Zwangerschap en werk

Wat kan ik als behandelend arts doen als een zwangere patiënte op consultatie komt en zegt dat ze haar werk niet meer kan doen?

Als de werkneemster zwanger is, moet u haar adviseren om haar werkgever mondeling en schriftelijk op de hoogte te brengen. Zo vroeg mogelijk is in principe het best, omdat de teratogene risico’s het hoogst zijn tijdens het eerste trimester van de zwangerschap. Dit maakt wettelijke beschermingsmaatregelen mogelijk: bescherming tegen ontslag, verbod op overuren en op nachtwerk.

Blijkt uit de evaluatie van de werkpost van de werkneemster dat ze wordt blootgesteld aan stoffen of werkomstandigheden die risicovol zijn voor haar of voor het kind, dan zal de arbeidsgeneesheer met de werkgever overleggen om het volgende te overwegen:

  • Ofwel een tijdelijke aanpassing van de werkomstandigheden of de werkduur
  • Ofwel tijdelijk een andere functie die is afgestemd op de gezondheidstoestand van de werkneemster

Als het voor de werkgever technisch niet mogelijk is om de werkneemster aan het werk te houden zonder risico voor de zwangerschap en de foetus, zal de arbeidsgeneesheer voorstellen om haar uit de werkomgeving te halen tot aan de verwachte bevallingsdatum. Bijvoorbeeld als de werkneemster werkt in een zorginstelling en niet geïmmuniseerd is voor hepatitis B (en dit ondanks een volledig vaccinatieschema). De werkneemster krijgt dan van de ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV) een uitkering die gelijk is aan 78,237% van het geplafonneerde brutoloon. Ze moet hiervoor een formulier indienen bij haar ziekenfonds. Dit formulier krijgt ze van de arbeidsgeneesheer die ze ziet tijdens het gezondheidstoezicht dat wordt georganiseerd in het kader van de moederschapsbescherming.

Voor de hantering van zware lasten wordt preventieve werkverwijdering voorzien voor het laatste trimester van de zwangerschap, voor zover de werkgever zijn werkneemster geen andere functie kan geven waarbij geen zware lasten verhandeld moeten worden.

Als de werkomstandigheden die de patiënte heeft beschreven, volgens u een risico inhouden voor haar of voor het kind, kunt u de patiënte informeren over haar recht op een gezondheidsevaluatie bij de arbeidsgeneesheer in het kader van de moederschapsbescherming. In dat geval is de werkgever verplicht om contact op te nemen met zijn arbeidsgeneeskundige dienst om een gezondheidstoezicht te plannen.

De zwangere vrouw kan symptomen ontwikkelen die verband houden met haar zwangerschap (vermoeidheid, rugpijn, misselijkheid, ...). Deze klachten kunnen u aanzetten om de patiënte arbeidsongeschikt te verklaren. De eerste maand (voor arbeidsters de eerste veertien dagen) wordt betaald door de werkgever (gewaarborgd loon). De resterende periode wordt betaald door het ziekenfonds pro rato van 60% van het geplafonneerde brutoloon.

zwangerschap en werk

Meer informatie

Op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, rubriek Publicaties > Wegwijs in werk en ouderschap

In de praktijk

  • veiligheidshandboek 2020
    veiligheidshandboek 2020
    Elektrische installaties / Werken op hoogte / Elektromagnetische velden / Risicoanalyse

    Veilig werken aan of nabij mobiel netwerkinfrastructuur

    Werken aan of in de nabijheid van een gsm-mast is niet zonder risico. De operatoren voor mobiele telefonie in België evalueerden de gevaren verbonden aan de aanwezigheid van elektromagnetische velden. Ze bundelden in een veiligheidshandboek een aantal werkprocedures om gevaarlijke situaties te...
  • affiche
    affiche
    Tijdelijke of mobiele bouwplaatsen / Rollen en verantwoordelijkheden
    Bouw

    Veilig en gezond samenwerken in de bouw: poster met overzicht van de belangrijkste betrokken partijen

    Een werkgever in de bouw moet met heel wat partijen samenwerken. Het is hierin niet altijd voor iedereen duidelijk wie wat moet doen met betrekking tot veiligheid en gezondheid op het werk. Daarom werkte de dienstverlenende organisatie ‘Constructiv’ van en voor de bouwsector, samen met de...
  • videocursus
    videocursus
    Ergonomie

    Videocursus over ergonomie op kantoor

    Op kantoor is beeldschermwerk wijdverspreid. Langdurig werken in een belastende houding kan leiden tot musculoskeletale aandoeningen. Dat komt meestal omdat ergonomische principes niet gevolgd worden. Deze videocursus legt uit wat werknemers kunnen doen om de werkplek aan te passen en het...
  • ergoscan
    ergoscan
    Ergonomie / Musculoskeletale aandoeningen (MSA)

    Ergoscan® in uw bedrijf

    Tijdens een bezoek aan uw onderneming voert een ergonoom van Prevent observaties uit en voert hij/zij gesprekken met operators en leidinggevenden. U ontvangt feedback die u inzicht geeft in de ergonomiegerelateerde problemen op korte en lange termijn en hoe u deze kan aanpakken.
  • oira horeca
    oira horeca
    OIRA / Risicoanalyse
    Verschaffen accommodatie en maaltijden

    OiRA-tool voor horeca

    Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) heeft een nieuwe OiRA-tool voor de horecasector voorgesteld. De inhoud van deze online tool voor de risicoanalyse in kleine bedrijven (hotels, restaurants en cafés) werd uitgewerkt in nauwe samenwerking met de...

Nieuws en evenementen

  • rusthuis
    rusthuis
    18.02.2020

    Op de blog: hoge werkdruk in rusthuizen

    In de rusthuizen lijdt bijna de helft van het personeel onder de hoge werkdruk. Bovendien vindt één op de twee z'n werk emotioneel belastend...
  • filmprijs ‘Gezonde werkplekken’ 2020
    filmprijs ‘Gezonde werkplekken’ 2020
    14.02.2020

    Oproep voor inzendingen voor de filmprijs ‘Gezonde werkplekken’ 2020

    Dit jaar reikt het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) de filmprijs ‘Gezonde werkplekken’ uit in samenwerking met...
  • AFA
    AFA
    05.02.2020

    Op de blog: nieuwe website van het Asbestfonds

    Het Asbestfonds (AFA) heeft een nieuwe website gelanceerd. Het AFA informeert over de gevaren van asbest en hoe hiermee om te gaan. Het vergoedt en...