalisation), waar ook het Belgisch Bureau voor Normalisatie (NBN) deel van uitmaakt.
CEN publiceert maandelijks een lijst met de meest recente normen. Een zoekmotor waarmee men Europese normen kan opzoeken, is eveneens beschikbaar op de website van CEN (in het Engels).

Europese commissie (EU)

Op de website van de Europese Commissie staat er een lijst van de Europese normen voor PBM. Op deze website zijn bovendien andere nuttige documenten terug te vinden, zoals een praktijkgids voor werken op hoogte.

Meer informatie in het Engels op de website van de Europese commissie, in de rubriek European Commission > Growth > The European Single Market > European Standards.

European Safety Federation (ESF - Europa)

De “European Safety Federation” (ESF) is het Europees overkoepelend orgaan van nationale verenigingen van PBM-leveranciers. De federatie vervult dezelfde rol als het Belgische Febelsafe, maar dan op Europees vlak.

Meer informatie in het Engels op de website van de ESF.

Belgische Federatie van leveranciers van PBM (Febelsafe - België)

Febelsafe is de Belgische Federatie van leveranciers van PBM. De leden van Febelsafe kunnen bedrijven bijstaan in de selectie, het gebruik en onderhoud van PBM. Febelsafe engageert zich ook voor veiligheid en welzijn in het algemeen. Zo organiseert de beroepsfederatie lezingen, seminaries en beurzen over beschermingsmiddelen en veiligheid.

Meer informatie in het Nederlands en het Frans op de website van Febelsafe.

Het Britse arbeidsveiligheidsagentschap (HSE – Verenigd Koninkrijk)

Het Britse arbeidsveiligheidsagentschap “Health and Safety Executive” (HSE) stelt tal van brochures en infomateriaal over PBM ter beschikking. De website van HSE bevat voorbeelden van risicoanalyses, case studies, brochures, folders, ...

Meer informatie in het Engels op de website van HSE.

Belgisch Bureau voor Normalisatie (NBN – Belgique)

NBN is het Belgische Bureau voor Normalisatie. Via de website kunnen normen worden opgezocht en besteld. Het NBN heeft ook een bibliotheek waar normen gratis kunnen worden geraadpleegd.

Meer informatie in het Nederlands, het Engels en het Frans op de website van het NBN.

Suva (Zwitserland)

Suva is een Zwitserse ongevallenverzekeraar die regelmatig rapporten publiceert over beschermingsmiddelen. Suva stelt bovendien gratis e-learning modules ter beschikking, bv. over werken op bouwplaatsen.

Meer informatie in het Frans, het Duits, het Engels en het Italiaans op de website van Suva.

  • Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) - Regelgeving

  • Collectieve beschermingsmiddelen (CBM) - Regelgeving

In de praktijk

  • Generieke gids
    Generieke gids
    Biologische agentia

    Generieke gids om de verspreiding van COVID-19 op het werk tegen te gaan

    Om de ondernemingen bij te staan bij de stapsgewijze heropbouw van de economische activiteiten hebben sociale partners van de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het Werk, de Beleidscel van de Minister van Werk en experten van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal...
  • coronavirus
    coronavirus
    Biologische agentia / Risicoanalyse

    Coronavirus: checklist preventie op de werkvloer

    Een mogelijke besmetting met het coronavirus vormt op de werkvloer een arbeidsrisico waar de werkgever zijn werknemers tegen moet beschermen. Om dat risico te evalueren heeft de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid) een checklist voor zelfcontrole...
  • covid19
    covid19
    Biologische agentia / OIRA / Risicoanalyse

    OiRA-tool voor risicobeoordeling met betrekking tot COVID-19 op de werkplek

    De COVID-19-maatregelen worden nu in Europa beetje bij beetje versoepeld. Bedrijven en organisaties maken plannen voor een veilige terugkeer naar de werkplek. Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) heeft via zijn online interactieve platform voor...
  • logo_fod_gr.jpg
    Biologische agentia

    Films, posters en schema’s in het kader van de preventie tegen COVID-19

    De Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid) heeft een reeks films, posters en schema’s uitgebracht om de bewustwording op de werkvloer te vergroten met betrekking tot de naleving van de preventiemaatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus.
  • covid-19
    covid-19
    Biologische agentia

    Preventie COVID-19: oproep om goede preventiepraktijken uit te wisselen

    Tijdens de coronacrisis moest elke organisatie zich aanpassen om werknemers en medewerkers zo goed mogelijk te beschermen. Om de uitwisseling van goede praktijken tussen bedrijven te bevorderen, riep de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg op om voorbeelden met elkaar...

Nieuws en evenementen

  • gelegenheidswerk
    gelegenheidswerk
    01.07.2020

    Gelegenheidswerk: kenmerken en implicaties

    Een rapport van de Europese Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Eurofound) neemt het gelegenheidswerk in...
  • gender
    gender
    30.06.2020

    Het belang van vrouwen meer ondersteunen op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk

    Het Internationaal Verbond van werknemers in de voedingsindustrie, landbouw, horeca, tabaksindustrie en aanverwante sectoren (IUF) heeft onlangs een...
  • SSA
    SSA
    25.06.2020

    Werkgerelateerde SSA’s aanpakken door strategieën, beleidsmaatregelen en praktijken

    Een verslag van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) bevat 25 initiatieven, van bewustmakingscampagnes tot...