Zwangerschap en werk

Wat kan ik als behandelend arts doen als een zwangere patiënte op consultatie komt en zegt dat ze haar werk niet meer kan doen?

Als de werkneemster zwanger is, moet u haar adviseren om haar werkgever mondeling en schriftelijk op de hoogte te brengen. Zo vroeg mogelijk is in principe het best, omdat de teratogene risico’s het hoogst zijn tijdens het eerste trimester van de zwangerschap. Dit maakt wettelijke beschermingsmaatregelen mogelijk: bescherming tegen ontslag, verbod op overuren en op nachtwerk.

Blijkt uit de evaluatie van de werkpost van de werkneemster dat ze wordt blootgesteld aan stoffen of werkomstandigheden die risicovol zijn voor haar of voor het kind, dan zal de arbeidsarts met de werkgever overleggen om het volgende te overwegen:

  • Ofwel een tijdelijke aanpassing van de werkomstandigheden of de werkduur
  • Ofwel tijdelijk een andere functie die is afgestemd op de gezondheidstoestand van de werkneemster

Als het voor de werkgever technisch niet mogelijk is om de werkneemster aan het werk te houden zonder risico voor de zwangerschap en de foetus, zal de arbeidsarts voorstellen om haar uit de werkomgeving te halen tot aan de verwachte bevallingsdatum. Bijvoorbeeld als de werkneemster werkt in een zorginstelling en niet geïmmuniseerd is voor hepatitis B (en dit ondanks een volledig vaccinatieschema). De werkneemster krijgt dan van de ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV) een uitkering die gelijk is aan 78,237% van het geplafonneerde brutoloon. Ze moet hiervoor een formulier indienen bij haar ziekenfonds. Dit formulier krijgt ze van de arbeidsarts die ze ziet tijdens het gezondheidstoezicht dat wordt georganiseerd in het kader van de moederschapsbescherming.

Voor de hantering van zware lasten wordt preventieve werkverwijdering voorzien voor het laatste trimester van de zwangerschap, voor zover de werkgever zijn werkneemster geen andere functie kan geven waarbij geen zware lasten verhandeld moeten worden.

Als de werkomstandigheden die de patiënte heeft beschreven, volgens u een risico inhouden voor haar of voor het kind, kunt u de patiënte informeren over haar recht op een gezondheidsevaluatie bij de arbeidsarts in het kader van de moederschapsbescherming. In dat geval is de werkgever verplicht om contact op te nemen met zijn arbeidsgeneeskundige dienst om een gezondheidstoezicht te plannen.

De zwangere vrouw kan symptomen ontwikkelen die verband houden met haar zwangerschap (vermoeidheid, rugpijn, misselijkheid, ...). Deze klachten kunnen u aanzetten om de patiënte arbeidsongeschikt te verklaren. De eerste maand (voor arbeidsters de eerste veertien dagen) wordt betaald door de werkgever (gewaarborgd loon). De resterende periode wordt betaald door het ziekenfonds pro rato van 60% van het geplafonneerde brutoloon.

zwangerschap en werk

Meer informatie op de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de rubriek Thema’s > Welzijn op het werk > Werkorganisatie en bijzondere werknemerscategorieën > Moederschapsbescherming

In de praktijk

  • Gids
    Gids
    COVID-19

    Aangepaste versie van de generieke gids om de verspreiding van COVID-19 op het werk tegen te gaan

    De generieke gids bevat noodzakelijke principes en maatregelen om ondernemingen toe te laten om veilig te werken door besmettingen op het werk maximaal te vermijden.
  • coronavirus
    coronavirus
    Biologische agentia / Risicoanalyse

    Coronavirus: checklist preventie op de werkvloer

    Een mogelijke besmetting met het coronavirus vormt op de werkvloer een arbeidsrisico waar de werkgever zijn werknemers tegen moet beschermen. Om dat risico te evalueren heeft de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid) een checklist voor zelfcontrole...
  • COVID-19 / Terug aan het werk

    COVID-19 en long covid: stapsgewijze re-integratiegids voor managers en werknemers

    In twee nieuwe gidsen van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) worden de uitdagingen toegelicht waar terugkerende werknemers mee te maken krijgen nadat ze COVID-19 hebben opgelopen, of het nu gaat om de acute ziekte of om symptomen op langere termijn, ook wel...
  • Musculoskeletale aandoeningen (MSA)

    Een korte handleiding om actief te blijven bewegen op het werk

    We moeten minder zitten en meer bewegen op de werkplek om aandoeningen aan het bewegingsapparaat te voorkomen. In het nieuwe informatieblad van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) wordt uitgelegd hoe men meer in beweging kan komen tijdens het uitvoeren van...
  • KMO

    Heldere en handige gids over welzijn op het werk

    Om het welzijn op het werk te verbeteren in de praktijk, stelt de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg graag een nieuwe gids voor: “Welzijn op het werk: helder, handig!”.

Nieuws en evenementen

  • Award
    Award
    12.11.2020

    Meld u aan voor de Awards voor goede praktijken voor een gezonde werkplek

    Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) nodigt u uit om goede voorbeelden van innovatieve benaderingen voor het...
  • 28.07.2021

    Land- en bosbouw: wat betekent de klimaatverandering voor de veiligheid en gezondheid van werknemers?

    De land- en bosbouwsector wordt hard getroffen door de klimaatverandering. In een nieuwe beleidsnota van het Europees Agentschap voor veiligheid en...
  • 27.07.2021

    Op de blog: arbeidsomstandigheden bij artsen-specialisten in opleiding

    Uit diverse bevragingen blijkt dat de arbeidsomstandigheden bij artsen-specialisten in opleiding nogal precair zijn en dit ondanks de wet van 12...