Psychosociale risico's – Sensibilisering en opleiding – Tools

Op deze pagina:

Voor managers, HR, werknemersvertegenwoordigers, preventieadviseurs

Toolkit voor de opleider (FOD Werkgelegenheid – België – 2020)

Wens je een opleiding te geven over psychosociale risico’s op het werk? Deze opleidingstool biedt inhoud en reikt methodes aan waarmee je aan de slag kan rond de volgende thema’s:

  1. Hoe aan psychosociaal welzijn werken: een introductie van het thema
  2. Stress en burn-out voorkomen
  3. Respectvol met elkaar omgaan op het werk
  4. Van afwezig-zijn tot er wel-zijn
  5. Het nieuwe werken
  6. Leiding geven

De fiche voor de opleider loodst je doorheen de toolkit. Je krijgt er een korte inhoud van alle aangeboden thema’s, de aanpak, leerdoelen en didactische richtlijnen.

De tool is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, in de module Publicaties > Hoe aan psychosociaal welzijn werken? Toolkit voor de opleider

E-learning welzijn op het werk (FOD Werkgelegenheid – België – 2019)

Door middel van animaties, afbeeldingen, video's, ... kan men met deze gebruiksvriendelijke tool de wetgeving inzake welzijn op het werk en de belangrijkste principes daarvan op een eenvoudige manier begrijpen om de bewustwording te vergroten en beroepsrisico's in elk bedrijf te voorkomen.

Meer info daarover is beschikbaar in de module Tools > E-learning om de eerste stappen op vlak van welzijn op het werk te zetten (gezondheid, veiligheid, PSR, MSA…) (e-campus – België).

Verzamelbundel van goede praktijken in ondernemingen inzake preventie van psychosociale risico’s (FOD Werkgelegenheid – België – 2019)

Deze verzamelbundel biedt een korte beschrijving van de verandering in de wetgeving, voorbeelden, goede praktijken en leercases van verschillende organisaties die van start gegaan zijn met een preventiebeleid psychosociale risico’s en die graag hun ervaringen delen.

De publicatie en het case-boek zijn beschikbaar op de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid), in de module: Onderzoeksprojecten > 2019 - Realisatie van een verzamelbundel van goede praktijken in ondernemingen inzake preventie van psychosociale risico’s (PSR).

Deze publicatie biedt een aanvulling op de Gids voor de preventie van psychosociale risico’s op het werk.

Eerste hulp voor meer psychosociaal welzijn in KMO's (FOD Werkgelegenheid, met steun van ESF – België – 2015)

Deze tool bevat concrete tips over hoe men als werkgever van een KMO kan omgaan met problemen die men of zijn werknemers kunnen ondervinden, zoals stress, privéproblemen, conflicten, enz. Die problemen worden ook wel psychosociale risico’s genoemd en verwijzen naar de kans op psychologische problemen als gevolg van de werksituatie.

Deze “EHBO-kit” voor psychosociaal welzijn kan helpen om dit thema bespreekbaar te maken met werknemers.

De inhoud van deze tool is zo samengesteld dat hij eenvoudig kan worden gebruikt in KMO’s en ZKO’s uit verschillende sectoren.

De tool is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, in de module Publicaties > Eerste hulp voor meer psychosociaal welzijn in kmo's.

Brochure “Naar een maatschappelijk verantwoord intern communicatiebeleid tijdens herstructurering” (FOD Werkgelegenheid, met steun van ESF - België - 2015)

Deze brochure is bestemd voor werkgevers, HR-verantwoordelijken, communicatieverantwoordelijken, kaderleden, vertegenwoordigers van de werknemers, ...

De brochure legt de nadruk op het belang van een goede communicatie tijdens een herstructurering om psychosociale risico’s te beperken. Ze behandelt de actoren en de doelgroepen van de communicatie, de grondslagen voor een verantwoorde communicatie, de succesfactoren en de problemen in het communicatieproces. De brochure bevat talrijke citaten en standpunten van betrokkenen en levert ook een reeks aanbevelingen voor een optimale aanpak van de communicatie. Ze heeft ook aandacht voor die problematiek in de KMO’s. Als bijlage bevat de brochure de regelgeving omtrent collectief ontslag en een lijst van alarmsignalen en van succes- en risicofactoren. Ze wordt afgesloten met een bibliografie.

De brochure is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Naar een maatschappelijk verantwoord intern communicatiebeleid tijdens herstructurering.

Gids voor preventie van psychosociale risico's (FOD Werkgelegenheid, met steun van ESF – België – 2013)

Deze gids helpt organisaties om een preventiebeleid rond psychosociale risico’s te voeren dat kadert in een globaal beleid voor het beheer van beroepsrisico’s en in de sociale dialoog. De gids omschrijft de risico’s, geeft preventieprincipes en beschrijft op uitvoerige wijze de etappes om tot een echt preventiebeleid te komen.

De voorgestelde pistes die kunnen leiden tot oplossingen, raden collectieve maatregelen aan die rekening houden met de werkorganisatie. De gids beschrijft ook de betrokken actoren en geeft inlichtingen over enkele beschikbare instrumenten.

De gids is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties:

Voor deskundigen psychosociale risico’s: vertrouwenspersonen, preventieadviseurs psychosociale aspecten

Vademecum voor de diagnose van relationeel leed op het werk (FOD Werkgelegenheid, met steun van ESF – België – 2007)

Deze brochure over de diagnose van relationeel leed op het werk, omvat twee delen:

  • inleiding van de diagnostiek: verschillende types van diagnoses betreffende pesterijen, de doelstellingen en methodes, de limieten;
  • praktische gids: gestructureerde en systematische gids voor het stellen van een diagnose. Bij elke stap wordt aangegeven welke elementen nodig zijn om een differentiële diagnose te kunnen stellen van verschillende situaties of configuraties.

Het vademecum is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, in de module Publicaties > Vademecum voor de diagnose van relationeel leed op het werk.

Van meningsverschil tot hyperconflict. Gids voor wie beroepsmatig tussenkomt en geconfronteerd wordt met conflicten en grensoverschrijdend gedrag op het werk (FOD Werkgelegenheid, met steun van ESF – België – 2007)

Deze gids behandelt de preventie, alsook verschillende sensibiliserings, opleidings- en interventiemethodes inzake relationeel leed op het werk.

Na een korte uiteenzetting over het begrip relationeel leed op het werk, komen vier grote interventiemethodes aan bod die aangepast zijn aan een situatie van relationeel leed op het werk:

  1. het hulpgesprek: luisteren, adviseren en bijsturen;
  2. de bemiddeling: theorie, praktijk en beperkingen;
  3. de interventie met groepen en arbeidsploegen: algemene bedenkingen en bijzondere methodologieën;
  4. de coaching: bedenkingen en praktische initiatieven.

Dit handboek stelt eveneens goede praktijken voor.

De gids is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, in de module Publicaties:

Video's

De FOD Werkgelegenheid heeft een hele reeks video's ontwikkeld die tijdens de opleiding nuttig kunnen zijn om psychosociale risico's en regelgeving uit te leggen, om praktische oefeningen mogelijk te maken dankzij geïllustreerde cases ,… U vindt ze in de sectie "Psychosociale risico's - Sensibiliseringsmateriaal"

Meer informatie

Meer informatie is beschikbaar op deze website in het thema Psychosociale risico's (PSR) en de rubriek Tools: