Definitie

De risicoanalyse blijkt ingewikkeld en moeilijk voor de actoren in de ondernemingen die niet over de nodige informatie of opleiding beschikken.

De risicoanalyse kan eenvoudigweg op de volgende manier worden samengevat: samen nadenken binnen de onderneming over alle aanwezige gevaren en risico’s teneinde preventiemaatregelen te bepalen, en aldus schade voor de werknemers maar ook voor de onderneming te voorkomen.

Om die risicoanalyse beter te begrijpen, is het belangrijk de verschillende concepten die er deel van uitmaken goed te definiëren:

  • gevaar: de intrinsieke eigenschap of capaciteit van inzonderheid een voorwerp, een stof, een proces of een situatie die schade kan veroorzaken of het welzijn van de werknemers kan bedreigen;
  • risico: de waarschijnlijkheid dat er schade of aantasting van het welzijn van de werknemers zich in bepaalde gebruiksomstandigheden of door blootstelling aan een gevaar voordoet en de mogelijke omvang van die schade of aantasting;
  • risicofactoren: factoren van collectieve of individuele aard die dermate ingrijpen op het gevaar dat zij de waarschijnlijkheid van het optreden van nefaste gevolgen en de omvang ervan verhogen of verminderen;
  • risicoanalyse: de identificatie van de gevaren voor het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van het werk, de vaststelling en bepaling van de risico's voor dat welzijn en de beoordeling van die risico’s;
  • risicobeoordeling: de fase van de risicoanalyse waarbij de risico’s beoordeeld worden met het oog op de keuze van de preventiemaatregelen;
  • preventie: het geheel van bepalingen of maatregelen die worden genomen of vastgesteld in alle stadia van de activiteit van de onderneming of instelling, en op alle niveaus, teneinde beroepsrisico’s te voorkomen of te verminderen;
  • gezondheidstoezicht: het geheel van preventieve handelingen van een preventieadviseur-arbeidsgeneesheer, met het oog op het vaststellen van preventiemaatregelen, waaronder de beoordeling van de gezondheidstoestand van een individuele werknemer met betrekking tot een welbepaald risico;
  • de psychosociale risico’s op het werk: de kans dat een of meerdere werknemers psychische schade ondervinden die al dan niet kan gepaard gaan met lichamelijke schade, ten gevolge van een blootstelling aan de elementen van de arbeidsorganisatie, de arbeidsinhoud, de arbeidsvoorwaarden, de arbeidsomstandigheden en de interpersoonlijke relaties op het werk, waarop de werkgever een impact heeft en die objectief een gevaar inhouden.

Risicoanalyse - Externe documentatie

Steunpunt RI&E-instrumenten (Nederland)

Het Steunpunt RI&E-instrumenten bestaat uit een werkgroep van de Stichting van de Arbeid en een uitvoerend secretariaat, ondergebracht bij de Organisatie voor toegepast natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO). Het Steunpunt is met steun van het Ministerie van Sociale zaken en Werkgelegenheid (SZW) tot stand gekomen.

De website biedt actuele en betrouwbare informatie, waaronder de laatste stand van zaken wat betreft het overzicht van de Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) instrumenten en de erkenningen daarvan. Hierdoor kunnen werkgevers snel en relatief eenvoudig een geschikt RI&E-instrument vinden en daarmee mede aan hun verplichting voldoen.

Meer informatie op de website van het Steunpunt RI&E.

Dossier “Évaluation des risques professionnels" (INRS – Frankrijk)

Op de website van het ’Institut national de recherche et de sécurité pour la prévention des accidents du travail et des maladies professionnelles’ (INRS), in het Frans, het dossier “Évaluation des risques professionnels”.

Tak preventie SuvaPro (SUVA - Zwitserland)

De SUVA is een zelfstandige onderneming van publiek recht die ongeveer 123 000 ondernemingen, dit zijn 1,97 miljoen werknemers en werklozen, verzekert tegen de gevolgen van ongevallen en beroepsziektes.

Meer informatie op de website van SUVA (in het Frans, Engels, Duits of Italiaans) in de rubriek Suva > Prévention > Travail: Le travail en sécurité.

Risicoanalyse - Tools

SOBANE risicoanalyse strategie (FOD Werkgelegenheid - België)

De website www.sobane.be biedt op zeer volledige wijze toelichting bij de SOBANE-strategie, haar verschillende niveaus en de inhoud van de voorgestelde tools. De verschillende tools zijn op die website beschikbaar en kunnen worden vervolledigd en aangepast volgens de noden van de preventieadviseur en de werkelijkheid van het terrein waarmee hij of zij wordt geconfronteerd.

Opsporingstools per sector

De Deparis-gidsen (SOBANE) maken het mogelijk om het geheel van een arbeidssituatie op een participatieve manier te benaderen, op basis van de reële arbeidsactiviteit, teneinde acties te bepalen waardoor de arbeidsomstandigheden kunnen worden verbeterd. Het gaat om instrumenten om een ergonomische aanpak in te voeren.

De gidsen zijn beschikbaar op de Sobane website, in de rubriek Tools > Opsporing per sector.

De Sobane methodes per risicofactor

De methodes zijn beschikbaar op de Sobane website, in de rubriek Tools > Observatie – Analyse – Expertise per risicofactor > De Sobane methodes per risicofactor.

Andere specifieke tools voor diverse risico’s zijn beschikbaar in de verschillende thema’s van BeSWIC, in de module Tools.

OiRA-tools (EU-OSHA – Europese Unie)

De OiRA-tools kunnen kleine ondernemingen helpen om een risicoanalyse uit te voeren en preventieacties te bepalen.

Meer informatie is beschikbaar op de website van het OiRA project: Online Interactive Risk Assessment - OiRA.

De risicoanalyse (FOD Werkgelegenheid – België – 2009)

Deze brochure is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, arbeid en sociaal overleg, in de module Publicatie > Risicoanalyse (De).

E-learning welzijn op het werk (e-campus – België)

Door middel van animaties, afbeeldingen, video's, ... kan men met deze gebruiksvriendelijke tool de wetgeving inzake welzijn op het werk en de belangrijkste principes daarvan op een eenvoudige manier begrijpen om de bewustwording te vergroten en beroepsrisico's in elk bedrijf te voorkomen.

Meer info daarover is beschikbaar in de module Tools > E-learning om de eerste stappen op vlak van welzijn op het werk te zetten (gezondheid, veiligheid, PSR, MSA…) (e-campus – België).

Risicoanalyse - Publicaties

De risicoanalyse (FOD Werkgelegenheid – België – 2009)

Deze brochure is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Risicoanalyse (De).

Methoden en instrumenten voor een ergonomische en psychosociale analyse (FOD Werkgelegenheid – België – 2005)

Deze brochure is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Methoden en instrumenten voor een ergonomische en psychosociale analyse.

De reeks publicaties SOBANE-strategie (FOD Werkgelegenheid – België)

De SOBANE-strategie voor het beheer van beroepsgebonden risico’s werd ontwikkeld voor een dynamisch en doeltreffend risicobeheer. Zij omvat vier interventieniveaus: Opsporing (Screening), OBservatie, ANalyse, Expertise.

Alle publicaties van de SOBANE-strategie zijn ook in moduleerbare versie beschikbaar op de website www.sobane.be in de rubriek Tools.

  • SOBANE-strategie en opsporingsmethode DEPARIS

Deze brochure is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > SOBANE-strategie en opsporingsmethode DEPARIS.

  • Overleggidsen Deparis

De Deparis-gidsen (SOBANE) maken het mogelijk om het geheel van een arbeidssituatie op een participatieve manier te benaderen, op basis van de reële arbeidsactiviteit, teneinde acties te bepalen waardoor de arbeidsomstandigheden kunnen worden verbeterd. Het gaat om instrumenten voor het invoeren van een ergonomische aanpak.

De Deparis overleggidsen per sector zijn beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties:

  • Reeks SOBANE-strategie: het beheer van beroepsgebonden risico’s

De brochures per risicofactor zijn beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties:

Risicoanalyse - Regelgeving

Meer informatie daarover en de reglementaire teksten staan op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de rubriek Thema’s > Welzijn op het werk > Algemene beginselen > Algemene principes betreffende het welzijnsbeleid.

In de praktijk

  • leather and tanning
    leather and tanning
    OIRA / Risicoanalyse
    Textiel, kleding en leer

    Vernieuwde OiRA “Leather and tanning”

    De Europese sectorale partners uit de ledersector (IndustriALL en Cotance) startten in 2017 met een project om de Europese OiRA tool “Leather and tanning” aan te passen. De eerste versie van de OiRA-tool dateerde uit 2012 en was aan herziening toe. De tool helpt de kleine bedrijven uit de sector om...
  • Oira
    Oira
    OIRA / Risicoanalyse
    Landschapsverzorging

    OiRA-tool Parken en tuinen

    Om de werkcondities in de sector van de parken en tuinen te blijven verbeteren lanceerden de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid) en het Belgische Focal Point van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) op 10...
  • OiRA tool voor de podiumkunsten
    OiRA tool voor de podiumkunsten
    OIRA / Risicoanalyse
    Kunst, amusement en recreatie

    OiRA tool voor de podiumkunsten

    De Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid) en het Belgische Focal Point van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) hebben op 13 juni 2018 het risicoanalyse-instrument OiRA voor de sector van de podiumkunsten...
  • Oira video
    Oira video
    OIRA / Risicoanalyse

    Voer uw eigen risicobeoordeling uit met de nieuwe OiRA-video

    De video over risicobeoordeling in vier stappen die is gemaakt in het kader van het OiRA-project van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA), is uitgebracht in het Engels en voorzien van ondertitels. Het ‘Online interactive Risk Assessment’ (OiRA) is een...
  • oira_logo-smaller.jpg
    OIRA / Risicoanalyse
    Voeding, dranken en tabak

    OiRA-tool voor bakkers

    Voor de vele KMO’s in de bakkerijsector werd er een nieuwe gratis online risicoanalyse-instrument “OiRA” ontwikkeld om op een eenvoudige en kosteneffectieve manier risico’s inzake het welzijn op het werk te inventariseren en te beoordelen. Deze OiRA-tool kan ook helpen bij het nemen van...
  • OiRA-Schoonmaak
    OiRA-Schoonmaak
    OIRA / Risicoanalyse
    Reinigingsbedrijven en dienstencheque

    OiRA-tool voor de schoonmaaksector

    Voor de micro- en kleine ondernemingen in de schoonmaaksector werd er een nieuwe gratis online “OiRA” tool ontwikkeld om op een eenvoudige en effectieve manier veiligheids- en gezondheidsrisico’s op de werkvloer te inventariseren en te beoordelen.
  • kluwer_risk.jpg
    Risicoanalyse

    Veiligheid is alles gezien hebben: de gratis RiskReporter app van Wolters Kluwer

    Het is belangrijk om iedereen op de werkvloer te betrekken in het veiliger maken van de werkplek, maar het is vaak moeilijk om mensen effectief mee te krijgen. Toch ziet men samen meer, en meer meldingen zorgen voor een veiliger bedrijf. Via de RiskReporter app kan men voortaan snel en...
  • logo_oira.gif
    OIRA / Risicoanalyse
    Verschaffen accommodatie en maaltijden

    Risicobeoordelingstool OiRA voor de horecasector

    Deze online tool geeft kleine horecaondernemingen de mogelijkheid om de risico’s inzake welzijn op het werk te beoordelen waarmee zij en hun personeelsleden geconfronteerd worden. OiRA horeca kwam tot stand door een intensieve samenwerking tussen de werkgevers- en werknemersorganisaties van de...
  • risicometer-nl.png
    Risicoanalyse

    Risicometer om risico's in te schatten

    Prevent biedt met de risicometer een gemakkelijk hulpmiddel voor comitéleden en alle werknemers om op de werkvloer risico's in te schatten...
  • notitie.png
    Risicoanalyse

    Notitieboekje om gevaren te signaleren

    Prevent verschaft u een handig hulpmiddel voor comitéleden: het notitieboekje voor het signaleren van gevaren in de onderneming. Het boekje heeft een handig zakformaat zodat u dit steeds bij de hand hebt om op elk moment gevaarlijke situaties te registreren.

Nieuws en evenementen

napo_new_2.jpg
30.05.2017

Napo-video over online risicobeoordeling

In een filmpje van tweeënhalf minuten laat Napo zijn baas kennismaken met OiRA, de gratis en gebruiksvriendelijke online tool waarmee kleine...
logo_nl.gif
18.01.2017

Beroepsgerelateerde kankers, een prioriteit voor Europa

De Europese Commissie heeft voorgesteld om grenswaarden vast te stellen voor zeven kankerverwekkende stoffen. De Commissie heeft een gids...