Zwangerschap en werk

Wat kan ik als behandelend arts doen als een zwangere patiënte op consultatie komt en zegt dat ze haar werk niet meer kan doen?

Als de werkneemster zwanger is, moet u haar adviseren om haar werkgever mondeling en schriftelijk op de hoogte te brengen. Zo vroeg mogelijk is in principe het best, omdat de teratogene risico’s het hoogst zijn tijdens het eerste trimester van de zwangerschap. Dit maakt wettelijke beschermingsmaatregelen mogelijk: bescherming tegen ontslag, verbod op overuren en op nachtwerk.

Blijkt uit de evaluatie van de werkpost van de werkneemster dat ze wordt blootgesteld aan stoffen of werkomstandigheden die risicovol zijn voor haar of voor het kind, dan zal de arbeidsgeneesheer met de werkgever overleggen om het volgende te overwegen:

  • Ofwel een tijdelijke aanpassing van de werkomstandigheden of de werkduur
  • Ofwel tijdelijk een andere functie die is afgestemd op de gezondheidstoestand van de werkneemster

Als het voor de werkgever technisch niet mogelijk is om de werkneemster aan het werk te houden zonder risico voor de zwangerschap en de foetus, zal de arbeidsgeneesheer voorstellen om haar uit de werkomgeving te halen tot aan de verwachte bevallingsdatum. Bijvoorbeeld als de werkneemster werkt in een zorginstelling en niet geïmmuniseerd is voor hepatitis B (en dit ondanks een volledig vaccinatieschema). De werkneemster krijgt dan van de ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV) een uitkering die gelijk is aan 78,237% van het geplafonneerde brutoloon. Ze moet hiervoor een formulier indienen bij haar ziekenfonds. Dit formulier krijgt ze van de arbeidsgeneesheer die ze ziet tijdens het gezondheidstoezicht dat wordt georganiseerd in het kader van de moederschapsbescherming.

Voor de hantering van zware lasten wordt preventieve werkverwijdering voorzien voor het laatste trimester van de zwangerschap, voor zover de werkgever zijn werkneemster geen andere functie kan geven waarbij geen zware lasten verhandeld moeten worden.

Als de werkomstandigheden die de patiënte heeft beschreven, volgens u een risico inhouden voor haar of voor het kind, kunt u de patiënte informeren over haar recht op een gezondheidsevaluatie bij de arbeidsgeneesheer in het kader van de moederschapsbescherming. In dat geval is de werkgever verplicht om contact op te nemen met zijn arbeidsgeneeskundige dienst om een gezondheidstoezicht te plannen.

De zwangere vrouw kan symptomen ontwikkelen die verband houden met haar zwangerschap (vermoeidheid, rugpijn, misselijkheid, ...). Deze klachten kunnen u aanzetten om de patiënte arbeidsongeschikt te verklaren. De eerste maand (voor arbeidsters de eerste veertien dagen) wordt betaald door de werkgever (gewaarborgd loon). De resterende periode wordt betaald door het ziekenfonds pro rato van 60% van het geplafonneerde brutoloon.

zwangerschap en werk

Meer informatie

Op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, rubriek Publicaties > Wegwijs in werk en ouderschap

In de praktijk

  • leather and tanning
    leather and tanning
    OIRA / Risicoanalyse
    Textiel, kleding en leer

    Vernieuwde OiRA “Leather and tanning”

    De Europese sectorale partners uit de ledersector (IndustriALL en Cotance) startten in 2017 met een project om de Europese OiRA tool “Leather and tanning” aan te passen. De eerste versie van de OiRA-tool dateerde uit 2012 en was aan herziening toe. De tool helpt de kleine bedrijven uit de sector om...
  • MSA
    MSA
    Musculoskeletale aandoeningen (MSA) / Psychosociale risico’s (PSR) / Stress / KMO

    Praktische handleiding voor kleine ondernemingen over psychosociale risico's, stress en musculoskeletale aandoeningen

    Psychosociale risico’s, stress of musculoskeletale aandoeningen (MSA) kunnen ernstige gevolgen hebben voor werknemers en ondernemingen. Vaak leiden ze tot langdurig ziekteverlof. Vooral micro- en kleine ondernemingen kunnen problemen ondervinden om die risico’s aan te pakken.
  • Prevent Check
    Prevent Check

    PreventCheck: inzicht in preventie en welzijn in uw organisatie

    Prevent ontwikkelde samen met het VBO de handige online tool preventCheck waarmee men kan nagaan op welke manier veiligheid, gezondheid en welzijn op het werk in het bedrijf of organisatie wordt aangepakt.
  • Campagne
    Campagne
    Gevaarlijke stoffen

    Databank van praktische tools en richtsnoeren voor gevaarlijke stoffen

    De uitgebreide nieuwe databank van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) bevat links naar belangrijke hulpbronnen en audiovisuele tools van de lidstaten, de Europese Unie en daarbuiten, en een aantal nieuwe casestudy's in het kader van de huidige campagne...
  • Oira
    Oira
    OIRA / Risicoanalyse
    Landschapsverzorging

    OiRA-tool Parken en tuinen

    Om de werkcondities in de sector van de parken en tuinen te blijven verbeteren lanceerden de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid) en het Belgische Focal Point van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) op 10...

Nieuws en evenementen

  • logo_fod_gr.jpg
    16.01.2019

    Jaarverslag van de interne dienst voor preventie en bescherming op het werk

    De interne dienst voor preventie en bescherming op het werk is wettelijk verplicht om een jaarverslag op te maken van de activiteiten van het...
  • Kiea
    Kiea
    16.01.2019

    Oproep voor de titel ‘Laureaat van de Arbeid

    De werkgevers- en vakbondsorganisaties, de beroepsverenigingen en het Koninklijk Instituut der Eliten van de Arbeid (KIEA) lanceren een nieuwe...
  • logo_fod_gr.jpg
    11.01.2019

    Onderzoek over het welzijn van bedrijfsleiders van ZKO’s en van de impact op hun werknemers

    De bedrijfsleiders van kleine en middelgrote ondernemingen (KMO’s en ZKO’s) vallen niet onder het toepassingsgebied van de wet betreffende het...