Het gebruik van andere methoden in de onderneming voor risicoanalyse

 

11. We zijn VCA gecertificeerd, is dat niet voldoende ?

De VCA-certifiëring is het bewijs dat u een veiligheidsbeleid heeft ingevoerd dat aan een aantal administratieve criteria beantwoordt. De SOBANE-strategie betreft de invoering en werking van dit dynamische beleid inzake risicobeheer.

12. We deden een risicoanalyse en alles is in orde: volstaat dat niet ?

Gefeliciteerd indien alles in orde is en doe zo vooral voort!

Maar vanuit welk standpunt is alles in orde? Vanuit reglementair standpunt?

Hoe kan men helemaal “in orde” zijn aangaande dergelijke vereiste als deze van de wet op het welzijn op het werk: “ De werkgever treft de nodige maatregelen ter bevordering van het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk”?

Hoe gebeurde de risicoanalyse? Is het personeel het eens met de vaststellingen of gedane evaluaties? Verloopt het sociale overleg zonder problemen in het CPBW? Doet u soms een beroep op een EDPB? Hoe is deze samenwerking georganiseerd?

13. Moeten we alles wat we tot nu hebben gedaan, overboord gooien en met SOBANE helemaal opnieuw beginnen ? We gebruiken al een andere methode voor risicoanalyse. Moeten we veranderen ?

De SOBANE-strategie verschilt aanzienlijk van wat er over het algemeen wordt gedaan. In plaats van de problemen één voor één aan te pakken wanneer en hoe ze zich voordoen (verticale benadering), proberen we met de Déparis-overleggids de volledige werksituatie op een preventieve manier te bekijken (horizontale benadering) alvorens de problemen meer specifiek en apart aan te pakken.

Het is evenwel niet de bedoeling alle bruggen achter zich te verbranden. Met SOBANE is het gewoon mogelijk alles wat gedaan is, te reorganiseren en een globaal, meer doeltreffend en meer rendabel beleid te voeren.

Indien de onderneming (via de PA) zich bewust wordt van het belang van een participatieve, globale en progressieve demarche, zal ze een eerste Déparis-vergadering beleggen, de technische (opsporing van de risico’s en enkele onmiddellijke oplossingen) en sociale doeltreffendheid (beter arbeidsklimaat) daarvan ontdekken. Ze zal het experiment herhalen. Ze zal op een juistere en meer doeltreffende manier een beroep doen op specialisten. Ze zal de SOBANE-strategie in de praktijk brengen omdat ze hierin haar technisch, sociaal en economisch belang zal zien. De strategie zal haar helpen bij de organisatie van een dynamisch beheerssysteem dat geen last (meer) zal zijn, maar een bron van doeltreffendheid voor iedereen.

Daarvoor moeten we weliswaar evolueren en de PA die gewend is op een bepaalde manier te functioneren, zal moeten aanvaarden dat over andere benaderingen zal moeten worden nagedacht en zal andere experimenten moeten uitproberen.

Continuïteit is het gemakkelijkst. De evolutie zal leiden tot minder routine, meer doeltreffendheid, het gevoel iets positiefs bij te brengen aan de onderneming en het personeel, in plaats van gewoon problemen uit de weg te gaan (ongevallen, ziekten, …) en tot een grotere professionele voldoening.

14. Ons moederbedrijf legt ons, net zoals de andere dochterbedrijven, een andere methode voor risicoanalyse op. Wat moeten we doen ?

Over het algemeen zijn de procedures die door de moederbedrijven worden opgelegd, vrij administratief en niet participatief, globaal of progressief. Het is aan de PA om na te gaan of, naast de “officiële” methodes, andere instrumenten en vooral de Déparis-overleggids voor het dagelijkse lokale welzijn, niet meer informatie kunnen aanbrengen en kunnen leiden tot een snellere evolutie.

Sommige Belgische bedrijven die van grote internationale groepen afhangen, maken in dit verband gebruik van de SOBANE-strategie en de Déparis-opsporingsgids.

15. Heeft men aanvullende methodes bij SOBANE nodig ? Zo ja, met welke bedoeling en welke methoden ?

De SOBANE-strategie is een benaderingsfilosofie en niet alleen een reeks instrumenten of methodes. Ze berust op principes inzake deelname, globaliteit, preventieve in plaats van legalistische benadering, progressieve benadering. De Déparis-overleggids werd ontworpen voor het eerste niveau, de Opsporing, samen met een checklist voor de PA.

Gidsen werden ontworpen en worden voorgesteld in 14 risicodomeinen voor de niveaus Observatie en Analyse met de bedoeling om die mensen die de filosofie bijtreden, te helpen deze in de praktijk te brengen. Op deze niveaus, evenals op het niveau Opsporing, zijn de arbeidssituaties allemaal anders en van geen enkele methode kan worden beweerd dat ze helemaal geschikt is.

Andere methodes kunnen meer verkieslijk blijken te zijn.

Voor de 14 domeinen die de strategie thans bestrijkt, vinden wij evenwel geen enkele andere aanvullende methode noodzakelijk wat de collectieve preventie betreft.

Zoals gesteld in vraag 4 moeten we ons, bij een ongeval, beroepsziekte of intimidatie uiteraard in eerste instantie bekommeren om de betrokken persoon.

Bovendien hebben Déparis en SOBANE betrekking op de collectieve preventie. In bepaalde gevallen kan individuele preventie nuttig en zelfs onontbeerlijk zijn (zie vraag 22).

Ten slotte, zoals gesteld in vraag 10, werd een bijkomende checklist bij de Déparis-gids uitgewerkt om de PA te helpen controleren of de belangrijkste risico’s op een afdoende manier werden behandeld (zie sectie 4.3 van het SOBANE-document). Hier worden de risico’s op ongevallen, elektriciteitsrisico’s, risico’s op brand en ontploffing, de risico’s betreffende gereedschap en de chemische en biologische risico’s behandeld.

Risicoanalyse - Externe documentatie

Steunpunt RI&E-instrumenten (Nederland)

Het Steunpunt RI&E-instrumenten bestaat uit een werkgroep van de Stichting van de Arbeid en een uitvoerend secretariaat, ondergebracht bij de Organisatie voor toegepast natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO). Het Steunpunt is met steun van het Ministerie van Sociale zaken en Werkgelegenheid (SZW) tot stand gekomen.

De website biedt actuele en betrouwbare informatie, waaronder de laatste stand van zaken wat betreft het overzicht van de Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) instrumenten en de erkenningen daarvan. Hierdoor kunnen werkgevers snel en relatief eenvoudig een geschikt RI&E-instrument vinden en daarmee mede aan hun verplichting voldoen.

Meer informatie op de website van het Steunpunt RI&E.

Dossier “Évaluation des risques professionnels" (INRS – Frankrijk)

Op de website van het ’Institut national de recherche et de sécurité pour la prévention des accidents du travail et des maladies professionnelles’ (INRS), in het Frans, het dossier “Évaluation des risques professionnels”.

Tak preventie SuvaPro (SUVA - Zwitserland)

De SUVA is een zelfstandige onderneming van publiek recht die ongeveer 123 000 ondernemingen, dit zijn 1,97 miljoen werknemers en werklozen, verzekert tegen de gevolgen van ongevallen en beroepsziektes.

Meer informatie op de website van SUVA (in het Frans, Engels, Duits of Italiaans) in de rubriek Suva > Prévention > Travail: Le travail en sécurité.

Risicoanalyse - Tools

SOBANE risicoanalyse strategie (FOD Werkgelegenheid - België)

De rubriek SOBANE risicoanalyse strategie biedt op zeer volledige wijze toelichting bij de SOBANE-strategie, haar verschillende niveaus en de inhoud van de voorgestelde tools. De verschillende tools zijn beschikbaar en kunnen worden vervolledigd en aangepast volgens de noden van de preventieadviseur en de werkelijkheid van het terrein waarmee hij of zij wordt geconfronteerd.

Opsporingstools per sector

De Deparis-gidsen (SOBANE) maken het mogelijk om het geheel van een arbeidssituatie op een participatieve manier te benaderen, op basis van de reële arbeidsactiviteit, teneinde acties te bepalen waardoor de arbeidsomstandigheden kunnen worden verbeterd. Het gaat om instrumenten om een ergonomische aanpak in te voeren.

De gidsen zijn beschikbaar in de rubriek Opsporing per sector: Tools.

De Sobane methodes per risicofactor

De methodes zijn beschikbaar in de rubriek Observatie – Analyse – Expertise: Tools > De Sobane methodes per risicofactor.

Andere specifieke tools voor diverse risico’s zijn beschikbaar in de verschillende thema’s van BeSWIC, in de module Tools.

OiRA-tools (EU-OSHA – Europese Unie)

De OiRA-tools kunnen kleine ondernemingen helpen om een risicoanalyse uit te voeren en preventieacties te bepalen.

Meer informatie is beschikbaar op de website van het OiRA project: Online Interactive Risk Assessment - OiRA.

De risicoanalyse (FOD Werkgelegenheid – België – 2009)

Deze brochure is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, arbeid en sociaal overleg, in de module Publicatie > Risicoanalyse (De).

E-learning welzijn op het werk (e-campus – België)

Door middel van animaties, afbeeldingen, video's, ... kan men met deze gebruiksvriendelijke tool de wetgeving inzake welzijn op het werk en de belangrijkste principes daarvan op een eenvoudige manier begrijpen om de bewustwording te vergroten en beroepsrisico's in elk bedrijf te voorkomen.

Meer info daarover is beschikbaar in de module Tools > E-learning om de eerste stappen op vlak van welzijn op het werk te zetten (gezondheid, veiligheid, PSR, MSA…) (e-campus – België).

Risicoanalyse - Publicaties

De risicoanalyse (FOD Werkgelegenheid – België – 2009)

Deze brochure is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Risicoanalyse (De).

De reeks publicaties SOBANE-strategie (FOD Werkgelegenheid – België)

De SOBANE-strategie voor het beheer van beroepsgebonden risico’s werd ontwikkeld voor een dynamisch en doeltreffend risicobeheer. Zij omvat vier interventieniveaus: Opsporing (Screening), OBservatie, ANalyse, Expertise.

Alle publicaties van de SOBANE-strategie zijn ook in moduleerbare versie beschikbaar op BeSWIC in de rubriek Sobane risicoanalyse strategie.

  • SOBANE-strategie en opsporingsmethode DEPARIS

Deze brochure is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > SOBANE-strategie en opsporingsmethode DEPARIS.

  • Overleggidsen Deparis

De Deparis-gidsen (SOBANE) maken het mogelijk om het geheel van een arbeidssituatie op een participatieve manier te benaderen, op basis van de reële arbeidsactiviteit, teneinde acties te bepalen waardoor de arbeidsomstandigheden kunnen worden verbeterd. Het gaat om instrumenten voor het invoeren van een ergonomische aanpak.

De Deparis overleggidsen per sector zijn beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties:

  • Reeks SOBANE-strategie: het beheer van beroepsgebonden risico’s

De brochures per risicofactor zijn beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties:

Risicoanalyse - Regelgeving

Meer informatie daarover en de reglementaire teksten staan op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de rubriek Thema’s > Welzijn op het werk > Algemene beginselen > Algemene principes betreffende het welzijnsbeleid.

In de praktijk

  • coronavirus
    coronavirus
    Biologische agentia / Risicoanalyse

    Coronavirus: checklist preventie op de werkvloer

    Een mogelijke besmetting met het coronavirus vormt op de werkvloer een arbeidsrisico waar de werkgever zijn werknemers tegen moet beschermen. Om dat risico te evalueren heeft de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid) een checklist voor zelfcontrole...
  • covid19
    covid19
    Biologische agentia / OIRA / Risicoanalyse

    OiRA-tool voor risicobeoordeling met betrekking tot COVID-19 op de werkplek

    De COVID-19-maatregelen worden nu in Europa beetje bij beetje versoepeld. Bedrijven en organisaties maken plannen voor een veilige terugkeer naar de werkplek. Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) heeft via zijn online interactieve platform voor...
  • afstand bewaren
    afstand bewaren
    Biologische agentia / Risicoanalyse

    ‘Social distancing’ in de bedrijven

    De overheidsmaatregelen om de verspreiding van het coronavirus te beperken legt een cascade van maatregelen op aan bedrijven. Voor ondernemingen die de continuïteit van hun activiteiten wensen veilig te stellen, is het daarom cruciaal om de ‘social distancing’ regels voor de afstand van 1,5 meter...
  • veiligheidshandboek 2020
    veiligheidshandboek 2020
    Elektrische installaties / Werken op hoogte / Elektromagnetische velden / Risicoanalyse

    Veilig werken aan of nabij mobiel netwerkinfrastructuur

    Werken aan of in de nabijheid van een gsm-mast is niet zonder risico. De operatoren voor mobiele telefonie in België evalueerden de gevaren verbonden aan de aanwezigheid van elektromagnetische velden. Ze bundelden in een veiligheidshandboek een aantal werkprocedures om gevaarlijke situaties te...
  • oira horeca
    oira horeca
    OIRA / Risicoanalyse
    Verschaffen accommodatie en maaltijden

    OiRA-tool voor horeca

    Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) heeft een nieuwe OiRA-tool voor de horecasector voorgesteld. De inhoud van deze online tool voor de risicoanalyse in kleine bedrijven (hotels, restaurants en cafés) werd uitgewerkt in nauwe samenwerking met de...
  • Werkomgeving
    Werkomgeving
    OIRA / Risicoanalyse
    Onderwijs

    Met OiRA voor een veiliger werkomgeving op school

    De Europese sociale partners voor het onderwijs, EVO en EFEE, hebben in samenwerking met het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) ten behoeve van de voor- en vroegschoolse educatie en van de middelbare scholen twee onlinetools ontwikkeld voor de beoordeling van...
  • oira autobus
    oira autobus
    OIRA / Risicoanalyse
    Vervoer en opslag

    Gratis risicoanalyse-tool voor de autocar en autobus sector

    De nieuwe OiRA tool voor de sector van autocar en autobus werd op 9 oktober 2019 voorgesteld. Met de gratis OiRA software, dat staat voor “Online interactive Risk Assessment”, kan men in kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) risicoanalyses op een eenvoudige en kosteneffectieve manier...
  • osh_001547_1.jpg
    OIRA coiffeur
    OIRA / Risicoanalyse
    Kappers

    Nieuwe OIRA tool voor kappers

    Om kappers en kapsters te ondersteunen bij de analyse en preventie van de risico’s die bij hun beroep horen, heeft het Europees Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk (EU-OSHA) een tool voor een online interactieve risicoanalyse (OIRA) ontwikkeld die gratis en voor iedereen...
  • leather and tanning
    leather and tanning
    OIRA / Risicoanalyse
    Textiel, kleding en leer

    Vernieuwde OiRA “Leather and tanning”

    De Europese sectorale partners uit de ledersector (IndustriALL en Cotance) startten in 2017 met een project om de Europese OiRA tool “Leather and tanning” aan te passen. De eerste versie van de OiRA-tool dateerde uit 2012 en was aan herziening toe. De tool helpt de kleine bedrijven uit de sector om...
  • Oira
    Oira
    OIRA / Risicoanalyse
    Landschapsverzorging

    OiRA-tool Parken en tuinen

    Om de werkcondities in de sector van de parken en tuinen te blijven verbeteren lanceerden de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid) en het Belgische Focal Point van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) op 10...

Nieuws en evenementen

Sobane
Sobane
24.06.2020

Integratie van de SOBANE website en al haar methodes in BeSWIC

Na de lancering van deze nieuwe BeSWIC website en de nieuwe website van de FOD Werkgelegenheid is het nu de beurt aan de SOBANE website. De SOBANE...
napo_new_2.jpg
30.05.2017

Napo-video over online risicobeoordeling

In een filmpje van tweeënhalf minuten laat Napo zijn baas kennismaken met OiRA, de gratis en gebruiksvriendelijke online tool waarmee kleine...
logo_nl.gif
18.01.2017

Beroepsgerelateerde kankers, een prioriteit voor Europa

De Europese Commissie heeft voorgesteld om grenswaarden vast te stellen voor zeven kankerverwekkende stoffen. De Commissie heeft een gids...