Gebruik binnen de organisatie (opleiding, instructies, onderhoud)

De werkgever moet ervoor zorgen dat er een goed en duidelijk beleid wordt gevoerd op het vlak van collectieve beschermingsmiddelen (CBM) en persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM).

Zo’n beleid bevat volgende aspecten:

  • goede keuze en selectie van beschermingsmiddelen op basis van de risicoanalyse en met oog voor de preventiehiërarchie. Daarnaast is het verstandig om de werknemer zo veel mogelijk te betrekken bij de keuze van een beschermingsmiddel. Eventueel kunnen verschillende types of modellen op proef worden gebruikt. Dat zal ertoe leiden dat hij het middel meer spontaan en op een correcte manier zal gebruiken;
  • juist gebruik van het beschermingsmiddel binnen de organisatie. Documenten die hier een belangrijke rol spelen zijn de algemene informatienota en instructiekaarten.
    De algemene informatienota bevat een overzicht van de verschillende soorten beschermingsmiddelen in het bedrijf, de risico’s waartegen ze de werknemers beschermen, de omstandigheden waarin ze moeten worden gebruikt, een overzicht van de abnormale situaties die zich kunnen voordoen en de conclusies op basis van ervaringen bij het gebruik van de beschermingsmiddelen.
    Instructiekaarten leggen uit hoe een bepaald CBM of PBM werkt, hoe het gebruikt, onderhouden en opgeslagen moet worden, wanneer het moet worden nagekeken of gecontroleerd, en wat de vervaldatum is. De instructiekaart kan best worden opgesteld op basis van de meegeleverde gebruikershandleiding.
    Voortdurende opleiding en sensibilisering moeten ervoor zorgen dat iedereen de beschermingsmiddelen kent en die bewust en veilig gebruikt;
  • aandacht voor een correct onderhoud van het beschermingsmiddel en rekening houden met herstellingen en tijdige vervangingen;
  • een duidelijk overzicht van de nodige keuringen en controles.

De werknemers moeten het beschermingsmiddel (bv. een veiligheidsharnas) gebruiken overeenkomstig de instructies, de vorming, de opleiding en de training.

De hiërarchische lijn oefent op de werkplek permanent toezicht uit op de naleving van de instructies. Samen met de gebruikers zijn zij de eersten die de eventuele moeilijkheden en/of ongemakken tijdens het gebruik kunnen detecteren.

Deze detectie en het vinden van gepaste oplossingen voor de problemen, zo nodig in overleg met de leverancier, kunnen er zeker op termijn toe bijdragen dat er betere aan de gebruiker aanpasbare beschermingsmiddelen (veiligheidsharnassen) op de markt worden gebracht.

De keuring bij het eerste gebruik is vervangen door de CE-procedure waarbij men aanneemt dat een nieuwe uitrusting aan de voorschriften voldoet.

Men dient alle valbeveiligingssystemen en hun onderdelen (harnassen, haken, touwen, valdempers, antival-apparaten, ...) te onderwerpen aan een keuring door een erkende dienst voor technische controle voor hefwerktuigen:

  • voor alle systemen (zowel permanent en niet permanent geïnstalleerde) na elke val van een persoon;
  • voor niet permanent geïnstalleerde systemen is een bijkomende keuring om de 12 maanden noodzakelijk.

Beschermingsmiddelen - Externe documentatie

Technisch en Wetenschappelijk Centrum voor de Belgische Textielnijverheid (Centexbel - België)

Centexbel is het Technisch en Wetenschappelijk Centrum voor de Belgische Textielnijverheid. Centexbel staat bedrijven uit de textielindustrie, dus ook producenten van persoonlijke beschermingsmiddelen(PBM), bij met het testen en de certificatie van hun producten. Het centrum doet bovendien aan onderzoek en ontwikkeling.

Brochures en publicaties over PBM en textieleigenschappen zijn beschikbaar in het Nederlands, Frans en Engels op de website van Centexbel.

Constructiv (België)

Het voormalige Nationaal Actiecomité voor Veiligheid en hygiëne in het Bouwbedrijf (NAVB) werd omgevormd tot ‘Constructiv’ en is het preventie-instituut van de bouwsector. Constructiv heeft als doelstelling om welzijn in de bouw te bevorderen.

Rapporten over veiligheid en gezondheid, zoals een dossier over persoonlijke beschermingsmiddelen in de bouwsector, zijn beschikbaar in het Nederlands en het Frans op de website van Constructiv.

Het Europees comité voor Normalisatie (CEN - EU)

CEN is het Europese Comité voor Normalisatie (Comité Européen de Normalisation), waar ook het Belgisch Bureau voor Normalisatie (NBN) deel van uitmaakt.
CEN publiceert maandelijks een lijst met de meest recente normen. Een zoekmotor waarmee men Europese normen kan opzoeken, is eveneens beschikbaar op de website van CEN (in het Engels).

Europese commissie (EU)

Op de website van de Europese Commissie staat er een lijst van de Europese normen voor PBM. Op deze website zijn bovendien andere nuttige documenten terug te vinden, zoals een praktijkgids voor werken op hoogte.

Meer informatie in het Engels op de website van de Europese commissie, in de rubriek European Commission > Growth > The European Single Market > European Standards.

European Safety Federation (ESF - Europa)

De “European Safety Federation” (ESF) is het Europees overkoepelend orgaan van nationale verenigingen van PBM-leveranciers. De federatie vervult dezelfde rol als het Belgische Febelsafe, maar dan op Europees vlak.

Meer informatie in het Engels op de website van de ESF.

Belgische Federatie van leveranciers van PBM (Febelsafe - België)

Febelsafe is de Belgische Federatie van leveranciers van PBM. De leden van Febelsafe kunnen bedrijven bijstaan in de selectie, het gebruik en onderhoud van PBM. Febelsafe engageert zich ook voor veiligheid en welzijn in het algemeen. Zo organiseert de beroepsfederatie lezingen, seminaries en beurzen over beschermingsmiddelen en veiligheid.

Meer informatie in het Nederlands en het Frans op de website van Febelsafe.

Het Britse arbeidsveiligheidsagentschap (HSE – Verenigd Koninkrijk)

Het Britse arbeidsveiligheidsagentschap “Health and Safety Executive” (HSE) stelt tal van brochures en infomateriaal over PBM ter beschikking. De website van HSE bevat voorbeelden van risicoanalyses, case studies, brochures, folders, ...

Meer informatie in het Engels op de website van HSE.

Belgisch Bureau voor Normalisatie (NBN – Belgique)

NBN is het Belgische Bureau voor Normalisatie. Via de website kunnen normen worden opgezocht en besteld. Het NBN heeft ook een bibliotheek waar normen gratis kunnen worden geraadpleegd.

Meer informatie in het Nederlands, het Engels en het Frans op de website van het NBN.

Suva (Zwitserland)

Suva is een Zwitserse ongevallenverzekeraar die regelmatig rapporten publiceert over beschermingsmiddelen. Suva stelt bovendien gratis e-learning modules ter beschikking, bv. over werken op bouwplaatsen.

Meer informatie in het Frans, het Duits, het Engels en het Italiaans op de website van Suva.

  • Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) - Regelgeving

  • Collectieve beschermingsmiddelen (CBM) - Regelgeving

In de praktijk

  • Zomerhitte op het werk
    Zomerhitte op het werk
    Thermische omgeving

    Zomerhitte op het werk

    In de zomer kunnen hoge temperaturen verhinderen dat werknemers in aanvaardbare omstandigheden kunnen werken. De werkgever moet dan ook de nodige maatregelen treffen om dat ongemak te verminderen. Die maatregelen zijn door de regelgeving vastgesteld.
  • Biologische agentia / Fysische agentia / Musculoskeletale aandoeningen (MSA) / Psychosociale risico’s (PSR)
    Kappers

    OSHwiki-artikel met risicofactoren in de kappersbranche

    De bescherming van de gezondheid van de werknemers in de kappersbranche staat al geruime tijd hoog op de agenda van de sectorale sociale dialoog van de Europese Unie (EU).
  • Musculoskeletale aandoeningen (MSA) / Jongeren

    4 landen geven praktische tips om via scholen MSA bij toekomstige werknemers te helpen voorkomen

    Het schoolsysteem biedt de uitgelegen kans om actief en gezond gedrag aan te leren voordat toekomstige generaties de arbeidsmarkt betreden, hetgeen hun kans op het ontwikkelen van een musculoskeletale aandoening (MSA) zal verminderen.
  • COVID-19

    OSHwiki-artikel over de uitdagingen van “Long COVID” voor VGW

    Symptomen van COVID-19 die langer dan vier weken aanhouden nadat de infectie is verdwenen worden over het algemeen bestempeld als “Long COVID” (langdurige COVID). Deze aandoening kan vrijwel elk orgaansysteem aantasten met zeer uiteenlopende gevolgen, waaronder ademhalings-, neurocognitieve,...
  • Musculoskeletale aandoeningen (MSA) / Interne dienst voor preventie en bescherming op het werk (IDPBW)

    Praktische tips om MSA te voorkomen door middel van werknemersparticipatie

    Werkgerelateerde aandoeningen aan het bewegingsapparaat (ofwel musculoskeletale aandoeningen – MSA) brengen hoge kosten met zich mee voor werknemers en bedrijven in de Europese Unie. Werknemers zelf spelen een cruciale rol in het voorkomen van deze aandoeningen.

Nieuws en evenementen

  • 12.08.2022

    Op de blog: CAO Basisveiligheidsopleidingen voor de bouwsector

    De sociale partners van de bouwsector (paritair comité 124) hebben op 12 mei 2022 een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) “...
  • 10.08.2022

    De ESENER-enquête: digitale technologieën en COVID-19 als nieuwe uitdagingen voor VGW

    De Europese bedrijvenenquête naar nieuwe en opkomende risico’s (ESENER) uit 2019 laat duidelijk zien dat digitalisering nieuwe problemen veroorzaakt...
  • 08.08.2022

    Het Europees vakverbond pleit voor het vastleggen van een maximumtemperatuur op de werkplek

    In juli 2022 was het bijzonder droog en warm in Europa. In Spanje en Frankrijk kwamen er zelfs werknemers door hitte om het leven. In Spanje is er...