Lawaai

Blootstelling aan lawaai op het werk kan leiden tot (soms onherstelbare) gehoorbeschadiging, hoofdpijn, maagzweren, hart- en vaatziekten, stress, ... Lawaai kan ook leiden tot een vermindering van de spraakverstaanbaarheid, werkprestaties en concentratie. Het is dus duidelijk dat blootstelling aan lawaai op het werk moet worden aangepakt omwille van de goede gezondheid en veiligheid van alle werknemers.

Vanaf een actieniveau van 80dB(A) moeten er maatregelen tegen lawaai worden genomen: informatie en opleiding geven en persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) ter beschikking stellen.

Vanaf een actieniveau van 85 dB(A) moeten preventieprogramma’s worden opgesteld en lawaaizones duidelijk aangeduid. Het dragen van PBM is dan verplicht.

De grens van 87 dB(A) mag niet overschreden worden.

De waarden van 80, 85 en 87 dB(A) zijn de grenzen van de dagelijkse blootstelling aan lawaai, een tijdsgewogen gemiddelde van de niveaus van blootstelling aan lawaai op een werkdag van acht uur.

Hoewel er vaak in de eerste plaats gedacht wordt aan PBM om de werknemer tegen lawaai te beschermen, zijn er andere maatregelen die eerst moeten worden genomen, bijvoorbeeld alternatieve werkmethodes zoeken, lawaai-arme arbeidsmiddelen kiezen en de arbeidsplaats anders indelen.

Er bestaan verschillende collectieve beschermingsmiddelen (CBM) die het lawaai sterk kunnen inperken:

  • omkastingen: de lawaaibron (bv. machine) wordt in een geïsoleerde omkasting gezet en ook binnen de omkasting wordt het lawaai geabsorbeerd. Een goede omkasting kan het geluidsniveau met 30dB(A) terugdringen;
  • geluidsisolerende bekleding: wordt direct aangebracht op het oppervlak van een machine;
  • geluidsdempers: gebruikt voor de aan- en afvoer van lucht (bv. ventilatoren, motoren, ...);
  • machines trillingsvrij opstellen met trillingsisolatoren;
  • absorptiemateriaal, zoals absorberende baffles (platen) of geluidsschermen. Voorbeelden van absorberend materiaal zijn minerale wol, schuim en geëxpandeerde houten platen. Als algemene regel geldt dat zachte en poreuze materialen geluid goed absorberen, terwijl harde materialen als beton nauwelijks of niet absorberen;
  • isolatie van wanden, vloeren en deuren: het is logisch dat vooral harde materialen, zoals beton of baksteen, goed isoleren. Harde materialen zullen minder trillen, waardoor lawaai zich minder goed kan voortplanten;
  • geluidsisolerende cabines: hier wordt niet de lawaaibron omkast, maar de mensen die aan het lawaai worden blootgesteld;
  • verende materialen gebruiken: vilt, kurk, rubber, springveren, ... kunnen trillingen en daarom ook lawaai stoppen. Een voorbeeld is een “silent bloc” onder een machine. Zo’n blok verhindert dat trillingen worden overgebracht naar de grond en zo naar de rest van het gebouw;
  • geluiddicht glas.

In de praktijk zullen verschillende van deze CBM met elkaar moeten worden gecombineerd om tot een optimaal resultaat te komen.

Meer informatie is beschikbaar in de rubriek Thema’s > Fysische agentia > Lawaai.

Beschermingsmiddelen - Externe documentatie

Technisch en Wetenschappelijk Centrum voor de Belgische Textielnijverheid (Centexbel - België)

Centexbel is het Technisch en Wetenschappelijk Centrum voor de Belgische Textielnijverheid. Centexbel staat bedrijven uit de textielindustrie, dus ook producenten van persoonlijke beschermingsmiddelen(PBM), bij met het testen en de certificatie van hun producten. Het centrum doet bovendien aan onderzoek en ontwikkeling.

Brochures en publicaties over PBM en textieleigenschappen zijn beschikbaar in het Nederlands, Frans en Engels op de website van Centexbel.

Constructiv (België)

Het voormalige Nationaal Actiecomité voor Veiligheid en hygiëne in het Bouwbedrijf (NAVB) werd omgevormd tot ‘Constructiv’ en is het preventie-instituut van de bouwsector. Constructiv heeft als doelstelling om welzijn in de bouw te bevorderen.

Rapporten over veiligheid en gezondheid, zoals een dossier over persoonlijke beschermingsmiddelen in de bouwsector, zijn beschikbaar in het Nederlands en het Frans op de website van Constructiv.

Het Europees comité voor Normalisatie (CEN - EU)

CEN is het Europese Comité voor Normalisatie (Comité Européen de Normalisation), waar ook het Belgisch Bureau voor Normalisatie (NBN) deel van uitmaakt.
CEN publiceert maandelijks een lijst met de meest recente normen. Een zoekmotor waarmee men Europese normen kan opzoeken, is eveneens beschikbaar op de website van CEN (in het Engels).

Europese commissie (EU)

Op de website van de Europese Commissie staat er een lijst van de Europese normen voor PBM. Op deze website zijn bovendien andere nuttige documenten terug te vinden, zoals een praktijkgids voor werken op hoogte.

Meer informatie in het Engels op de website van de Europese commissie, in de rubriek European Commission > Growth > The European Single Market > European Standards.

European Safety Federation (ESF - Europa)

De “European Safety Federation” (ESF) is het Europees overkoepelend orgaan van nationale verenigingen van PBM-leveranciers. De federatie vervult dezelfde rol als het Belgische Febelsafe, maar dan op Europees vlak.

Meer informatie in het Engels op de website van de ESF.

Belgische Federatie van leveranciers van PBM (Febelsafe - België)

Febelsafe is de Belgische Federatie van leveranciers van PBM. De leden van Febelsafe kunnen bedrijven bijstaan in de selectie, het gebruik en onderhoud van PBM. Febelsafe engageert zich ook voor veiligheid en welzijn in het algemeen. Zo organiseert de beroepsfederatie lezingen, seminaries en beurzen over beschermingsmiddelen en veiligheid.

Meer informatie in het Nederlands en het Frans op de website van Febelsafe.

Het Britse arbeidsveiligheidsagentschap (HSE – Verenigd Koninkrijk)

Het Britse arbeidsveiligheidsagentschap “Health and Safety Executive” (HSE) stelt tal van brochures en infomateriaal over PBM ter beschikking. De website van HSE bevat voorbeelden van risicoanalyses, case studies, brochures, folders, ...

Meer informatie in het Engels op de website van HSE.

Belgisch Bureau voor Normalisatie (NBN – Belgique)

NBN is het Belgische Bureau voor Normalisatie. Via de website kunnen normen worden opgezocht en besteld. Het NBN heeft ook een bibliotheek waar normen gratis kunnen worden geraadpleegd.

Meer informatie in het Nederlands, het Engels en het Frans op de website van het NBN.

Suva (Zwitserland)

Suva is een Zwitserse ongevallenverzekeraar die regelmatig rapporten publiceert over beschermingsmiddelen. Suva stelt bovendien gratis e-learning modules ter beschikking, bv. over werken op bouwplaatsen.

Meer informatie in het Frans, het Duits, het Engels en het Italiaans op de website van Suva.

Collectieve beschermingsmiddelen (CBM) - Regelgeving

Titel 1 van boek IX van de codex over het welzijn op het werk regelt het gebruik van collectieve beschermingsmiddelen (CBM) en heeft betrekking op de werkgevers, de hiërarchische lijn en de werknemers. Bijlage IX.1-2 is in het bijzonder interessant en licht de activiteiten en omstandigheden toe waarvoor CBM ter beschikking moeten worden gesteld.

Meer informatie daarover en de reglementaire tekst staan op de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid), in de rubriek Thema's > Welzijn op het werk > Collectieve en individuele bescherming > Collectieve beschermingsmiddelen.

Ook in de wetgeving omtrent arbeidsmiddelen zijn er bepalingen over CBM terug te vinden (vaak wordt gesproken van beschermingsmaatregelen i.p.v. beschermingsmiddelen).

Het gaat dan over deze titels van boek IV van de codex (gecoördineerde teksten op de website van de FOD Werkgelegenheid):

Collectieve beschermingsmiddelen leunen bovendien vaak dicht aan bij machines; als ze er al geen deel van uitmaken, dan zullen ze toch vaak dienen om mensen van machines af te schermen. Daarom is ook het koninklijk besluit van 12 augustus 2008 betreffende het op de markt brengen van machines relevant. Zo zijn er bijvoorbeeld CBM die voldoen aan de definitie van een veiligheidscomponent uit bijlage V van dat KB.

In de praktijk

  • telewerk
    telewerk

    Vias institute en de FOD Mobiliteit beantwoorden al uw vragen over telewerken

    Vias institute en de Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer (FOD Mobiliteit) geven zoveel mogelijk antwoorden op uw vragen over het principe van telewerken. Daarnaast bieden ze ook een aantal praktische hulpmiddelen.
  • Vision
    Vision
    Arbeidsongevallen

    Vision Zero-app voor een gezonde en ongevalsvrije werkplek

    De ‘International Social Security Association’ (ISSA) heeft in het kader van haar wereldwijde Vision Zero-campagne de nieuwe Vision Zero-app uitgebracht. Met de app wil ISSA haar zeven gouden regels voor een gezonde en ongevalsvrije werkplek promoten.
  • Volta
    Volta
    Elektrische installaties
    Vervaardigen elektronische en elektrische apparatuur

    Mini veiligheidsvormingen van Volta

    Volta, de nationale koepelorganisatie van de sectororganisaties die actief zijn in de wereld van de elektrotechniek, heeft op een ludieke manier over 4 onderwerpen een mini-vorming uitgewerkt.
  • beeldwoordenboek
    beeldwoordenboek
    Elektrische installaties

    Beeldwoordenboek elektriciteit

    Om de communicatie op de werkvloer te verbeteren en de veiligheid en efficiëntie te verhogen, heeft Volta een beeldwoordenboek voor de elektrotechnische sector uitgebracht. Volta is de nationale koepelorganisatie van de sectororganisaties die actief zijn in de wereld van de elektrotechniek.
  • Play it safe
    Play it safe

    Game-based leerplatform “Play it safe”

    “Play it safe” is een online cloud-based leerplatform, waarmee werknemers op een veilige, leuke en efficiënte manier worden opgeleid over veiligheid en preventie aan de hand van games voor web en mobile. Onder andere EHBO, brand, ergonomie en hygiëne zijn thema’s die aan bod kunnen komen.

Nieuws en evenementen

Studiedag over ergonomie en collaboratieve robots (COBOTS)

27.03.2018 13:03 to 31.05.2018 00:05
Op 22 maart 2018 organiseerde de “Belgian Ergonomics Society” (BES) in samenwerking met de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en...