Psychosociale risico's - Prediagnose - Tools

Knipperlichten psychosociale risico’s op het werk (FOD Werkgelegenheid, met steun van ESF – België – 2020)

De “Knipperlichten Psychosociale Risico’s” is een instrument dat gebruikt kan worden om een eerste aanduiding te krijgen van de aanwezigheid van psychosociale risico’s in de onderneming en van het niveau waarop ze voorkomen (groen licht: weinig problemen, oranje licht: waarschuwingssignaal, rood licht: alarm).

Het instrument richt zich tot alle ondernemingen: grote, middelgrote en kleine bedrijven vanaf 20 werknemers. De ondergrens van 20 werknemers is echter geen scherpe limiet. De knipperlichten zijn ook bruikbaar in kleinere ondernemingen, maar misschien zullen hier en daar aanpassingen moeten worden aangebracht.

Dit prediagnose-instrument heeft als doelstelling de werkgever te alarmeren over de aanwezigheid van psychosociale risico's in de onderneming opdat zo vlug mogelijk met een risicoanalyse en een reëel beleid voor het beheer van psychosociale risico’s gestart wordt.

De tool geeft een eerste aanduiding en vervangt in geen geval de risicoanalyse die wettelijke verplicht is voor alle ondernemingen in België.

De alarmindicator bestaat uit een tabel, samengesteld uit een aantal indicatoren, in te vullen door een kleine groep personen die de onderneming vertegenwoordigen.

  • De eerste module houdt een eerste snelle beoordeling in die in hoofdzaak wordt gebaseerd op objectieve en cijfermatige indicatoren. In deze module wordt nagegaan of 12 knipperlichten met betrekking tot PSR al dan niet voorkomen.

In functie van het aantal knipperlichten dat gescoord werd, wordt een eerste diagnose verkregen onder de vorm van een kleurencode.

  • In de tweede module is het de bedoeling om de ruwe gegevens die werden verkregen diepgaander te analyseren en ze te interpreteren. Dit laat toe om de cijfers te nuanceren in functie van de kenmerken van de onderneming, de sector en de bedrijfsgrootte. In deze module wordt ook rekening gehouden met de evolutie van de indicatoren in de tijd.

De geïntegreerde module richt zich voornamelijk tot ondernemingen die reeds verder staan in de opzet en uitwerking van hun welzijnsbeleid en de tool willen gebruiken voor een systematische opvolging van dit beleid.
De geïntegreerde module combineert de indicatoren uit module 1 en 2 van de standaardversie van de Knipperlichtentool voor psychosociale risico’s en bevat een extra indicator, namelijk ‘re-integratie’.

De tool is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Knipperlichten psychosociale risico’s op het werk: gebruikersgids en tools.

Vroegtijdige opsporingstool voor burn-out (FOD Werkgelegenheid, met steun van ESF – België – 2020)

Dit instrument heeft als voornaamste doelstelling de gezondheidswerkers te helpen om voortekenen van burn-out in te schatten. De ervaring van de gezondheidswerker stelt hem of haar met behulp van deze tool in staat een toestand van burn-out en de ernst ervan op te merken. Het instrument heeft ook als doel om de gezondheidswerkers eerste denkpistes aan te reiken voor de behandeling van de werknemer.

Deze tool wordt ingevuld tijdens een gesprek met de werknemer en omvat verschillende delen:

  • naam van de werknemer en de datum;
  • theoretische definitie van burn-out: om de thematiek te kaderen en uw aandacht te vestigen op potentieel gevaarlijke situaties;
  • symptomen: fysieke, cognitief-affectieve en gedragssymptomen kunnen aangekruist worden volgens de frekwentie ervan.

In 2020 werd de tool aangepast in 2 versies, één voor de arbeidsarts en één voor de huisarts.

Dit instrument is beschikbaar op de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de rubriek Publicaties: