Opvolging door de werkgever van een voorschrift voor aangepast werk

Als ik als behandelend arts ‘lichter of aangepast werk’ voorschrijf, dient de werkgever van de patiënt dat advies dan te volgen?

Neen, meestal niet, zelfs niet als u meent dat aangepast werk nodig is voor uw patiënt die door ziekte of bijwerkingen van behandeling zijn job niet volledig kan vervullen. De patiënt heeft geen "recht" op dergelijke aanpassingen.

Enkel in bepaalde omstandigheden is de werkgever wettelijk verplicht een advies omtrent werkaanpassingen te volgen:

  • Ten eerste in het kader van moederschapsbescherming.
  • Ten tweede is er voor de patiënt wel een echt recht om aangepast werk te verkrijgen als de verminderde arbeidscapaciteit als een 'handicap' wordt beschouwd. Volgens de Antidiscriminatiewet van 2007 kan de patiënt dan aan zijn werkgever vragen om redelijke aanpassingen te treffen. Een werknemer met een handicap, en bij uitbreiding elke chronisch zieke (bijv. een kankerpatiënt met langdurige beroepsmatige beperkingen), heeft recht op redelijke aanpassingen. Dit recht is evenwel niet absoluut. Het moet gaan om een 'redelijke' aanpassing, dus er wordt ook rekening gehouden met onder meer de kostprijs ervan, de financiële draagkracht van de werkgever, de organisatorische moeilijkheden die de aanpassing teweegbrengt ... Zo kan het installeren van een rolstoellift voor een grote werkgever wel en een kleinere niet haalbaar zijn. Belangrijk hierbij is de Vlaamse Ondersteuningspremie (VOP) van de VDAB, die het aantrekkelijker maakt voor werkgevers om personen met een arbeidshandicap in dienst te nemen. In Wallonië kunnen premies aangevraagd worden bij de Agence Wallonne pour l’intégration des Personnes Handicapées (AWIPH). In Brussel kunnen premies aangevraagd worden bij Phare (Personne Handicapée Autonomie Recherchée).
  • De derde uitzondering is de re-integratieprocedure (KB van 28/05/2003 betreffende het gezondheidstoezicht). Als u, als behandelend arts, uw patiënt definitief arbeidsongeschikt verklaart (d.i.  verklaren dat uw patiënt het overeengekomen werk niet langer kan uitvoeren), dan heeft uw patiënt het recht om de wettelijk voorziene re-integratieprocedure op te starten bij de arbeidsgeneesheer van zijn werkgever. Hiertoe dient hij een aangetekend schrijven te sturen naar de werkgever met de vraag naar het opstarten van de re-integratieprocedure. De arbeidsgeneesheer kan dan beslissen dat het overeengekomen werk moet worden aangepast of dat u ander werk moet worden gegeven. De werkgever kan aan deze verplichting ontsnappen als de aanpassing om technische of objectieve redenen niet mogelijk is, of omdat er geen ander werk voorhanden is, of ook omdat er 'gegronde redenen' zijn waardoor aanpassingen of ander werk redelijkerwijze niet kunnen worden vereist (bijv. financiële draagkracht werkgever). Dit laatste is vaak het geval.

Let wel: noch de Antidiscriminatiewet, noch het KB van 28/05/2003 biedt een sluitende oplossing. Het Hof van Cassatie, het hoogste gerechtshof van België, heeft reeds verscheidene keren geoordeeld dat de werkgever het recht heeft om de arbeidsovereenkomst als beëindigd te beschouwen op basis van medische overmacht (d.i. ontslag zonder opzegtermijn- of vergoeding), indien de werknemer niet langer in staat is om het overeengekomen werk uit te voeren, en dus definitief arbeidsongeschikt is. De werkgever heeft zelfs dit recht als de werknemer nog in staat is aangepast werk te verrichten! Veel lagere rechtscolleges volgen de visie van het Hof van Cassatie.

Meer informatie

Meer informatie en de regelgevende teksten zijn beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg in de rubriek Thema's > Welzijn op het werk > Het gezondheidstoezicht op de werknemers

In de praktijk

  • Generieke gids
    Generieke gids
    Biologische agentia

    Generieke gids om de verspreiding van COVID-19 op het werk tegen te gaan

    Om de ondernemingen bij te staan bij de stapsgewijze heropbouw van de economische activiteiten hebben sociale partners van de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het Werk, de Beleidscel van de Minister van Werk en experten van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal...
  • coronavirus
    coronavirus
    Biologische agentia / Risicoanalyse

    Coronavirus: checklist preventie op de werkvloer

    Een mogelijke besmetting met het coronavirus vormt op de werkvloer een arbeidsrisico waar de werkgever zijn werknemers tegen moet beschermen. Om dat risico te evalueren heeft de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid) een checklist voor zelfcontrole...
  • napo
    napo
    Biologische agentia

    COVID-19: middelen voor de werkplek

    De COVID-19 pandemie is een van de grootste uitdagingen waarmee staten en bedrijven zijn geconfronteerd. Het overwinnen van deze uitdaging is alleen mogelijk als we samenwerken om de verspreiding van deze ziekte een halt toe te roepen en een veilige en gezonde werkomgeving te bieden aan zowel...
  • telethuiswerken
    telethuiswerken
    Musculoskeletale aandoeningen (MSA)

    Praktische tips voor telethuiswerken en gezond blijven

    Door de lockdown maatregelen vanwege de COVID-19-pandemie, zijn miljoenen Europese werknemers genoodzaakt om thuis te werken om het risico op besmetting met het virus te beperken. Lange perioden van zittend werk, gebrek aan lichaamsbeweging, werken in afzondering, vervaging van de grenzen tussen...
  • afstand bewaren
    afstand bewaren
    Biologische agentia / Risicoanalyse

    ‘Social distancing’ in de bedrijven

    De overheidsmaatregelen om de verspreiding van het coronavirus te beperken legt een cascade van maatregelen op aan bedrijven. Voor ondernemingen die de continuïteit van hun activiteiten wensen veilig te stellen, is het daarom cruciaal om de ‘social distancing’ regels voor de afstand van 1,5 meter...

Nieuws en evenementen

  • logo_fod_gr.jpg
    20.05.2020

    COVID-19: oproep om goede preventiepraktijken uit te wisselen

    De coronacrisis heeft onze levensstijl volledig veranderd en elk bedrijf dat zijn activiteiten kan hervatten, moet zich aanpassen om zijn werknemers...
  • covid-19
    covid-19
    03.06.2020

    Eerste vaststellingen uit de enquête van Eurofound over leven en werken in tijden van COVID-19

    Op 9 april 2020 heeft de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Eurofound) een grote online enquête in en buiten...
  • ergonomie
    ergonomie
    29.05.2020

    Op de blog: posters over bureelergonomie

    De Vlaamse Ergonomie Vereniging (VerV) lanceerde een campagne hoe men zijn werkplek het best kan instellen. De 10 tips voor een goede inrichting van...