Opvolging door de werkgever van een voorschrift voor aangepast werk

Als ik als behandelend arts ‘lichter of aangepast werk’ voorschrijf, dient de werkgever van de patiënt dat advies dan te volgen?

Neen, meestal niet, zelfs niet als u meent dat aangepast werk nodig is voor uw patiënt die door ziekte of bijwerkingen van behandeling zijn job niet volledig kan vervullen. De patiënt heeft geen "recht" op dergelijke aanpassingen.

Enkel in bepaalde omstandigheden is de werkgever wettelijk verplicht een advies omtrent werkaanpassingen te volgen:

  • Ten eerste in het kader van moederschapsbescherming.
  • Ten tweede is er voor de patiënt wel een echt recht om aangepast werk te verkrijgen als de verminderde arbeidscapaciteit als een 'handicap' wordt beschouwd. Volgens de Antidiscriminatiewet van 2007 kan de patiënt dan aan zijn werkgever vragen om redelijke aanpassingen te treffen. Een werknemer met een handicap, en bij uitbreiding elke chronisch zieke (bijv. een kankerpatiënt met langdurige beroepsmatige beperkingen), heeft recht op redelijke aanpassingen. Dit recht is evenwel niet absoluut. Het moet gaan om een 'redelijke' aanpassing, dus er wordt ook rekening gehouden met onder meer de kostprijs ervan, de financiële draagkracht van de werkgever, de organisatorische moeilijkheden die de aanpassing teweegbrengt ... Zo kan het installeren van een rolstoellift voor een grote werkgever wel en een kleinere niet haalbaar zijn. Belangrijk hierbij is de Vlaamse Ondersteuningspremie (VOP) van de VDAB, die het aantrekkelijker maakt voor werkgevers om personen met een arbeidshandicap in dienst te nemen. In Wallonië kunnen premies aangevraagd worden bij de Agence Wallonne pour l’intégration des Personnes Handicapées (AWIPH). In Brussel kunnen premies aangevraagd worden bij Phare (Personne Handicapée Autonomie Recherchée).
  • De derde uitzondering is de re-integratieprocedure (KB van 28/05/2003 betreffende het gezondheidstoezicht). Als u, als behandelend arts, uw patiënt definitief arbeidsongeschikt verklaart (d.i.  verklaren dat uw patiënt het overeengekomen werk niet langer kan uitvoeren), dan heeft uw patiënt het recht om de wettelijk voorziene re-integratieprocedure op te starten bij de arbeidsarts van zijn werkgever. Hiertoe dient hij een aangetekend schrijven te sturen naar de werkgever met de vraag naar het opstarten van de re-integratieprocedure. De arbeidsarts kan dan beslissen dat het overeengekomen werk moet worden aangepast of dat u ander werk moet worden gegeven. De werkgever kan aan deze verplichting ontsnappen als de aanpassing om technische of objectieve redenen niet mogelijk is, of omdat er geen ander werk voorhanden is, of ook omdat er 'gegronde redenen' zijn waardoor aanpassingen of ander werk redelijkerwijze niet kunnen worden vereist (bijv. financiële draagkracht werkgever). Dit laatste is vaak het geval.

Let wel: noch de Antidiscriminatiewet, noch het KB van 28/05/2003 biedt een sluitende oplossing. Het Hof van Cassatie, het hoogste gerechtshof van België, heeft reeds verscheidene keren geoordeeld dat de werkgever het recht heeft om de arbeidsovereenkomst als beëindigd te beschouwen op basis van medische overmacht (d.i. ontslag zonder opzegtermijn- of vergoeding), indien de werknemer niet langer in staat is om het overeengekomen werk uit te voeren, en dus definitief arbeidsongeschikt is. De werkgever heeft zelfs dit recht als de werknemer nog in staat is aangepast werk te verrichten! Veel lagere rechtscolleges volgen de visie van het Hof van Cassatie.

Meer informatie

Meer informatie en de regelgevende teksten zijn beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg in de rubriek Thema's > Welzijn op het werk > Het gezondheidstoezicht op de werknemers

In de praktijk

  • Zomerhitte op het werk
    Zomerhitte op het werk
    Thermische omgeving

    Zomerhitte op het werk

    In de zomer kunnen hoge temperaturen verhinderen dat werknemers in aanvaardbare omstandigheden kunnen werken. De werkgever moet dan ook de nodige maatregelen treffen om dat ongemak te verminderen. Die maatregelen zijn door de regelgeving vastgesteld.
  • Biologische agentia / Fysische agentia / Musculoskeletale aandoeningen (MSA) / Psychosociale risico’s (PSR)
    Kappers

    OSHwiki-artikel met risicofactoren in de kappersbranche

    De bescherming van de gezondheid van de werknemers in de kappersbranche staat al geruime tijd hoog op de agenda van de sectorale sociale dialoog van de Europese Unie (EU).
  • Musculoskeletale aandoeningen (MSA) / Jongeren

    4 landen geven praktische tips om via scholen MSA bij toekomstige werknemers te helpen voorkomen

    Het schoolsysteem biedt de uitgelegen kans om actief en gezond gedrag aan te leren voordat toekomstige generaties de arbeidsmarkt betreden, hetgeen hun kans op het ontwikkelen van een musculoskeletale aandoening (MSA) zal verminderen.
  • COVID-19

    OSHwiki-artikel over de uitdagingen van “Long COVID” voor VGW

    Symptomen van COVID-19 die langer dan vier weken aanhouden nadat de infectie is verdwenen worden over het algemeen bestempeld als “Long COVID” (langdurige COVID). Deze aandoening kan vrijwel elk orgaansysteem aantasten met zeer uiteenlopende gevolgen, waaronder ademhalings-, neurocognitieve,...
  • Musculoskeletale aandoeningen (MSA) / Interne dienst voor preventie en bescherming op het werk (IDPBW)

    Praktische tips om MSA te voorkomen door middel van werknemersparticipatie

    Werkgerelateerde aandoeningen aan het bewegingsapparaat (ofwel musculoskeletale aandoeningen – MSA) brengen hoge kosten met zich mee voor werknemers en bedrijven in de Europese Unie. Werknemers zelf spelen een cruciale rol in het voorkomen van deze aandoeningen.

Nieuws en evenementen

  • 12.08.2022

    Op de blog: CAO Basisveiligheidsopleidingen voor de bouwsector

    De sociale partners van de bouwsector (paritair comité 124) hebben op 12 mei 2022 een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) “...
  • 10.08.2022

    De ESENER-enquête: digitale technologieën en COVID-19 als nieuwe uitdagingen voor VGW

    De Europese bedrijvenenquête naar nieuwe en opkomende risico’s (ESENER) uit 2019 laat duidelijk zien dat digitalisering nieuwe problemen veroorzaakt...
  • 08.08.2022

    Het Europees vakverbond pleit voor het vastleggen van een maximumtemperatuur op de werkplek

    In juli 2022 was het bijzonder droog en warm in Europa. In Spanje en Frankrijk kwamen er zelfs werknemers door hitte om het leven. In Spanje is er...