PMV en PPD indexen van thermisch comfort

Het thermisch comfort is de tevredenheid van een individu met betrekking tot de thermische omstandigheden van diens omgeving. Men spreekt van thermisch comfort, wanneer de persoon het niet warmer of kouder hoeft te hebben.

Dat is subjectief en hangt dus af van de individuele percepties. Het thermisch comfort wordt beïnvloed door de fysieke activiteit, de kledij en de niveaus en schommelingen van de kenmerken van de thermische omgevingsfactor (luchttemperatuur, straling, contacten, vochtigheid en luchtstroomsnelheid).

In comfortabele situaties zweet de persoon haast niet, is de fysieke werkbelasting laag, is de kledij licht, is er haast geen warmtestraling en ligt de luchttemperatuur tussen 18 en 25°C.

De gevoelstemperatuur stemt niet overeen met de gemeten temperatuur, maar hangt af van de impact van de luchtcirculatie op de huid die rechtstreeks aan de omgevingslucht is blootgesteld.

Iemand de mogelijkheid bieden om in de meest comfortabele omstandigheden te werken, beperkt de gezondheidsrisico’s (pathologische effecten). Wanneer men afwijkt van de referentiewaarde, nl de thermische neutraliteit, stelt men prestatieverlies vast, alsook een daling van het reactievermogen, waardoor het risico op een ongeval stijgt.

De PMV en PPD indexen worden beschreven in de norm ISO 7730 "Ergonomie van de thermische omgeving - Analytische bepaling en interpretatie van thermische behaaglijkheid door berekening van de PMV- en PPD-waarden en door criteria voor de plaatselijke thermische behaaglijkheid".

De PMV (Predicted Mean Vote) index voorspelt de gemiddelde waarde van de stemmen van een grote groep personen op een thermische gevoeligheidsschaal met volgende 7 punten:

  • +3  heel warm,
  • +2  warm,
  • +1  lichtjes warm,
  •   0  noch warm, noch koud,
  • -1  lichtjes koud,
  • -2  koud,
  • -3  heel koud.

Hij is gebaseerd op de vergelijking van de warmtebalans en wordt bepaald in verhouding tot het metabolisme, de isolatie door de kledij en de vier klimaatparameters (ta, tg, th, va).

De PPD (Predicted Percentage of Dissatisfied) index voorspelt kwantitatief het percentage van ontevreden personen, omdat zij de thermische omgeving te warm of te koud vinden en die -3, -2, +2, +3 zouden stemmen.

Onderstaande grafiek toont de overeenstemming tussen de PMV en PPD indexen:

mmp_pmv.jpg

Men merkt op dat:

  • in de optimale situatie (PMV = 0, noch warm, noch koud), het ontevredenheidspercentage 5 % bedraagt bij personen in dezelfde omstandigheden: thermisch, metabolisch en kledij;
  • het ontevredenheidspercentage op dezelfde wijze stijgt als de PMV afwijkt van 0 naar koud en warm.

Om een toestand van thermisch welbehagen te bereiken, is het aanbevolen dat de PPD lager is dan 10 %, hetgeen overeenstemt met een PMV tussen -0,5 en +0,5.

Thermische omgeving - Externe documentatie

Website Deparisnet.be (België)

Informatie over thermische omgevingsfactoren is beschikbaar op de website van Prof J. Malchaire: Deparisnet.be

Dossiers “Travail à la chaleur” en “Travail au froid” (INRS - Frankrijk)

Op de website van het ‘Institut national de recherche et de sécurité pour la prévention des accidents du travail et de maladies professionnelles’ (INRS), in het Frans:

Thermische omgeving - Tools

Sobane-strategie toegepast op thermische omgevingsfactoren (FOD Werkgelegenheid - België)

De SOBANE-strategie voor het beheer van beroepsgebonden risico's werd ontwikkeld voor een dynamisch en doeltreffend risicobeheer. Ze omvat vier tussenniveaus: Screening (Opsporing), OBservatie, Analyse en Expertise.

De Sobane-strategie toegepast op thermische werkomgevingsfactoren is beschikbaar op de Sobane website, in de rubriek Tools > Observatie – Analyse – Expertise per risicofactor > De Sobane methodes per risicofactor > Sobane-strategie toegepast op THERMISCHE OMGEVINGSFACTOREN.

Berekeningstools (website deparisnet.be - België)

Programma’s voor de berekening van indexen voor thermisch comfort (PMV-PPD) of belasting (WBGT, PHS) zijn op aanvraag beschikbaar op de website deparisnet.be: Programmes.

WBGT berekeningstabellen (FOD Werkgelegenheid - België)

De WBGT-berekeningstabellen zijn beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg:

Informatica hulpprogramma's voor het beheer van thermische belasting (IRSST - Canada - 2008)

Op de website van het ‘Institut de recherche Robert-Sauvé en santé et en sécurité du travail’ (IRSST), beschikbaar in het Frans:

Online WBGT calculators

Normen

  • ISO 7730:2005 Ergonomie van de thermische omgeving - Analytische bepaling en interpretatie van thermische behaaglijkheid door berekening van de PMV- en PPD-waarden en door criteria voor de plaatselijke thermische behaaglijkheid
  • ISO 7933:2004 Ergonomie van de thermische omgeving – Analytische bepaling en interpretatie van warmtebelasting met behulp van een berekening van het voorspelbare fysiologisch gedrag bij warmtebelasting
  • ISO 7243:1989 Warme omgevingen - Ramen van de thermische externe belastingen van de mens aan het werk, gegrond op de WBGT-index (natte temperatuur en temperatuur van de zwarte bol)
  • ISO 15265:2004 Klimaatomstandigheden - Risicobeoordelingsstrategie bij het voorkomen van thermische belasting of thermische onbehaaglijkheid op de werkplek
  • ISO 15743:2008 Klimaatomstandigheden - Koude werkplekken - Risicobeoordeling en -management
  • ISO 11079:2007 Ergonomie van de thermische omgeving - Bepaling en interpretatie van koudebelasting bij gebruik van de vereiste kledingisolatie (IREQ) en plaatselijke afkoelingseffecten
  • EN 342:2004 Beschermende kleding – Pakken en kledingstukken voor bescherming tegen koude
  • EN 511:2006 Beschermende handschoenen tegen koude

Thermische omgeving - Publicaties

Thermische omgevingsfactoren - Reeks SOBANE-strategie (FOD Werkgelegenheid – België – 2012)

Conform de SOBANE-strategie voor het beheer van beroepsgerelateerde risico's (meer informatie op de website www.sobane.be), beschrijft deze brochure een methode op vier niveaus: opsporing, observatie, analyse en expertise. Met die methode kan men de risico’s met betrekking tot de blootstelling aan thermische omgevingsfactoren, beter voorkomen en/of bijsturen. De brochure sluit af met een reeks hulpfiches.

Deze publicatie is beschikbaar en kan men gratis downloaden op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Thermische omgevingsfactoren - Reeks SOBANE-strategie.

Thermische omgevingsfactoren (FOD Werkgelegenheid – België – 2013)

Deze brochure geeft nadere toelichting bij het koninklijk besluit van 4 juni 2012, dat nu is opgeheven en vervangen door de bepalingen van titel 1 van boek V van de codex over het welzijn op het werk. Ze richt zich tot de preventieadviseurs, tot de bedrijfsleiders die verantwoordelijk zijn voor uitvoering van de preventie en tot de werknemers op wie deze preventie van toepassing is.

Deze publicatie is beschikbaar en kan men gratis downloaden op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Thermische omgevingsfactoren.

Parlementaire vragen

  • 1586 Kamer - Maatregelen bij hoge temperaturen op het werk

Thermische omgeving - Regelgeving

  • Titel 1 betreffende de thermische omgevingsfactoren van boek V van de codex over het welzijn op het werk
  • Titel 1 met betrekking tot de basiseisen betreffende arbeidsplaatsen van boek III van de codex

De toelichting daarover en de reglementaire teksten staan op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de rubriek Thema’s > Welzijn op het werk > Omgevingsfactoren en fysische agentia > Thermische omgeving.

In de praktijk

  • koude.jpg
    Thermische omgeving

    Werken bij koude temperaturen

    Lage temperaturen kunnen negatieve gevolgen hebben voor het werk. Wat zijn de wettelijke grenzen en beneden welke temperaturen mag men niet meer werken?
  • Zomerhitte op het werk
    Zomerhitte op het werk
    Thermische omgeving

    Zomerhitte op het werk

    In de zomer kunnen hoge temperaturen verhinderen dat werknemers in aanvaardbare omstandigheden kunnen werken. De werkgever moet dan ook de nodige maatregelen treffen om dat ongemak te verminderen. Die maatregelen zijn door de regelgeving vastgesteld.

Nieuws en evenementen

  • eurofound.png
    03.12.2019

    Eurofound werkprogramma 2020

    De raad van bestuur van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Eurofound) heeft haar ambitieus werkprogramma...
  • offline
    offline
    02.12.2019

    Op de blog: altijd bereikbaar zijn is niet gezond

    Voortdurend bereikbaar zijn is niet goed voor de gezondheid. Het verhoogt het risico op burn-out. Hoe kunnen organisaties hier rekening mee houden?...
  • Prebes
    Prebes
    18.11.2019

    Prebes Award 2020

    De vereniging voor de preventieadviseur ‘Prebes’ beloont eindwerken van de opleiding voor preventieadviseur die een bijdrage leveren tot het...