Zwangerschap en werk

Wat kan ik als behandelend arts doen als een zwangere patiënte op consultatie komt en zegt dat ze haar werk niet meer kan doen?

Als de werkneemster zwanger is, moet u haar adviseren om haar werkgever mondeling en schriftelijk op de hoogte te brengen. Zo vroeg mogelijk is in principe het best, omdat de teratogene risico’s het hoogst zijn tijdens het eerste trimester van de zwangerschap. Dit maakt wettelijke beschermingsmaatregelen mogelijk: bescherming tegen ontslag, verbod op overuren en op nachtwerk.

Blijkt uit de evaluatie van de werkpost van de werkneemster dat ze wordt blootgesteld aan stoffen of werkomstandigheden die risicovol zijn voor haar of voor het kind, dan zal de arbeidsgeneesheer met de werkgever overleggen om het volgende te overwegen:

  • Ofwel een tijdelijke aanpassing van de werkomstandigheden of de werkduur
  • Ofwel tijdelijk een andere functie die is afgestemd op de gezondheidstoestand van de werkneemster

Als het voor de werkgever technisch niet mogelijk is om de werkneemster aan het werk te houden zonder risico voor de zwangerschap en de foetus, zal de arbeidsgeneesheer voorstellen om haar uit de werkomgeving te halen tot aan de verwachte bevallingsdatum. Bijvoorbeeld als de werkneemster werkt in een zorginstelling en niet geïmmuniseerd is voor hepatitis B (en dit ondanks een volledig vaccinatieschema). De werkneemster krijgt dan van de ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV) een uitkering die gelijk is aan 78,237% van het geplafonneerde brutoloon. Ze moet hiervoor een formulier indienen bij haar ziekenfonds. Dit formulier krijgt ze van de arbeidsgeneesheer die ze ziet tijdens het gezondheidstoezicht dat wordt georganiseerd in het kader van de moederschapsbescherming.

Voor de hantering van zware lasten wordt preventieve werkverwijdering voorzien voor het laatste trimester van de zwangerschap, voor zover de werkgever zijn werkneemster geen andere functie kan geven waarbij geen zware lasten verhandeld moeten worden.

Als de werkomstandigheden die de patiënte heeft beschreven, volgens u een risico inhouden voor haar of voor het kind, kunt u de patiënte informeren over haar recht op een gezondheidsevaluatie bij de arbeidsgeneesheer in het kader van de moederschapsbescherming. In dat geval is de werkgever verplicht om contact op te nemen met zijn arbeidsgeneeskundige dienst om een gezondheidstoezicht te plannen.

De zwangere vrouw kan symptomen ontwikkelen die verband houden met haar zwangerschap (vermoeidheid, rugpijn, misselijkheid, ...). Deze klachten kunnen u aanzetten om de patiënte arbeidsongeschikt te verklaren. De eerste maand (voor arbeidsters de eerste veertien dagen) wordt betaald door de werkgever (gewaarborgd loon). De resterende periode wordt betaald door het ziekenfonds pro rato van 60% van het geplafonneerde brutoloon.

zwangerschap en werk

Meer informatie

Op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, rubriek Publicaties > Wegwijs in werk en ouderschap

In de praktijk

  • Gids
    Gids
    COVID-19

    Aangepaste versie van de generieke gids om de verspreiding van COVID-19 op het werk tegen te gaan

    De generieke gids bevat noodzakelijke principes en maatregelen om ondernemingen toe te laten om veilig te werken door besmettingen op het werk maximaal te vermijden. De sociale partners van de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk hebben op 30 oktober 2020 een geactualiseerde versie...
  • coronavirus
    coronavirus
    Biologische agentia / Risicoanalyse

    Coronavirus: checklist preventie op de werkvloer

    Een mogelijke besmetting met het coronavirus vormt op de werkvloer een arbeidsrisico waar de werkgever zijn werknemers tegen moet beschermen. Om dat risico te evalueren heeft de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid) een checklist voor zelfcontrole...
  • chrodis
    chrodis

    Praktische materialen voor een inclusievere en gezondere werkvloer

    Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) ondersteunt Chrodis Plus, een initiatief van de Europese Unie (EU) om de werkvloer inclusiever te maken en het arbeidsvermogen van werknemers met chronische aandoeningen te vergroten.
  • oira immo
    oira immo
    OIRA / Belgisch focal point EU-OSHA
    Informatie en communicatie, financiële activiteiten en onroerend goed

    Gratis risicoanalyse-tool voor de vastgoedsector

    De Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid) en het Belgische Focal Point van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) lanceerden op 25 november 2020 het risicoanalyse-instrument OiRA voor de vastgoedsector.
  • oira covid
    oira covid
    COVID-19 / OIRA

    Nieuwe OiRA tool helpt bij COVID-19 risicobeheer

    Net als onder normale arbeidsomstandigheden is het identificeren en beoordelen van risico's in zowel de fysieke als de psychosociale werkomgeving het uitgangspunt voor het beheer van de veiligheid en gezondheid op het werk (welzijn op het werk) in het kader van COVID-19-maatregelen. Werkgevers...

Nieuws en evenementen

  • MSA
    MSA
    15.01.2021

    Het voorkomen van spier- en skeletaandoeningen in de bouw

    Het verplaatsen van zware lasten, ongemakkelijke houdingen en trillingen van machines eisen hun tol van het lichaam: het is dan ook geen verrassing...
  • EC
    EC
    14.01.2021

    Openbare raadpleging over het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk (2021-2027)

    De COVID-19-crisis heeft de aandacht gevestigd op het essentiële belang van gezondheid, met inbegrip van gezondheid en veiligheid op het werk. Dit...
  • oira partners
    oira partners
    13.01.2021

    Omgaan met beroepsrisico’s: de impact van OiRA

    OiRA, het uniek platform van gratis beschikbare interactieve onlinetools voor risicobeoordelingen, betekent een toegevoegde waarde voor de micro- en...