Hoofd

Veiligheidshelmen beschermen werknemers voornamelijk tegen vallende voorwerpen. Wanneer werknemers de kans lopen om zich te stoten, kunnen stootkappen een oplossing zijn. Daarnaast zijn er meer specifieke helmen, zoals brandweerhelmen.

Veiligheidshelmen

Veiligheidshelmen worden vaak gebruikt in de bouwnijverheid en de metaalconstructie. Ze beschermen het hoofd als er een voorwerp op valt. Daarnaast zijn er helmen die nog extra beschermen tegen andere risico’s, zoals zeer hoge of lage temperaturen, projecties van gesmolten metaal of chemicaliën, elektrocutie en zijdelingse samendrukking.

veiligheidshelm.png

Een veiligheidshelm bestaat uit volgende onderdelen:

  • helmschaal: het harde materiaal aan de buitenkant van de helm;
  • klep: de overhangende rand van de helm die boven de ogen uitsteekt;
  • binnenwerk: bestaat uit verschillende banden (hoofdband met zweetband, achterhoofdband om de maat aan te passen en draagbanden) en uit een schokabsorberende vulling.

Let bij keuze en het gebruik van een veiligheidshelm zeker op volgende zaken:

  • De CE-markering en de nodige informatie en symbolen moeten zich op de veiligheidshelm bevinden.
  • Draagcomfort: een goede helm heeft een aanpasbaar binnenwerk en een kinband om de helm vaster op het hoofd te zetten.
  • Sommige helmen hebben een nekflap om verbranding door de zon te voorkomen
  • Sommige helmen hebben een korte of geen klep, zodat het naar boven kijken gemakkelijker gaat.
  • Als er andere PBM aan de helm moeten worden vastgemaakt (bv. oorkappen, gelaatsscherm), zal dat de keuze natuurlijk beperken.
  • Het materiaal: veiligheidshelmen bestaan meestal uit kunststof. Sommige types kunststof kunnen beter tegen zonlicht (UV-straling) of tegen gevaarlijke producten. Het is dus belangrijk om eerst na te gaan in welke situaties de helm zal worden gebruikt.
  • Draag onder een veiligheidshelm nooit een ander hoofddeksel (pet, muts, ...).
  • Helmen verouderen en worden na verloop van tijd minder schokbestendig. Controleer de helm regelmatig op beschadigingen en scheurtjes. Dat zal moeilijker gaan als de helm met stickers is volgeplakt. Vermijd dat dus.

Een helm die een ernstige schok heeft opgevangen, moet vervangen worden, ook al kan de helm er nog prima uitzien. De maximale gebruikstijd van een helm moet trouwens in de gebruiksaanwijzing en op de helm zelf vermeld staan.

Veiligheidshelm Febelsafe
Veiligheidshelm (Lid Febelsafe)

Stootkappen

Wanneer er enkel een stootrisico bestaat (zich stoten aan een hard of puntig voorwerp), kan een stootkap eventueel voldoende bescherming bieden. Ook stootkappen moeten een aanpasbaar binnenwerk hebben. Bovendien moeten er een kinband en zweetband kunnen worden gemonteerd.

Lichte hoofddeksels

Daarnaast zijn er nog lichte hoofddeksels die de hoofdhuid kunnen beschermen en nuttig zijn bij bepaalde weersomstandigheden (regen, wind, zon), zoals bijvoorbeeld mutsen, petten, zuidwesters, ...

Beschermingsmiddelen - Externe documentatie

Technisch en Wetenschappelijk Centrum voor de Belgische Textielnijverheid (Centexbel - België)

Centexbel is het Technisch en Wetenschappelijk Centrum voor de Belgische Textielnijverheid. Centexbel staat bedrijven uit de textielindustrie, dus ook producenten van persoonlijke beschermingsmiddelen(PBM), bij met het testen en de certificatie van hun producten. Het centrum doet bovendien aan onderzoek en ontwikkeling.

Brochures en publicaties over PBM en textieleigenschappen zijn beschikbaar in het Nederlands, Frans en Engels op de website van Centexbel.

Constructiv (België)

Het voormalige Nationaal Actiecomité voor Veiligheid en hygiëne in het Bouwbedrijf (NAVB) werd omgevormd tot ‘Constructiv’ en is het preventie-instituut van de bouwsector. Constructiv heeft als doelstelling om welzijn in de bouw te bevorderen.

Rapporten over veiligheid en gezondheid, zoals een dossier over persoonlijke beschermingsmiddelen in de bouwsector, zijn beschikbaar in het Nederlands en het Frans op de website van Constructiv.

Het Europees comité voor Normalisatie (CEN - EU)

CEN is het Europese Comité voor Normalisatie (Comité Européen de Normalisation), waar ook het Belgisch Bureau voor Normalisatie (NBN) deel van uitmaakt.
CEN publiceert maandelijks een lijst met de meest recente normen. Een zoekmotor waarmee men Europese normen kan opzoeken, is eveneens beschikbaar op de website van CEN (in het Engels).

Europese commissie (EU)

Op de website van de Europese Commissie staat er een lijst van de Europese normen voor PBM. Op deze website zijn bovendien andere nuttige documenten terug te vinden, zoals een praktijkgids voor werken op hoogte.

Meer informatie in het Engels op de website van de Europese commissie, in de rubriek European Commission > Growth > The European Single Market > European Standards.

European Safety Federation (ESF - Europa)

De “European Safety Federation” (ESF) is het Europees overkoepelend orgaan van nationale verenigingen van PBM-leveranciers. De federatie vervult dezelfde rol als het Belgische Febelsafe, maar dan op Europees vlak.

Meer informatie in het Engels op de website van de ESF.

Belgische Federatie van leveranciers van PBM (Febelsafe - België)

Febelsafe is de Belgische Federatie van leveranciers van PBM. De leden van Febelsafe kunnen bedrijven bijstaan in de selectie, het gebruik en onderhoud van PBM. Febelsafe engageert zich ook voor veiligheid en welzijn in het algemeen. Zo organiseert de beroepsfederatie lezingen, seminaries en beurzen over beschermingsmiddelen en veiligheid.

Meer informatie in het Nederlands en het Frans op de website van Febelsafe.

Het Britse arbeidsveiligheidsagentschap (HSE – Verenigd Koninkrijk)

Het Britse arbeidsveiligheidsagentschap “Health and Safety Executive” (HSE) stelt tal van brochures en infomateriaal over PBM ter beschikking. De website van HSE bevat voorbeelden van risicoanalyses, case studies, brochures, folders, ...

Meer informatie in het Engels op de website van HSE.

Belgisch Bureau voor Normalisatie (NBN – Belgique)

NBN is het Belgische Bureau voor Normalisatie. Via de website kunnen normen worden opgezocht en besteld. Het NBN heeft ook een bibliotheek waar normen gratis kunnen worden geraadpleegd.

Meer informatie in het Nederlands, het Engels en het Frans op de website van het NBN.

Suva (Zwitserland)

Suva is een Zwitserse ongevallenverzekeraar die regelmatig rapporten publiceert over beschermingsmiddelen. Suva stelt bovendien gratis e-learning modules ter beschikking, bv. over werken op bouwplaatsen.

Meer informatie in het Frans, het Duits, het Engels en het Italiaans op de website van Suva.

Parlementaire vragen

  • 529 Kamer - Schoonmaakproducten met sproeiers

Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) - Regelgeving

Titel 2 van boek IX van de codex over het welzijn op het werk regelt het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) en richt zich tot werkgevers, hiërarchische lijn en werknemers. Bijlage IX.2-2 is bijzonder belangrijk en preciseert waar het gebruik van PBM verplicht is.

Het is de omzetting in Belgisch recht van de Europese Richtlijn 89/656/EEG.

Meer informatie daarover en de reglementaire tekst staan op de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de rubriek Thema's > Welzijn op het werk > Collectieve en Individuele bescherming > Persoonlijke beschermingsmiddelen.

Het KB van 31 december 1992 betreffende het op de markt brengen van persoonlijke beschermingsmiddelen richt zich tot de producenten van PBM.

Dat KB bepaalt dat PBM moeten voldoen aan fundamentele veiligheids- en gezondheidsvoorschriften en dat ze moeten vergezeld zijn van een nota die de gevaren omschrijft waartegen het PBM beschermt. Bovendien moet de nota gebruiks- en onderhoudsinstructies omvatten. PBM die aan dit besluit voldoen, dragen het CE-label.

Dat KB werd in het Belgisch Staatsblad op 4 februari 1993 gepubliceerd en is de omzetting in Belgisch recht van de Europese Richtlijn 89/686/EEG.

Op 31 maart 2016 werd de verordening 2016/425/EU van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2016 betreffende persoonlijke beschermingsmiddelen en tot intrekking van Richtlijn 89/686/EEG van de Raad gepubliceerd. Deze wordt van toepassing op 21 maart 2018.

Meer informatie daarover en de reglementaire tekst staan op de website van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie onder de rubriek Ondernemingen & Zelfstandigen > Veiligheid van goederen en diensten > Veiligheid van persoonlijke beschermingsmiddelen.

In de praktijk

  • Online training
    Online training
    Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)

    Online-Training TV: Persoonlijke beschermingsmiddelen

    In het Online-Training TV aanbod met interactieve videocursussen van Prevent is er een opleidingsvideo beschikbaar over persoonlijke beschermingsmiddelen. In de video komt ook ademhalingsbescherming aan bod.

Nieuws en evenementen

Veiligheidsschoenen
Veiligheidsschoenen
08.06.2018

Controlecampagne op de conformiteit van veiligheidsschoenen

De Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie (FOD Economie) hield in 2016-2017 een controlecampagne op de conformiteit van 25...

Studiedag over ergonomie en collaboratieve robots (COBOTS)

27.03.2018 13:03 to 31.05.2018 00:05
Op 22 maart 2018 organiseerde de “Belgian Ergonomics Society” (BES) in samenwerking met de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en...
reinigen_brandweer.jpg
12.07.2016

Op de blog: methoden voor het reinigen van brandweerpakken

Op de blog van deze BeSWIC website is er een artikel gepubliceerd over de reinigingsmethoden van brandweerkledij. In dat artikel staat er ook meer...