Preventiebeleid

Het is belangrijk dat een onderneming of instelling stil staat bij de re-integratie van personeelsleden alvorens er zich concrete situaties voordoen.

Wie vooraf een degelijk collectief re-integratiebeleid uitstippelt, garandeert:

  • een grotere betrokkenheid van alle actoren in de onderneming;
  • een vlotter verloop van de concrete re-integratietrajecten.

Investeren in de terugkeer naar het werk is rendabel. Het absenteïsme brengt hoge kosten teweeg:

  • directe: gewaarborgd loon, verlies van kennis, …;
  • indirecte: onkosten in verband met de selectie, inzet van externe arbeidskrachten, productie- en kwaliteitsverlies, administratieve onkosten, …

De preventiemaatregelen zullen worden ingevoerd volgens 2 niveaus:

  • collectief: op ondernemingsvlak, door de invoering van een werkhervattingsbeleid op maat van de onderneming.

Een werkhervattingsbeleid stelt de onderneming in staat om:

  • de verworven kennis en expertise te behouden,
  • te zorgen voor de continuïteit van de productie en van de dienstverlening,
  • de aanwervingskosten te beperken,
  • op een sociaal verantwoorde manier te handelen: positief imago van de onderneming, valoriseren van de werknemers;
  • individueel: via een individueel werkhervattingstraject.

De codex over het welzijn op het werk bepaalt dat de werkgever minstens één maal per jaar met het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW) moet overleggen over:

  • de mogelijkheden voor aangepast of ander werk;
  • de maatregelen die kunnen worden genomen om de werkplek aan te passen.

Tijdens dit overleg moet de arbeidsarts aanwezig zijn, net zoals de andere bevoegde preventieadviseurs.

Indien er geen CPBW is, moet met de syndicale delegatie worden overlegd. Bij gebrek aan vakbondsafgevaardigden worden de werknemers direct betrokken.

Terug aan het werk - Externe documentatie

Arbeidsongevallen en beroepsziekten (Fedris – België)

Kan iemand niet meer aan het werk wegens een arbeidsongeval of een beroepsziekte, dan bestaan er specifieke procedures en interventies. Meer informatie hierover is beschikbaar op de website van het Federaal agentschap voor beroepsrisico’s (Fredris).

Vrijwillige terugkeer naar het werk van personen met een gezondheidsprobleem (NAR – België)

De Nationale Arbeidsraad (NAR) stelt op zijn website het dossier ter beschikking dat op basis van bijdragen van verschillende instellingen werd opgesteld: Vrijwillige terugkeer naar het werk van personen met een gezondheidsprobleem.

Ondersteunende maatregelen voor personen met een beperking (België)

Naargelang de woonplaats van de werknemer, stellen de volgende instellingen een hele reeks maatregelen en interventies voor om bij te dragen tot de tewerkstelling van personen met een beperking:

Meer details daarover in de brochure op de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Werkhervatting na afwezigheid wegens medische redenen. Preventie en re-integratie.

Terug aan het werk - Sensibiliseringsmateriaal

Re-integratie van een werknemer in een KMO (Isotoit-Isoplast - België)

In 2015 won de firma Isotoit-Isoplast de prijs van de Hoge Raad voor preventie en bescherming op het werk met “Délivrance”, een goede praktijk van een re-integratie van een werknemer in een KMO.

Joseph is een gekwalificeerde arbeider die reeds 25 jaar in het bedrijf werkt. Sinds enkele jaren heeft hij last van een lumbago. Zijn gezondheidstoestand is verergerd. Hij moest gedurende 6 maanden thuis blijven om te revalideren. Joseph wil erg graag terug aan het werk. Kan hij aangepast werk krijgen?

Dit filmpje kan gratis gebruikt worden als sensibiliseringsmateriaal: Verlossing.

Parlementaire vragen

  • 55027039C Kamer - De studie van het IDD over één vijfde nieuwe jobs als vervanging bij ziekte

  • 55024005C & 55024401C Kamer - De hervorming van re-integratietrajecten

  • 55021997C Kamer - De recente uitspraken over de sancties voor werkgevers met bovenmaats veel zieken

  • 55021992C Kamer - Het activeringstraject voor langdurig zieken en de resultaten ervan

  • 55021443C Kamer - De begeleiding van langdurig zieken

  • 55021394C Kamer - Een snelle opstart van de re-integratietrajecten

  • 7-1375 Senaat - Cyberpesten - Cyberintimidatie - Cybergeweld - Telewerk

  • 55013492C e.v. Kamer - De langdurig zieken

  • 55009185C e.v. Kamer - Langdurig zieken en de werkgelegenheidsgraad

  • 385 Kamer - Arbeidsongeschiktheid

  • Senaat 7-153 - Personen met een handicap - Toegang tot en behoud van werk - Privésector - Herintegratie van langdurig zieken - Evaluatie

  • 55001640C & 55001699C Kamer - Het re-integratietraject

  • 55001488C & 55001536C & 55001911C Kamer - Het re-integratietraject voor langdurig zieken

  • 310 Kamer - Re-integratietrajecten

  • 275 Kamer - Zieke werknemers - Integratietrajecten

  • 259 Kamer - Re-integratie langdurig zieken

  • 2320 Kamer - Arbeidsinspectie - Verslag onderzoek naar de firma Ariel

  • 6-1959 Senaat - Langdurig zieken - Re-integratiebeleid - Cijfers - Financiering - Beroepsziekten en arbeidsongevallen

  • 2272 Kamer - Collectief re-integratiebeleid

  • 22761, 22776, 23879, 24938 Kamer - Re-integratietrajecten voor langdurig zieken

  • 2047 Kamer - Ziekteverzuim

  • 6-1633 Senaat - Arbeidsongeschikte werknemers die niet gebonden zijn door een arbeidsovereenkomst - Beroepsherinschakeling - Re-integratietrajecten - Samenwerking met de deelstaten - Cijfers - Wettelijk bepaalde officiële balans

  • 23410, 23511, 23513, 23514 Kamer - De re-integratieplannen naar langdurige arbeidsongeschikten

  • 1654 Kamer - Definitieve arbeidsongeschiktheid

  • P2466 tot P2468 Kamer - De problemen die de adviserend artsen ondervinden bij de uitvoering van het re-integratieplan

  • 21112 Kamer - de terugkeer van langdurig zieken naar de werkvloer

  • 1822 Kamer - Werkhervatting langdurig zieken

  • 18091 en 21536 Kamer - het gebruik van de nieuwe re-integratiewet als een ontslaginstrument voor werkgevers

  • P2018 Kamer - de studie van het ABVV betreffende de arbeidsomstandigheden in de dienstencheque- en de schoonmaaksector en de toepassing van de nieuwe back-to-workwetgeving

  • 17290 Kamer - Het overleg en de samenwerking tussen arbeidsgeneesheren, adviserend geneesheren en behandelend geneesheren

  • 15300 Kamer - het koninklijk besluit van 28 oktober 2016 over het re-integratieplan voor arbeidsongeschikte werknemers

  • P1630 Kamer - De herintegratie van langdurig zieken

  • 574 Kamer - Responsabiliseringssysteem voor arbeidsongeschikte werknemers

  • 563 Kamer - Responsabilisering invaliden

  • 572 Kamer - Responsabiliseringsmechanisme voor arbeidsongeschikte werknemers

  • P0883 Kamer - Het stijgend aantal langdurig zieken op de arbeidsmarkt

  • 528 Kamer - De beëindiging van de arbeidsovereenkomst wegens definitieve arbeidsongeschiktheid ten gevolge van ziekte of ongeval

  • 273 Kamer - Geestelijke gezondheid en werk

  • 2338 Kamer - De progressieve werkhervatting

  • 61 Kamer - Fibromyalgie

  • 2340 Kamer - De arbeidsreïntegratie van langdurig zieken

  • 5-1360 Senaat - Het werkverzuim

  • 5-10600 Senaat - De werkhervatting na kanker

  • 5-11138 Senaat - Het lage niveau van de tewerkstelling van mensen met een langdurige aandoening

  • 5-3022 Senaat - De begeleiding van kankerpatiënten bij hun terugkeer naar de werkvloer

Onderzoeken

  • Het werk hervatten en duurzaam aan het werk blijven na een musculoskeletale aandoening - Actiepistes voor de supervisor (IRRST - Canada - 2019)

    Wetenschappelijk rapport van een onderzoek dat concrete actiepistes naar voren brengt voor de supervisoren die er willen voor zorgen dat hun werknemers terugkeren naar de onderneming na een musculoskeletale aandoening (MSA).
  • Werkhervatting na ziekte (2011)

Terug aan het werk - Regelgeving

  • In de codex over het welzijn op het werk staan de bepalingen over het re-integratietraject van een werknemer die het overeengekomen werk tijdelijk of definitief niet kan uitoefenen (hoofdstuk VI van boek I, titel 4; artikelen I.4-72 tot I.4-82).

    Meer informatie hierover en de reglementaire teksten zijn beschikbaar op de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid), in de rubriek Thema's > Welzijn op het werk > Het gezondheidstoezicht op de werknemers > Re-integratie van arbeidsongeschikte werknemers.

    Een webinar met meer uitleg over de nieuwe regelgeving voor re-integratie op het werk na ziekte of ongeval ("Re-integratie 2.0") is beschikbaar op de evenementensite van de FOD Werkgelegenheid: Re-integratie 2.0 - Webinar.

  • De wet van 3 juli 1978 (voornamelijk artikelen 31, 31/1 en 34) betreffende de arbeidsovereenkomsten die de gevolgen voor de arbeidsovereenkomst bepaalt in geval van:
  • De antidiscriminatiewet

    De antidiscriminatiewet stimuleert de tenuitvoerlegging van een werkhervattingsbeleid. De onderneming mag inzake tewerkstelling geen werknemers discrimineren op basis van hun gezondheidstoestand of van een handicap. De werkgever moet immers in redelijke aanpassingen voorzien.

    Meer informatie over de anti-discriminatiewet is beschikbaar op de website van het Interfederaal Gelijkekansencentrum Unia.

In de praktijk

  • COVID-19 / Terug aan het werk

    COVID-19 en long covid: stapsgewijze re-integratiegids voor managers en werknemers

    In twee nieuwe gidsen van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) worden de uitdagingen toegelicht waar terugkerende werknemers mee te maken krijgen nadat ze COVID-19 hebben opgelopen, of het nu gaat om de acute ziekte of om symptomen op langere termijn, ook wel...
  • Terug aan het werk

    Boek 'Werken is genezen'

    Slechts 1 werknemer op 2 keert na langdurige ziekte terug naar dezelfde job. Succesvolle reïntegratie is moeilijk, maar cruciaal. Met zijn boek 'Werken is genezen' wil Lode Godderis een eerste cruciale stap in de goede richting zetten. Met concrete informatie en aanbevelingen voor...
  • hulpmiddelen.png
    Ergonomie / Terug aan het werk / Oudere werknemers

    Hulpmiddelen op maat voor een gezonde werkplek

    In het kader van de campagne “Gezond werk, voor alle leeftijden” heeft het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) hulpmiddelen uitgewerkt, zoals campagnemateriaal, casestudies, publicaties, praktische hulpmiddelen en richtsnoeren, waaronder een e-gids over het...
  • napo_back_healthy_future.png
    Ergonomie / Terug aan het werk / Oudere werknemers

    Animatiefilms ‘Napo in … een gezonde toekomst tegemoet’

    Napo is de held van een reeks aantrekkelijke en informele animatiefilms over veiligheid en gezondheid op het werk. De films zijn zonder gesproken woord en ondertitels en kunnen dus door iedereen worden begrepen. In de nieuwe reeks films "Napo in ... een gezonde toekomst tegemoet" komen de...
  • e_gids.png
    Ergonomie / Terug aan het werk / Oudere werknemers

    E-gids over leeftijdsmanagement op het werk

    In het kader van de campagne "Gezond werk, voor alle leeftijden" heeft het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) een e-gids gepubliceerd over het beheer van veiligheid en gezondheid op het werk in het kader van een vergrijzende beroepsbevolking. De e-gids...

Nieuws en evenementen

21.11.2022

Arbeidsongeschiktheid wegens ziekte of ongeval: 3 nieuwe maatregelen

De wet van 30 oktober 2022 houdende diverse bepalingen betreffende arbeidsongeschiktheid werd op 18 november 2022 gepubliceerd in het Belgisch...
06.10.2022

Re-integratietraject 2.0: wijzigingen aan de procedure van het re-integratietraject voor arbeidsongeschikte werknemers

Het koninklijk besluit van 11 september 2022 tot wijziging van de codex over het welzijn op het werk wat het re-integratietraject voor...
21.09.2022

Online leerplatform om leidinggevenden te begeleiden tijdens het re-integratietraject van een medewerker met of na kanker

De Stichting tegen Kanker heeft begin september 2022 op haar website een online leerplatform gelanceerd om HR of leidinggevenden te begeleiden...

Herbeleef het webinar over re-integratie 2.0

13.10.2022 08:10
Op 3 oktober 2022 organiseerde de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid) een webinar over de nieuwe regels voor re-...
17.05.2022

Op de blog: re-integratie en verzwaard risico: 2 rapporten van het Rekenhof

Het Rekenhof heeft op 23 december 2021 zijn rapport “Langdurig zieken – Maatregelen tot re-integratie op de arbeidsmarkt” en op 13 januari 2022 het...
02.02.2022

Responsabiliseringsbijdrage voor werkgevers inzake invaliditeit

De programmawet van 27 december 2021, die werd gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 31 december 2021, legt de regels vast voor een nieuwe...
17.01.2022

“Terug-naar-werktraject” voor arbeidsongeschikte werknemers en werklozen

Het aantal personen met gezondheidsproblemen dat instroomt in het stelsel van de uitkeringsverzekering neemt jaar na jaar toe, ook bij de jongere...

Virtueel evenement rond aanpassingen op de werkvloer voor mensen met chronische pijn

30.11.2021 17:11
Op 28 oktober 2021 organiseerde de ‘Societal Impact of Pain’ (SIP) een virtueel evenement rond pijnbeheer in de werkomgeving. Het evenement probeerde...
02.08.2021

SSA’s en psychosociale risico’s: hoe verminderen van werkstress kan helpen bij herstel en terugkeer naar het werk

Werkgerelateerde aandoeningen aan het bewegingsapparaat (of spier- en skeletaandoeningen (SSA’s)) worden niet alleen in verband gebracht met fysieke...

Webinar Re-integratie op de werkvloer: evaluatie en in de praktijk

18.12.2020 11:12
In het kader van hun de campagne “Verlicht de last” van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) vond op 8...