Chemische agentia

Chemische agentia zijn op elke werkplaats aanwezig. Ze kunnen zeer gevaarlijk tot bijna niet gevaarlijk zijn.        

  • Titel 1 van boek VI van de codex over het welzijn op het werk

    De bescherming van de werknemers wordt geregeld door titel 1 betreffende de chemische agentia van boek VI van de codex.

    De risicoanalyse, die kadert in het dynamisch risico-beheersingssysteem en aan de basis ligt van verdere preventiemaatregelen, staat centraal.

Die regelgeving vertoont raakvlakken met andere Europese regelgeving, die betrekking heeft op de instelling en werking van de interne markt maar eveneens een impact heeft op de omgang met chemische agentia op de arbeidsplaats:

  • de REACH-verordening die de registratie, evaluatie en autorisatie van chemische stoffen regelt op Europees niveau;
  • de CLP-verordening die indelings-, etiketterings- en verpakkingsregels voor stoffen en mengsels aangeeft.

Campagnes

  • Federale overheid leert jongeren veilig omspringen met chemische producten op het werk

  • Inspectiecampagne rond chemische agentia in de sector van de oppervlaktebehandeling van metalen

    In het najaar van 2015 heeft de arbeidsinspectie (Toezicht op het Welzijn op het Werk) een inspectiecampagne gehouden bij 83 bedrijven in de metaalsector die oppervlaktebehandeling van metalen als activiteit uitvoeren.

Chemische agentia - Publicaties

Gevaarlijke chemische producten - Reeks SOBANE strategie (FOD Werkgelegenheid – België – 2005)

De Europese en Belgische regelgeving betreffende gevaarlijke chemische producten vereist dat elke onderneming streeft naar het vermijden of verminderen van de blootstelling van de werknemers aan deze risicofactor. Conform de SOBANE-strategie voor het beheer van beroepsgebonden risico’s beschrijft deze brochure een methode op vier niveaus: opsporing, observatie, analyse en expertise. Deze methode moet het mogelijk maken om de risico’s, gebonden aan het gebruik van gevaarlijke chemische producten, beter te voorkomen en/of bij te sturen. De brochure sluit af met een reeks hulpfiches.

Deze publicatie is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Gevaarlijke chemische producten - Reeks SOBANE Strategie.

Toxtrainer: handboek van de opleider (FOD Werkgelegenheid – België – 2004)

Toxtrainer is een opleidingsmethode die streeft naar verbeterde preventiemaatregelen ten aanzien van de chemische risico's in bedrijven. Ze is gebaseerd op actieve pedagogische principes. De methode werd ontwikkeld door de universiteit van Luik, in een partnerschap met de universiteiten van Antwerpen en Gent.

Deze publicatie is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Toxtrainer: handboek van de opleider

Risktrainer voor kappers (Unie van Belgische Kappers – België – 2013)

Het handboek Risktrainer is een informatietool bedoeld om de kappers beter inzicht te geven in de risico’s voor hun veiligheid en gezondheid waarmee ze in het kapsalon dagelijks geconfronteerd worden. Een bewustwording van deze risico’s is van essentieel belang, ook al kunnen de gevolgen ervan slechts op lange termijn optreden. De goed geïnformeerde kapper zal de risico’s kunnen detecteren en de nodige maatregelen treffen om de gevolgen ervan te vermijden. 

Deze publicatie is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Risktrainer voor kappers.

Veiligheid en hygiëne in chemische laboratoria (FOD Werkgelegenheid – België – 2006)

Deze brochure behandelt de voornaamste risico's die verbonden zijn aan het werken in chemische laboratoria: meer bepaald ontploffing, brand, chemische en thermische brandwonden, vrieswonden, elektrocutie, … Deze risico's en de preventiemaatregelen die ermee gepaard moeten gaan, worden nauwgezet beschreven. In de brochure zijn ook een aantal bijkomende maatregelen opgenomen.

Deze publicatie is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Veiligheid en hygiëne in chemische laboratoria.

Chemicaliën op de werkvloer: een nieuw etiketteringssysteem (FOD Werkgelegenheid – België – 2014)

Deze brochure behandelt de wijze waarop de Europese verordening (EG) nr. 1272/2008 over de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels de omgang met chemische stoffen op het werk zal beïnvloeden. De zogenaamde CLP verordening (CLP staat voor "classification, labeling and packaging") verandert immers het indelingssysteem voor de identificatie en omschrijving van chemische gevaren in Europa, en de manier waarop deze informatie over de gevaren van chemicaliën wordt gecommuniceerd op etiketten, in veiligheidsinformatiebladen en in andere documenten.

Deze publicatie is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Chemicaliën op de werkvloer: een nieuw etiketteringssysteem.

Bepaling van de blootstelling aan lasrook bij het lassen van roestvrij staal (FOD Werkgelegenheid – België – 2005)

Het Laboratorium voor industriële toxicologie van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg heeft van 2002 tot half 2005 metingen verricht in acht bedrijven waarvoor het lassen van roestvrij staal een belangrijke activiteit is. De aanleiding voor deze campagne was de regelgeving inzake carcinogene agentia zoals die opgenomen is in Hoofdstuk II van Titel V van de Codex voor het Welzijn op het Werk.

Dit overzichtverslag schetst een beeld van de te verwachten blootstellingen, de risico’s, de meettechniek en de preventieve maatregelen.

Deze publicatie is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Bepaling van de blootstelling aan lasrook bij het lassen van roestvrij staal.

Gevaarlijke stoffen: overzicht oude en nieuwe indeling (FOD Werkgelegenheid – België – 2011)

Met de CLP-verordening is de indeling en etikettering van gevaarlijke stoffen gewijzigd. Deze folder bundelt meer dan honderden pagina’s regelgeving. Er wordt een overzicht gegeven van de nieuwe indeling met gevarenklassen en gevarencategorieën, pictogrammen en H-zinnen en de ermee corresponderende oude indeling met pictogrammen en R-zinnen.

Deze publicatie is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Gevaarlijke stoffen: overzicht oude en nieuwe indeling.

Databank gevaarlijke producten van het ACV

Het Algemeen Christelijk Vakverbond (ACV) ontwikkelde een databank gevaarlijke producten. In deze databank kunt u een technisch fiche opvragen van de gevaarlijke producten die in de Belgische wetgeving ter bescherming van werknemers voorkomen. U kunt zoeken op naam, CAS-nummer en EINECS-nummer van een product. Als resultaat krijg je een overzichtelijk fiche met daarop allerlei nuttige info: is een product kankerverwekkend, de gevaarsymbolen, symptomen bij contact, sectoren waar dit product gebruikt wordt, of medisch toezicht vereist is,...
Deze online databank gevaarlijke stoffen is nu te vinden via de button op de homepage www.acv-online.be.

Meting van de blootstelling aan styreen (FOD Werkgelegenheid – België – 2007)

Van het einde van 2005 tot midden 2007 heeft het Laboratorium voor industriële toxicologie van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg metingen verricht van de blootstelling in elf bedrijven die styreen gebruiken. Styreen wordt ingedeeld in bijlage I van de richtlijn 67/548/EEG (gevaarlijke stoffen) als schadelijk bij inademing en irriterend voor de ogen en de huid. Het gebruik kan sommige risico’s met zich meebrengen. Dit verslag geeft een overzicht van de verschillende blootstellingen en de meettechniek en geeft een aantal vaststellingen en besluiten weer.
Deze publicatie is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Meting van de blootstelling aan styreen.

Parlementaire vragen

  • 22885, 22905, 23792 Kamer - Longziekten bij schoonmaakpersoneel

  • 6-1027 Senaat - Landbouwers - Beroepsziekten - Parkinson - Erkenning - Procedure - Gezondheidsonderzoeken

  • 247 Kamer - Giftige stoffen in containers

  • 1050 Kamer - Voorzorgen bij het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen op het werk

  • 755 Kamer - De blootstelling aan bisfenol A

  • 534 Kamer - Invloed van hormoonverstoorders op werknemers

  • 529 Kamer - Schoonmaakproducten met sproeiers

  • 235 Kamer - Gezondheid van de werknemers in de keramieksector

  • 610 Kamer - Controle van containers met textiel die over zee worden ingevoerd - Gevaar voor de werknemers

  • 18210 Kamer - Een betere bescherming van kappers en kapsters tegen de chemische producten die zij gebruiken

Onderzoeken

  • Het vervangen van gevaarlijke chemische stoffen (FOD Economie – België – 2019)

    De Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie (FOD Economie) heeft in 2019 een studie laten uitvoeren waarin wordt nagegaan hoe een holistische visie kan worden ontwikkeld rond het vervangen van gevaarlijke chemische stoffen in de Belgische context.

Chemische agentia - Regelgeving

Titel 1 betreffende de chemische agentia van boek VI van de codex over het welzijn op het werk is van toepassing op alle stoffen die op de werkplaats voorkomen.
Centraal staat de risicoanalyse, die kadert in het dynamisch risico-beheersingssysteem en aan de basis ligt van verdere preventiemaatregelen.

Meer informatie en de reglementerende teksten over dit onderwerp vindt u op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, onder de rubriek Welzijn op het werk > Chemische, kankerverwekkende en mutagene agentia > Chemische agentia

REACH (Registratie, Evaluatie en Autorisatie van Chemische stoffen)

De REACH-verordening werd in december 2006 goedgekeurd door het Europees Parlement en is op 1 juni 2007 in werking getreden. De meeste verplichtingen namen een aanvang vanaf 1 juni 2008.

De Europese REACH verordening legt de industrie verplichtingen op om chemische stoffen te registreren, het veilig gebruik ervan te beoordelen, in bepaalde gevallen te laten vergunnen en in bepaalde gevallen het gebruik te beperken.

Registratie van chemische stoffen

Bestaande en nieuwe chemische stoffen moeten geregistreerd worden bij het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA).

De Belgische REACH-helpdesk van de FOD Economie helpt de Belgische bedrijven om hun verplichtingen en verantwoordelijkheden te begrijpen.

Bescherming van de werknemer

Informatie over de bescherming van de werknemer in het kader van REACH vindt u op de website van ECHA.

CLP-verordening: toepassingsdata

De CLP-verordening werd in december 2008 goedgekeurd door het Europees Parlement en is op 20 januari 2009 in werking getreden. De verplichtingen voor stoffen dienden ten laatste op 1 december 2010 toegepast te worden en deze voor mengsels dienen ten laatste op 1 juni 2015 toegepast te worden.

Wat is CLP?

"CLP" staat voor Classification, Labelling en Packaging van stoffen en mengsels. Deze term wordt gebruikt om een onderscheid te maken met het mondiale ‘Globally Harmonised System’ (GHS) dat grotendeels gelijklopend is. De verordening voorziet in indelings-, etiketterings- en verpakkingsregels voor stoffen en mengsels.

Verband met REACH

Waar REACH voornamelijk een grote impact heeft op producenten en importeurs van stoffen, heeft CLP een grote impact op downstream-users zoals formulatoren die deze stoffen en mengsels op de markt brengen. De nieuwe CLP-indeling diende voor 3 januari 2011 ter kennis gebracht te worden bij een nieuw hiertoe opgericht Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA).

Nationale helpdesk

CLP voorziet zoals REACH dat de lidstaten nationale helpdesks instellen om de producenten, importeurs, gebruikers en overige belanghebbenden informatie te verstrekken. De Belgische CLP helpdesk werd opgericht binnen de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu.

In de praktijk

  • chesar.jpg
    Chemische agentia

    Chesar tool voor beoordeling en rapportering van chemische veiligheid

    De computertool Chesar (Chemical Safety Assessment and Reporting) van het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) helpt ondernemingen om chemische veiligheidsbeoordelingen en -rapporten in het kader van de Europese REACH-verordening op te maken.

Nieuws en evenementen

zandstralen
zandstralen
23.07.2019

Aangepaste regelgeving voor straalbewerking en ontzanding

Het koninklijk besluit van 17 juni 2019 dat op 22 juli 2019 werd gepubliceerd, schaft het vergunningensysteem voor het uitvoeren van straalbewerkings...
skin protection
skin protection
12.07.2019

Op de blog: een huidbeschermingsplan voor de veiligheid van werknemers

Huidziekten zijn een van de meest voorkomende werkgerelateerde gezondheidsproblemen in Europa. Op de werkplaats wordt de huid aan veel risico’s...
logo_fod_gr.jpg
01.07.2019

Publieke raadpleging over grenswaarden voor chemische agentia

De Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid) heeft op 1 juli 2019 de zesde publieke...
2019-06-06_15_23_10-reach-reach-symbol_183x183.png
reach
06.06.2019

Op de blog: veiligheid van twee op de drie chemische stoffen niet gegarandeerd

Met de strenge regels van de REACH-verordening wilde de Europese Unie de veiligheid van chemische stoffen garanderen. Maar in twee op de drie...
Chemische stoffen
Chemische stoffen
09.05.2019

Studie over het vervangen van gevaarlijke chemische stoffen

De Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie (FOD Economie) heeft in 2019 een studie laten uitvoeren waarin wordt nagegaan...
campagne
campagne
09.11.2018

Inspectiecampagne bij ondernemingen en openbare besturen die wegmarkeringen aanbrengen

In 2017 heeft de arbeidsinspectie (Toezicht op het Welzijn op het Werk) een inspectiecampagne gehouden bij 39 ondernemingen en openbare besturen die...
essenscia
essenscia
06.11.2018

Essenscia wint de Responsible Care Award 2018 voor nationale chemiefederaties

Op 25 oktober 2018 werd voor de negende keer de Responsible Care Award uitgereikt. De jaarlijkse Responsible Care Award bekroont initiatieven die de...
SPF Emploi, Travail et Concertation sociale
SPF Emploi, Travail et Concertation sociale
03.10.2018

Aanpassing van de lijst van grenswaarden voor beroepsblootstelling aan chemische agentia

Op 3 oktober 2018 publiceerde het Belgisch Staatsblad het koninklijk besluit van 2 september 2018 die de lijst van de grenswaarden voor blootstelling...
STOP
STOP
02.10.2018

Op de blog: Controlemaatregelen om de de risico’s van gevaarlijke stoffen te verminderen

Als men de risico's wegens gevaarlijke stoffen op de werkplaats wil controleren en verminderen, is de best mogelijke oplossing ze weg te werken...
schoonmaak
schoonmaak
24.07.2018

Op de blog: schoonmaakproducten zijn allesbehalve onschadelijk

Naar verluidt zijn huishoudproducten even gevaarlijk als of zelfs gevaarlijker voor de gezondheid dan sigaretten. Verschillende studies verwijzen...