Zwangerschap en werk

Wat kan ik als behandelend arts doen als een zwangere patiënte op consultatie komt en zegt dat ze haar werk niet meer kan doen?

Als de werkneemster zwanger is, moet u haar adviseren om haar werkgever mondeling en schriftelijk op de hoogte te brengen. Zo vroeg mogelijk is in principe het best, omdat de teratogene risico’s het hoogst zijn tijdens het eerste trimester van de zwangerschap. Dit maakt wettelijke beschermingsmaatregelen mogelijk: bescherming tegen ontslag, verbod op overuren en op nachtwerk.

Blijkt uit de evaluatie van de werkpost van de werkneemster dat ze wordt blootgesteld aan stoffen of werkomstandigheden die risicovol zijn voor haar of voor het kind, dan zal de arbeidsarts met de werkgever overleggen om het volgende te overwegen:

  • Ofwel een tijdelijke aanpassing van de werkomstandigheden of de werkduur
  • Ofwel tijdelijk een andere functie die is afgestemd op de gezondheidstoestand van de werkneemster

Als het voor de werkgever technisch niet mogelijk is om de werkneemster aan het werk te houden zonder risico voor de zwangerschap en de foetus, zal de arbeidsarts voorstellen om haar uit de werkomgeving te halen tot aan de verwachte bevallingsdatum. Bijvoorbeeld als de werkneemster werkt in een zorginstelling en niet geïmmuniseerd is voor hepatitis B (en dit ondanks een volledig vaccinatieschema). De werkneemster krijgt dan van de ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV) een uitkering die gelijk is aan 78,237% van het geplafonneerde brutoloon. Ze moet hiervoor een formulier indienen bij haar ziekenfonds. Dit formulier krijgt ze van de arbeidsarts die ze ziet tijdens het gezondheidstoezicht dat wordt georganiseerd in het kader van de moederschapsbescherming.

Voor de hantering van zware lasten wordt preventieve werkverwijdering voorzien voor het laatste trimester van de zwangerschap, voor zover de werkgever zijn werkneemster geen andere functie kan geven waarbij geen zware lasten verhandeld moeten worden.

Als de werkomstandigheden die de patiënte heeft beschreven, volgens u een risico inhouden voor haar of voor het kind, kunt u de patiënte informeren over haar recht op een gezondheidsevaluatie bij de arbeidsarts in het kader van de moederschapsbescherming. In dat geval is de werkgever verplicht om contact op te nemen met zijn arbeidsgeneeskundige dienst om een gezondheidstoezicht te plannen.

De zwangere vrouw kan symptomen ontwikkelen die verband houden met haar zwangerschap (vermoeidheid, rugpijn, misselijkheid, ...). Deze klachten kunnen u aanzetten om de patiënte arbeidsongeschikt te verklaren. De eerste maand (voor arbeidsters de eerste veertien dagen) wordt betaald door de werkgever (gewaarborgd loon). De resterende periode wordt betaald door het ziekenfonds pro rato van 60% van het geplafonneerde brutoloon.

zwangerschap en werk

Meer informatie op de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de rubriek Thema’s > Welzijn op het werk > Werkorganisatie en bijzondere werknemerscategorieën > Moederschapsbescherming

In de praktijk

  • Gids
    Gids
    COVID-19

    Aangepaste versie van de generieke gids om de verspreiding van COVID-19 op het werk tegen te gaan

    De generieke gids bevat noodzakelijke principes en maatregelen om ondernemingen toe te laten om veilig te werken door besmettingen op het werk maximaal te vermijden.
  • coronavirus
    coronavirus
    Biologische agentia / Risicoanalyse

    Coronavirus: checklist preventie op de werkvloer

    Een mogelijke besmetting met het coronavirus vormt op de werkvloer een arbeidsrisico waar de werkgever zijn werknemers tegen moet beschermen. Om dat risico te evalueren heeft de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid) een checklist voor zelfcontrole...
  • Musculoskeletale aandoeningen (MSA)

    Blijf in beweging: omgaan met zittend werk om aandoeningen aan het bewegingsapparaat te voorkomen

    Langdurig staan of zitten op de werkplek komt erg veel voor, maar is slecht voor de gezondheid van werknemers. Wat kunnen werkgevers doen om de risico’s daarvan te beheersen?
  • Arbeidsplaatsen / COVID-19

    Ventilatie tijdens de coronacrisis: informatievideo en sensibiliseringsfilmpje

    Goed ventileren is noodzakelijk voor een gezond binnenklimaat. Het helpt vooral om de overdracht van virussen, zoals het coronavirus, te beperken.
  • Asbest

    Het opstellen van een asbestinventaris ter bescherming van de werknemer

    Het opstellen van een inventaris van alles wat asbest bevat in een bedrijf is een cruciaal onderdeel van de bescherming van werknemers. Hoewel dit een wettelijke verplichting is, beschikt een belangrijk deel van de ondernemingen en instellingen nog steeds niet over een asbestinventaris.

Nieuws en evenementen

  • 12.10.2021

    Artikel van Eurofound over de uitdagingen van telewerk

    Een artikel van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Eurofound) legt op basis van de resultaten van een...
  • 11.10.2021

    Op de blog: een dynamische houding is de sleutel tot een gezond bewegingsapparaat

    Beweging is essentieel om het bewegingsapparaat gezond te houden en hoe minder men beweegt, hoe groter de kans op gezondheidsproblemen. De nadelige...
  • 08.10.2021

    Rapport van Eurofound over het recht op deconnectie

    Het nieuwe rapport van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Eurofound) evalueert de implementatie op de...