Zwangerschap en werk

Wat kan ik als behandelend arts doen als een zwangere patiënte op consultatie komt en zegt dat ze haar werk niet meer kan doen?

Als de werkneemster zwanger is, moet u haar adviseren om haar werkgever mondeling en schriftelijk op de hoogte te brengen. Zo vroeg mogelijk is in principe het best, omdat de teratogene risico’s het hoogst zijn tijdens het eerste trimester van de zwangerschap. Dit maakt wettelijke beschermingsmaatregelen mogelijk: bescherming tegen ontslag, verbod op overuren en op nachtwerk.

Blijkt uit de evaluatie van de werkpost van de werkneemster dat ze wordt blootgesteld aan stoffen of werkomstandigheden die risicovol zijn voor haar of voor het kind, dan zal de arbeidsgeneesheer met de werkgever overleggen om het volgende te overwegen:

  • Ofwel een tijdelijke aanpassing van de werkomstandigheden of de werkduur
  • Ofwel tijdelijk een andere functie die is afgestemd op de gezondheidstoestand van de werkneemster

Als het voor de werkgever technisch niet mogelijk is om de werkneemster aan het werk te houden zonder risico voor de zwangerschap en de foetus, zal de arbeidsgeneesheer voorstellen om haar uit de werkomgeving te halen tot aan de verwachte bevallingsdatum. Bijvoorbeeld als de werkneemster werkt in een zorginstelling en niet geïmmuniseerd is voor hepatitis B (en dit ondanks een volledig vaccinatieschema). De werkneemster krijgt dan van de ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV) een uitkering die gelijk is aan 78,237% van het geplafonneerde brutoloon. Ze moet hiervoor een formulier indienen bij haar ziekenfonds. Dit formulier krijgt ze van de arbeidsgeneesheer die ze ziet tijdens het gezondheidstoezicht dat wordt georganiseerd in het kader van de moederschapsbescherming.

Voor de hantering van zware lasten wordt preventieve werkverwijdering voorzien voor het laatste trimester van de zwangerschap, voor zover de werkgever zijn werkneemster geen andere functie kan geven waarbij geen zware lasten verhandeld moeten worden.

Als de werkomstandigheden die de patiënte heeft beschreven, volgens u een risico inhouden voor haar of voor het kind, kunt u de patiënte informeren over haar recht op een gezondheidsevaluatie bij de arbeidsgeneesheer in het kader van de moederschapsbescherming. In dat geval is de werkgever verplicht om contact op te nemen met zijn arbeidsgeneeskundige dienst om een gezondheidstoezicht te plannen.

De zwangere vrouw kan symptomen ontwikkelen die verband houden met haar zwangerschap (vermoeidheid, rugpijn, misselijkheid, ...). Deze klachten kunnen u aanzetten om de patiënte arbeidsongeschikt te verklaren. De eerste maand (voor arbeidsters de eerste veertien dagen) wordt betaald door de werkgever (gewaarborgd loon). De resterende periode wordt betaald door het ziekenfonds pro rato van 60% van het geplafonneerde brutoloon.

zwangerschap en werk

Meer informatie

Op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, rubriek Publicaties > Wegwijs in werk en ouderschap

In de praktijk

  • napo
    napo
    Musculoskeletale aandoeningen (MSA)

    Inzicht in aandoeningen aan het bewegingsapparaat met Napo

    Een nieuwe online toolkit met Napo animatiefilmpjes is bedoeld om mensen bewust te maken van aandoeningen aan het bewegingsapparaat en hun advies daarover te geven. De toolkit bevat 14 verschillende activiteiten waarmee men binnen organisaties groepsgesprekken kan stimuleren met eigen personeel en...
  • Werkomgeving
    Werkomgeving
    OIRA / Risicoanalyse
    Onderwijs

    Met OiRA voor een veiliger werkomgeving op school

    De Europese sociale partners voor het onderwijs, EVO en EFEE, hebben in samenwerking met het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) ten behoeve van de voor- en vroegschoolse educatie en van de middelbare scholen twee onlinetools ontwikkeld voor de beoordeling van...
  • Telewerk
    Telewerk
    Ergonomie

    Ergonomie en telewerken

    De Vlaamse Ergonomie Vereniging (VerV) lanceerde op 19 september 2019 haar praktijkrichtlijn over ergonomie en telewerken: “Telewerk is ook beeldschermwerk. Ergonomie thuis is een gedeelde verantwoordelijkheid.”
  • oira autobus
    oira autobus
    OIRA / Risicoanalyse
    Vervoer en opslag

    Gratis risicoanalyse-tool voor de autocar en autobus sector

    De nieuwe OiRA tool voor de sector van autocar en autobus werd op 9 oktober 2019 voorgesteld. Met de gratis OiRA software, dat staat voor “Online interactive Risk Assessment”, kan men in kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) risicoanalyses op een eenvoudige en kosteneffectieve manier...
  • asbest
    asbest
    Asbest
    Bouw

    Leidraad en charter voor dakwerkers over veilig werken met asbest

    Dakwerkers kunnen in aanraking komen met asbesthoudende dak- en gevelbekledingen. Onder bepaalde voorwaarden mogen dakwerkers een asbestdak of -gevel zelf wegnemen, maar het veilig verwijderen is niet zo eenvoudig. De Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) stelde daarom samen met de...

Nieuws en evenementen

  • Fedris
    Fedris
    12.11.2019

    Cijfers arbeidsongevallen 2018

    Uit het jaarrapport van het Federaal Agentschap voor Beroepsrisico’s (Fedris) blijkt dat voor het derde jaar op rij het aantal arbeidsongevallen is...
  • Liantis award
    Liantis award
    06.11.2019

    Winnaars Liantis awards 2019

    Op 10 oktober 2019 vielen Studiebureau Jonckheere en dienstenchequebedrijf Sthep in de prijzen tijdens de Liantis awards 2019 met hun vernieuwende...
  • silicose
    silicose
    05.11.2019

    Op de blog: Silicose in opmars?

    Silicose wordt veroorzaakt door het inademen van kwartsstof. De laatste jaren zijn bij het verwerken van composietstenen keukenbladen, nieuwe...