Zwangerschap en werk

Wat kan ik als behandelend arts doen als een zwangere patiënte op consultatie komt en zegt dat ze haar werk niet meer kan doen?

Als de werkneemster zwanger is, moet u haar adviseren om haar werkgever mondeling en schriftelijk op de hoogte te brengen. Zo vroeg mogelijk is in principe het best, omdat de teratogene risico’s het hoogst zijn tijdens het eerste trimester van de zwangerschap. Dit maakt wettelijke beschermingsmaatregelen mogelijk: bescherming tegen ontslag, verbod op overuren en op nachtwerk.

Blijkt uit de evaluatie van de werkpost van de werkneemster dat ze wordt blootgesteld aan stoffen of werkomstandigheden die risicovol zijn voor haar of voor het kind, dan zal de arbeidsgeneesheer met de werkgever overleggen om het volgende te overwegen:

  • Ofwel een tijdelijke aanpassing van de werkomstandigheden of de werkduur
  • Ofwel tijdelijk een andere functie die is afgestemd op de gezondheidstoestand van de werkneemster

Als het voor de werkgever technisch niet mogelijk is om de werkneemster aan het werk te houden zonder risico voor de zwangerschap en de foetus, zal de arbeidsgeneesheer voorstellen om haar uit de werkomgeving te halen tot aan de verwachte bevallingsdatum. Bijvoorbeeld als de werkneemster werkt in een zorginstelling en niet geïmmuniseerd is voor hepatitis B (en dit ondanks een volledig vaccinatieschema). De werkneemster krijgt dan van de ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV) een uitkering die gelijk is aan 78,237% van het geplafonneerde brutoloon. Ze moet hiervoor een formulier indienen bij haar ziekenfonds. Dit formulier krijgt ze van de arbeidsgeneesheer die ze ziet tijdens het gezondheidstoezicht dat wordt georganiseerd in het kader van de moederschapsbescherming.

Voor de hantering van zware lasten wordt preventieve werkverwijdering voorzien voor het laatste trimester van de zwangerschap, voor zover de werkgever zijn werkneemster geen andere functie kan geven waarbij geen zware lasten verhandeld moeten worden.

Als de werkomstandigheden die de patiënte heeft beschreven, volgens u een risico inhouden voor haar of voor het kind, kunt u de patiënte informeren over haar recht op een gezondheidsevaluatie bij de arbeidsgeneesheer in het kader van de moederschapsbescherming. In dat geval is de werkgever verplicht om contact op te nemen met zijn arbeidsgeneeskundige dienst om een gezondheidstoezicht te plannen.

De zwangere vrouw kan symptomen ontwikkelen die verband houden met haar zwangerschap (vermoeidheid, rugpijn, misselijkheid, ...). Deze klachten kunnen u aanzetten om de patiënte arbeidsongeschikt te verklaren. De eerste maand (voor arbeidsters de eerste veertien dagen) wordt betaald door de werkgever (gewaarborgd loon). De resterende periode wordt betaald door het ziekenfonds pro rato van 60% van het geplafonneerde brutoloon.

zwangerschap en werk

Meer informatie

Op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, rubriek Publicaties > Wegwijs in werk en ouderschap

In de praktijk

  • asbest
    asbest
    Asbest
    Bouw

    Leidraad en charter voor dakwerkers over veilig werken met asbest

    Dakwerkers kunnen in aanraking komen met asbesthoudende dak- en gevelbekledingen. Onder bepaalde voorwaarden mogen dakwerkers een asbestdak of -gevel zelf wegnemen, maar het veilig verwijderen is niet zo eenvoudig. De Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) stelde daarom samen met de...
  • conversation starters
    conversation starters
    Musculoskeletale aandoeningen (MSA)

    “Conversation starters” voor gesprekken op de werkvloer over aandoeningen aan het bewegingsapparaat

    De “conversation starters” van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) is een hulpmiddel voor gesprekken op de werkvloer over aandoeningen aan het bewegingsapparaat. Dat instrument kan worden gebruikt om groepsgesprekken op de werkvloer of tijdens trainingen te...
  • werkpostfiche
    werkpostfiche
    Uitzendarbeid
    Ter beschikkingstelling / Interim

    Een geoptimaliseerd model van de werkpostfiche bij uitzendarbeid

    De werkpostfiche is een essentieel communicatiemiddel om de uitwisseling van informatie tussen de gebruiker, het uitzendbureau en de uitzendkracht te waarborgen. Om het gebruik ervan te vergemakkelijken en te optimaliseren, heeft de centrale preventiedienst voor de sector van de uitzendarbeid ‘...
  • steigers
    steigers
    Werken op hoogte
    Bouw

    Code van goede praktijk voor steigers

    Constructiv heeft in 2017 in samenwerking met de werkgevers- en werknemersorganisaties van de bouwsector, de Vereniging van Stellingbouw Bedrijven België, de koepelorganisatie van de dienstverlenende organisaties uit de elektrotechnische sector en de nationale beroepsvereniging van...
  • risktrainer
    risktrainer

    Risktrainer voor schoonheidsspecialisten

    Twee beroepsverenigingen voor schoonheidsspecialisten, nl. de Beroepsvereniging voor Bio-esthetiek en Kosmetologie (BESKO) en de Nationale Unie der Belgische Estheticiennes (NUBE) hebben de risktrainer als publicatie uitgegeven.

Nieuws en evenementen

  • exoskeleton
    exoskeleton
    03.10.2019

    De invloed van exoskeletten en sociale innovatie op veiligheid en gezondheid op het werk

    In 2 discussienota’s van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) wordt er onderzocht hoe nieuwe ontwikkelingen op...
  • Practice award
    Practice award
    01.10.2019

    Eusebio Rial-González Innovation & Practice Award

    Ter ere van dr. Eusebio Rial-González, één van de oprichters van de "European Academy of Occupational Health Psychology” (EAOHP), lanceerde de...
  • pesten op het werk
    pesten op het werk
    30.09.2019

    Cyberpesten op het werk

    Uit een studie van KU Leuven en de externe dienst voor bescherming en preventie op het werk IDEWE blijkt dat bijna 1 op de 10 werknemers (9%) zich...