CLOSE

BeSWIC

Belgisch kenniscentrum over welzijn op het werk

Terug aan het werk

Home | Thema's | Terug aan het werk

Print RSS

Iedereen gaat liefst gezond en  fit naar het werk. De werkgever is overigens verplicht om de arbeidsomstandigheden te bevorderen om de gezondheid en de veiligheid van de werknemers te beschermen. Maar de werkelijkheid is soms anders, vanaf het moment dat medische redenen de arbeidsgeschiktheid aantasten.

Elke werkgever moet immers preventiemaatregelen nemen voor de gezondheid en de veiligheid van de werknemers in het kader van de wet betreffende het welzijn op het werk. Wanneer een werknemer afwezig is, moet de werkgever eveneens maatregelen nemen om de terugkeer naar het werk te bevorderen na gezondheidsproblemen, dat maakt deel uit van het globale preventiebeleid. 

Een beleid van werkhervatting is essentieel bij de preventie van langdurige afwezigheden. Een dergelijk beleid pakt de factoren aan die de werkhervatting belemmeren en schept voorwaarden voor een snellere terugkeer naar het werk.

Investeren in de terugkeer naar het werk is rendabel.  Het absenteïsme brengt hoge kosten teweeg:

  • directe: gewaarborgd loon, verlies van kennis… ;
  • indirecte: onkosten in verband met de selectie, inzet van externe arbeidskrachten, productie- en kwaliteitsverlies, administratieve onkosten…

De invoering van preventiemaatregelen gebeurt op 2 niveaus:

  • collectief: op ondernemingsvlak, invoering van werkhervattingstraject op een proactieve, coherente en doelgerichte manier. Concreet:
    • contactprocedure tijdens de afwezigheden
    • aangepaste taakinhoud
    • verantwoordelijkheden van de hiërarchische meerdere
    • samenwerking tussen de betrokkenen
  • individueel: etappes van het individueel traject. Concreet: wie doet wat, hoe, wanneer en met welk doel? 

Een werkhervattingsbeleid maakt het voor de onderneming mogelijk:

  • om de verworven kennis en expertise te behouden
  • om te zorgen voor de continuïteit van de productie en van de dienstverlening;
  • om de aanwervings-, opleidingskosten te beperken;
  • om op een sociaal verantwoorde manier te handelen: positief imago van de onderneming, valorisering van de werknemers. 

Terug aan het werk - Externe documentatie

Belgische instellingen: informatie over de specifieke procedures

Als de afwezigheid te maken heeft met een arbeidsongeval, gaan specifieke procedures, interventies van toepassing zijn. Meer informatie op de site van het Fonds voor arbeidsongevallen.

Als het om een beroepsziekte gaat is meer informatie beschikbaar bij deze instellingen:

Dossier vrijwillige terugkeer naar het werk van personen met een gezondheidsprobleem (NAR-België)

De Nationale Arbeidsraad (NAR) stelt op zijn site het dossier voor dat werd gerealiseerd op basis van bijdragen van verschillende instellingen: vrijwillige terugkeer naar het werk van personen met een gezondheidsprobleem.

Instellingen die ondersteunende maatregelen voorstellen

In functie van de woonplaats van de werknemer, stellen de volgende instellingen een hele reeks maatregelen, interventies voor om bij te dragen tot de tewerkstelling van personen met een beperking :

Terug aan het werk - Sensibiliseringsmateriaal

Re-integratie van een werknemer in een KMO (Isotoit-Isoplast - België)

In 2015 won de firma Isotoit-Isoplast de prijs van de Hoge Raad voor preventie en bescherming op het werk met “Délivrance”, een project waarbij een goede praktijk getoond werd van een re-integratie van een werknemer in een KMO.

Joseph is een gekwalificeerde arbeider die reeds 25 jaar in het bedrijf werkt. Sinds enkele jaren heeft hij last van een lumbago. Zijn gezondheidstoestand verergerd… Hij moet gedurende 6 maanden thuis blijven om te revalideren. Joseph wil erg graag terug aan het werk. Kan hij aangepast werk krijgen?

Dit filmpje kan gratis gebruikt worden als sensibiliseringsmateriaal: Verlossing.

Terug aan het werk - Publicaties

Terug aan het werk na een afwezigheid om medische redenen. Preventie van langdurige afwezigheid. Brochure voor de werkgever. (FOD Werkgelegenheid – België - 2015)

Het aantal langdurige afwezigheden om medische redenen stijgt, evenals de duur van deze afwezigheden. De belangrijkste oorzaken van deze afwezigheden zijn psychische problemen en muskuloskelettale aandoeningen.

Een beleid van werkhervatting is essentieel bij de preventie van langdurige afwezigheden. Een dergelijk beleid pakt de factoren aan die de werkhervatting belemmeren en schept de voorwaarden voor een snellere terugkeer naar het werk.

Deze brochure geeft een antwoord op de volgende vragen:

  • waarom en hoe een werkhervattingsbeleid invoeren;
  • wie neemt welke verantwoordelijkheid;
  • hoe de taken verdelen;
  • hoe een concreet benaderingsplan uitwerken;
  • hoe een traject op maat uitwerken voor de werkhervatting van de werknemer?

Doelgroep: werkgevers

Deze publicatie is toegankelijk en kan vrij worden gedownload op de site van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Terug aan het werk. Brochure voor de werkgevers : Terug aan het werk na een afwezigheid om medische redenen.

Terug aan het werk na een lange afwezigheid om medische redenen. Brochure voor de werknemers (FOD Werkgelegenheid – België - 2015)

Iedereen gaat liefst in goede gezondheid en fit naar het werk. Maar de werkelijkheid is soms helemaal anders vanaf het moment dat medische redenen de arbeidsgeschiktheid aantasten. Hoe langer de afwezigheid duurt, hoe kleiner de kansen worden om het werk optimaal bij dezelfde werkgever te hervatten. Deze brochure kan de werknemers helpen om hun werkhervattingstraject aan te passen en geeft een antwoord op de volgende vragen: hoe zijn afwezigheid om medische redenen betekenen; welke informatie verstrekken aan zijn werkgever; wat met het werk tijdens de afwezigheid; hoe de terugkeer naar het werk organiseren wanneer de werknemer genezen is?

Doelpubliek: werknemers

U kan deze brochure bestellen of downloaden op de site van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Terug aan het werk. Brochure voor de werknemers : Terug aan het werk na een lange afwezigheid om medische redenen

Parlementaire vragen

  • P2018 Kamer - de studie van het ABVV betreffende de arbeidsomstandigheden in de dienstencheque- en de schoonmaaksector en de toepassing van de nieuwe back-to-workwetgeving

  • 17290 Kamer - Het overleg en de samenwerking tussen arbeidsgeneesheren, adviserend geneesheren en behandelend geneesheren

  • 15300 Kamer - het koninklijk besluit van 28 oktober 2016 over het re-integratieplan voor arbeidsongeschikte werknemers

  • P1630 Kamer - De herintegratie van langdurig zieken

  • 574 Kamer - Responsabiliseringssysteem voor arbeidsongeschikte werknemers

  • 563 Kamer - Responsabilisering invaliden

  • 572 Kamer - Responsabiliseringsmechanisme voor arbeidsongeschikte werknemers

  • P0883 Kamer - Het stijgend aantal langdurig zieken op de arbeidsmarkt

  • 528 Kamer - De beëindiging van de arbeidsovereenkomst wegens definitieve arbeidsongeschiktheid ten gevolge van ziekte of ongeval

  • 273 Kamer - Geestelijke gezondheid en werk (MV 3318)

  • 2338 Kamer - De progressieve werkhervatting

  • 61 Kamer - Fibromyalgie

  • 2340 Kamer - De arbeidsreïntegratie van langdurig zieken

  • 5-1360 Senaat - Het werkverzuim

  • 5-10600 Senaat - De werkhervatting na kanker

  • 5-11138 Senaat - Het lage niveau van de tewerkstelling van mensen met een langdurige aandoening

  • 5-3022 Senaat - De begeleiding van kankerpatiënten bij hun terugkeer naar de werkvloer

Onderzoeken

  • Terug aan het werk na een langdurige afwezigheid (2011)

Terug aan het werk - Regelgeving

Een beleid invoeren inzake terugkeer naar het werk maakt deel uit van de wet betreffende het welzijn op het werk van 4 augustus 1996 en van de uitvoeringsbesluiten ervan.

De werkgever zorgt voor het welzijn van zijn werknemers door een structureel en gepland preventiebeleid te voeren.

Dit beleid omvat het gezondheidstoezicht. De doelstelling bestaat uit het bevorderen en het behoud van de gezondheid van de werknemers, om de tewerkstellingsmogelijkheden te bevorderen rekening houdend met de specifieke eigenschappen en de gezondheidstoestand van elke werknemer.

Het KB betreffende het gezondheidstoezicht op de werknemers geeft aanknopingspunten voor de individuele begeleiding van de werknemers. Het legt de nadruk op het belang van de rol van de arbeidsgeneesheer, die aanpassingsmaatregelen kan voorstellen bij verschillende medische onderzoeken die hij uitvoert.

Meer informatie hierover en de reglementaire teksten zijn beschikbaar op de site van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de rubriek Onthaalpagina > Thema's > Welzijn op het werk > Algemene beginselen > Maatregelen in verband met het gezondheidstoezicht op de werknemers > Re-integratie van arbeidsongeschikte werknemers.

De anti-discriminatiewet stimuleert de tenuitvoerlegging van een werkhervattingsbeleid: De onderneming mag, inzake tewerkstelling, geen werknemers discrimineren op basis van hun gezondheidstoestand of van een handicap. De werkgever moet immers in redelijke aanpassingen voorzien.

Meer informatie over de anti-discriminatiewet is beschikbaar op de site van het Interfederaal Centrum voor gelijke kansen.

Tenslotte staat de wetgeving betreffende de uitkeringsverzekering onder bepaalde voorwaarden de hervatting toe van aangepast werk tijdens een periode van erkenning van arbeidsongeschiktheid (artikel 100§2 van de gecoördineerde wet van 14 juli 1994).

Meer informatie hierover is beschikbaar op de site van het Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV) in de rubriek Thema's > Arbeidsongeschiktheid >  Werknemers en werklozen >  Tijdens uw arbeidsongeschiktheid werk doen dat aan uw gezondheid is aangepast).

In de praktijk

  • Terug aan het werk

    Boek 'Werken is genezen'

    Slechts 1 werknemer op 2 keert na langdurige ziekte terug naar dezelfde job. Succesvolle reïntegratie is moeilijk, maar cruciaal. Met zijn boek 'Werken is genezen' wil Lode Godderis een eerste cruciale stap in de goede richting zetten. Met concrete informatie en aanbevelingen voor...
  • Ergonomie / Terug aan het werk / Oudere werknemers

    Hulpmiddelen op maat voor een gezonde werkplek

    In het kader van de campagne “Gezond werk, voor alle leeftijden” heeft het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) hulpmiddelen uitgewerkt, zoals campagnemateriaal, casestudies, publicaties, praktische hulpmiddelen en richtsnoeren, waaronder een e-gids over het...
  • Ergonomie / Terug aan het werk / Oudere werknemers

    Animatiefilms ‘Napo in … een gezonde toekomst tegemoet’

    Napo is de held van een reeks aantrekkelijke en informele animatiefilms over veiligheid en gezondheid op het werk. De films zijn zonder gesproken woord en ondertitels en kunnen dus door iedereen worden begrepen. In de nieuwe reeks films "Napo in ... een gezonde toekomst tegemoet" komen de...
  • Ergonomie / Terug aan het werk / Oudere werknemers

    E-gids over leeftijdsmanagement op het werk

    In het kader van de campagne "Gezond werk, voor alle leeftijden" heeft het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) een e-gids gepubliceerd over het beheer van veiligheid en gezondheid op het werk in het kader van een vergrijzende beroepsbevolking. De e-gids...

Nieuws en evenementen

13.03.2017

Modelformulier voor de re-integratiebeoordeling van een arbeidsongeschikte werknemer

Het formulier voor de re-integratiebeoordeling is het formulier waarop de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer zijn beslissing kenbaar maakt naar...
08.03.2017

Re-integratie van langdurig zieke werknemers

Sinds januari 2017 zijn er nieuwe wettelijke regelingen om langdurig zieken terug aan het werk te helpen. Het Algemeen Christelijk Vakverbond (ACV)...
02.03.2017

KB van 30 januari 2017 tot wijziging van het KB gezondheidstoezicht

Het koninklijk besluit (KB) van 30 januari 2017 vormt het sluitstuk van alle wettelijke aanpassingen in het kader van het re-integratietraject van...
01.03.2017

Op de blog: Opnieuw aan de slag na een langdurige ziekte, een kwestie van goede wil

Langdurig zieke werknemers kunnen sinds begin dit jaar aan hun werkgever vragen of ze via aangepast werk weer aan de slag kunnen. Of dat lukt, hangt...
23.02.2017

EU-OSHA besteedt aandacht aan rehabilitatie en terugkeer naar het arbeidsleven na kanker

In Europa krijgen elk jaar zo'n 1,6 miljoen mensen in de werkende leeftijd te horen dat ze kanker hebben. Het Europees Agentschap voor...
24.11.2016

Re-integratietraject voor arbeidsongeschikte werknemers

Het Belgisch Staatsblad van 24 november 2016 publiceerde het koninklijk besluit van 28 oktober 2016 tot wijziging van het koninklijk besluit van 28...
10.01.2017

Nieuwe wetgeving inzake arbeidsongeschiktheid

Het Belgisch Staatsblad van 30 december 2016 publiceerde de wet van 20 december 2016 houdende diverse bepalingen inzake arbeidsrecht in het kader van...
14.09.2016

Word partner van de Europese campagne 2016-2017

Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk nodigt internationale of pan-Europese organisaties of ondernemingen uit om...
14.07.2016

Oudere werknemers: praktijken voor veiligheid en gezondheid op de werkplek en strategieën voor revalidatie en terugkeer naar het werk

Als onderdeel van een proefproject van het Europees Parlement over de veiligheid en gezondheid van oudere werknemers heeft het Europees Agentschap...
13.07.2016

Rapport over revalidatie en werkhervatting

Tegen de achtergrond van een vergrijzende beroepsbevolking heeft het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) een...