De deelnemers aan de werkgroep

 

80. Hoeveel werknemers moeten er deelnemen ?

Twee tot vier sleutelwerknemers, een man en een vrouw indien de groep gemengd is.

We wijzen er nogmaals op dat de vergadering 3 tot 8 personen moet bevatten met, naast de werknemers, de opzichter of supervisor, een persoon van de onderhoudsdienst, aankopen, methoden, …

Dit punt wordt gedetailleerd besproken in sectie 8.9 “Een overleggroep wordt gevormd” van het SOBANE-document.

81. Wat doen indien men mij niet toelaat 3 tot 8 personen te verzamelen ?

Dit punt wordt gedetailleerd besproken in sectie 8.10 van het SOBANE-document.

Indien men de personen niet kan vrijmaken of niet over 2 uren voor een vergadering kan beschikken, moeten compromissen worden aangegaan betreffende de discussieprocedure. In die gevallen zou het gebruik van de gids zijn nut moeten bewijzen zodat de deelnemers nadien vlotter worden vrijgemaakt.

In verband met de principes kan evenwel geen enkel compromis worden aanvaard: het gebruikte instrument moet alle aspecten van de arbeidssituatie bestrijken (globaliteit) en de rechtstreeks betrokken personen (werknemers en kaderleden) toelaten de problemen te bespreken zoals zij deze zien en te discussiëren over concrete voorstellen tot verbetering.

82. Kan men stellen dat 3 tot 6 werknemers representatief zijn voor 600 ?

Het is uitgesloten dat de arbeidssituatie 600 mensen betreft. Het concept “arbeidssituatie” wordt gedetailleerd besproken in de secties 1.1 “Arbeidssituatie vs. werkpost” en 8.6 “Er wordt een arbeidssituatie gedefinieerd” van het SOBANE-document.

Een arbeidssituatie betreft over het algemeen maximum 10 tot 15 mensen per team. Twee tot vier sleutelwerknemers onder deze 10 tot 15 personen zullen in naam van hun collega’s aan de vergadering deelnemen.

83. Hoe de werknemers kiezen ? Door lottrekking ? Stemming ?

Lottrekking is uitgesloten. Stemming is zwaar en neemt veel tijd in beslag.

Zoals besproken in sectie 8.9 “Er wordt een overleggroep gevormd” van het SOBANE-document is het essentieel dat de keuze en de representativiteit van de deelnemers worden aanvaard, zowel door de werknemers als door de hiërarchie.

In de praktijk, bij het eerste gebruik, worden de deelnemende werknemers vaak door de lokale verantwoordelijke aangeduid op grond van hun beschikbaarheid. Uit ervaring blijkt dat dit niet ideaal is, maar dat dit nauwelijks gevolgen heeft zolang er binnen de groep geen grote conflicten bestaan en de werknemers de verantwoordelijkheid aanvaarden om in naam van al hun collega’s te spreken. Het is aanbevolen kritische maar tevens constructieve werknemers bij het proces te betrekken.

84. Werkt de aanwezigheid van de hiërarchische lijn niet remmend?  Moet zij aan de vergaderingen deelnemen ? Zo ja, tot op welk niveau ?

Zoals geantwoord op de vraag 40 en de vraag 78 werd inderdaad opgemerkt dat de aanwezigheid van mensen van te hoge hiërarchische niveaus (N+2, N+3, …) belemmerend zou kunnen zijn voor de spontaneïteit en de creativiteit van de debatten. Deze personen komen tussenbeide:

  • vooraf, om het participatieve proces de mogelijkheid te geven zich in goede omstandigheden te vestigen;
  • nadien, ontvangen zij het verslag en zullen ze moeten beslissen over de actieplannen en deze moeten invoeren.

Zo is de aanwezigheid van de verantwoordelijke HRM niet aanbevolen, evenmin als deze van de ingenieur of de verantwoordelijke van de dienst. De vergadering betreft een arbeidssituatie (zie sectie 1.1 “Arbeidssituatie vs. werkpost” waarin enkel mensen uit deze situatie zouden mogen zitten die effectief samen, dagelijks, op het terrein, in het atelier of het kantoor werken.

Alles hangt evenwel af van de persoonlijkheid van de betrokken mensen (vraag 78) en de facilitator van het proces (de PA) moet oordelen of de aanwezigheid van een bepaald persoon de discussies zal verrijken of verarmen.

85. Zijn de leden van het CPBW aanwezig ?

Zoals gezegd in de vragen 52 en 55 is het de taak van het CPBW om na te denken over de omstandigheden inzake toepassing van de strategie en gebruik van de Déparis-overleggids.

De discussie over de arbeidssituatie moet worden gevoerd tussen de rechtstreeks betrokken personen. Een werknemersvertegenwoordiger zou de discussie kunnen verrijken wegens zijn kennis van de volledige onderneming en zijn positie. Zijn aanwezigheid mag evenwel niet gaan te koste van de aanwezigheid van het lokale personeel.

86. Waarom de nieuwaangeworvenen en de uitzendkrachten niet laten deelnemen ?

Nieuwaangeworvenen en uitzendkrachten hebben allicht een ander zicht op de arbeidssituatie en zouden het debat kunnen verrijken. Zij hebben evenwel niet de nodige ervaring aangaande alle productieomstandigheden en kunnen moeilijk spreken in naam van alle werknemers van de arbeidssituatie. Hun aanwezigheid mag niet gaan ten koste van de aanwezigheid van het lokale personeel.

87. Waarom moeten minstens een vrouw en een man deelnemen in geval van een gemengde post ?

Het gebeurt zelden dat mannen en vrouwen, in eenzelfde arbeidssituatie, dezelfde taken uitvoeren: vaak worden vrouwen ingezet voor de serieproductie, verpakking, terwijl de mannelijke arbeider instaat voor de afstelling van de machine… In die omstandigheden is de aanwezigheid van een persoon uit elke categorie wenselijk.

Er werd evenwel aangetoond dat, zelfs wanneer ze identieke taken uitvoeren, mannen en vrouwen de situatie niet op dezelfde manier waarnemen en niet volgens dezelfde criteria beleven. Het blijft dus onontbeerlijk een woordvoerder van beide categorieën te hebben.

88. Quid met de vertegenwoordiging van de verschillende syndicale “kleuren” ?

De verschillende vakbondsorganisaties zijn vertegenwoordigd in het CPBW dat de werking van het preventiebeleid in de onderneming “beheert”. De rol van het CPBW werd besproken in vraag 52 en de eventuele aanwezigheid van de leden van het CPBW op de Déparis-vergaderingen werd besproken als antwoord op vraag 85.

De wens van elke vakbondsorganisatie om een vertegenwoordiger op elke vergadering te hebben, zou getuigen van een klimaat van verdenking dat het succes van de vergaderingen negatief zou beïnvloeden. De PA die aan de basis van het initiatief ligt, heeft er belang bij, alvorens de vergaderingen aan te vatten, aan dit klimaat te werken door nogmaals ieders doelstellingen en rol te verduidelijken.

89. Wat doen wanneer een groep werknemers of kaderleden weigert deel te nemen ?

In dat geval kan het proces van de vergaderingen niet worden opgestart volgens de procedure die in het SOBANE-document wordt beschreven.

De PA die aan de basis van het initiatief ligt, zal de redenen voor deze weigering moeten achterhalen en dit standpunt wijzigen door de doelstellingen van de procedure uit te leggen en te trachten een duidelijker engagement van de directie te bekomen…

Hij zal de Déparis-overleggids alleen kunnen gebruiken door te trachten ervaringen, meningen, voorstellen van de werknemers te verzamelen in de hoop dat de onderneming (directie, hiërarchische lijn, werknemers), op basis van de resultaten het belang van een meer participatief proces zal inzien en hieraan in de toekomst meer rechtstreeks zal willen meewerken.

Risicoanalyse - Externe documentatie

Steunpunt RI&E-instrumenten (Nederland)

Het Steunpunt RI&E-instrumenten bestaat uit een werkgroep van de Stichting van de Arbeid en een uitvoerend secretariaat, ondergebracht bij de Organisatie voor toegepast natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO). Het Steunpunt is met steun van het Ministerie van Sociale zaken en Werkgelegenheid (SZW) tot stand gekomen.

De website biedt actuele en betrouwbare informatie, waaronder de laatste stand van zaken wat betreft het overzicht van de Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) instrumenten en de erkenningen daarvan. Hierdoor kunnen werkgevers snel en relatief eenvoudig een geschikt RI&E-instrument vinden en daarmee mede aan hun verplichting voldoen.

Meer informatie op de website van het Steunpunt RI&E.

Dossier “Évaluation des risques professionnels" (INRS – Frankrijk)

Op de website van het ’Institut national de recherche et de sécurité pour la prévention des accidents du travail et des maladies professionnelles’ (INRS), in het Frans, het dossier “Évaluation des risques professionnels”.

Tak preventie SuvaPro (SUVA - Zwitserland)

De SUVA is een zelfstandige onderneming van publiek recht die ongeveer 123 000 ondernemingen, dit zijn 1,97 miljoen werknemers en werklozen, verzekert tegen de gevolgen van ongevallen en beroepsziektes.

Meer informatie op de website van SUVA (in het Frans, Engels, Duits of Italiaans) in de rubriek Suva > Prévention > Travail: Le travail en sécurité.

Risicoanalyse - Tools

SOBANE risicoanalyse strategie (FOD Werkgelegenheid - België)

De rubriek SOBANE risicoanalyse strategie biedt op zeer volledige wijze toelichting bij de SOBANE-strategie, haar verschillende niveaus en de inhoud van de voorgestelde tools. De verschillende tools zijn beschikbaar en kunnen worden vervolledigd en aangepast volgens de noden van de preventieadviseur en de werkelijkheid van het terrein waarmee hij of zij wordt geconfronteerd.

Opsporingstools per sector

De Deparis-gidsen (SOBANE) maken het mogelijk om het geheel van een arbeidssituatie op een participatieve manier te benaderen, op basis van de reële arbeidsactiviteit, teneinde acties te bepalen waardoor de arbeidsomstandigheden kunnen worden verbeterd. Het gaat om instrumenten om een ergonomische aanpak in te voeren.

De gidsen zijn beschikbaar in de rubriek Opsporing per sector: Tools.

De Sobane methodes per risicofactor

De methodes zijn beschikbaar in de rubriek Observatie – Analyse – Expertise: Tools > De Sobane methodes per risicofactor.

Andere specifieke tools voor diverse risico’s zijn beschikbaar in de verschillende thema’s van BeSWIC, in de module Tools.

OiRA-tools (EU-OSHA – Europese Unie)

De OiRA-tools kunnen kleine ondernemingen helpen om een risicoanalyse uit te voeren en preventieacties te bepalen.

Meer informatie is beschikbaar op de website van het OiRA project: Online Interactive Risk Assessment - OiRA.

De risicoanalyse (FOD Werkgelegenheid – België – 2009)

Deze brochure is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, arbeid en sociaal overleg, in de module Publicatie > Risicoanalyse (De).

E-learning welzijn op het werk (e-campus – België)

Door middel van animaties, afbeeldingen, video's, ... kan men met deze gebruiksvriendelijke tool de wetgeving inzake welzijn op het werk en de belangrijkste principes daarvan op een eenvoudige manier begrijpen om de bewustwording te vergroten en beroepsrisico's in elk bedrijf te voorkomen.

Meer info daarover is beschikbaar in de module Tools > E-learning om de eerste stappen op vlak van welzijn op het werk te zetten (gezondheid, veiligheid, PSR, MSA…) (e-campus – België).

Risicoanalyse - Publicaties

De risicoanalyse (FOD Werkgelegenheid – België – 2009)

Deze brochure is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > Risicoanalyse (De).

De reeks publicaties SOBANE-strategie (FOD Werkgelegenheid – België)

De SOBANE-strategie voor het beheer van beroepsgebonden risico’s werd ontwikkeld voor een dynamisch en doeltreffend risicobeheer. Zij omvat vier interventieniveaus: Opsporing (Screening), OBservatie, ANalyse, Expertise.

Alle publicaties van de SOBANE-strategie zijn ook in moduleerbare versie beschikbaar op BeSWIC in de rubriek Sobane risicoanalyse strategie.

  • SOBANE-strategie en opsporingsmethode DEPARIS

Deze brochure is beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties > SOBANE-strategie en opsporingsmethode DEPARIS.

  • Overleggidsen Deparis

De Deparis-gidsen (SOBANE) maken het mogelijk om het geheel van een arbeidssituatie op een participatieve manier te benaderen, op basis van de reële arbeidsactiviteit, teneinde acties te bepalen waardoor de arbeidsomstandigheden kunnen worden verbeterd. Het gaat om instrumenten voor het invoeren van een ergonomische aanpak.

De Deparis overleggidsen per sector zijn beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties:

  • Reeks SOBANE-strategie: het beheer van beroepsgebonden risico’s

De brochures per risicofactor zijn beschikbaar op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de module Publicaties:

Risicoanalyse - Regelgeving

Meer informatie daarover en de reglementaire teksten staan op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de rubriek Thema’s > Welzijn op het werk > Algemene beginselen > Algemene principes betreffende het welzijnsbeleid.

In de praktijk

  • coronavirus
    coronavirus
    Biologische agentia / Risicoanalyse

    Coronavirus: checklist preventie op de werkvloer

    Een mogelijke besmetting met het coronavirus vormt op de werkvloer een arbeidsrisico waar de werkgever zijn werknemers tegen moet beschermen. Om dat risico te evalueren heeft de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid) een checklist voor zelfcontrole...
  • covid19
    covid19
    Biologische agentia / OIRA / Risicoanalyse

    OiRA-tool voor risicobeoordeling met betrekking tot COVID-19 op de werkplek

    De COVID-19-maatregelen worden nu in Europa beetje bij beetje versoepeld. Bedrijven en organisaties maken plannen voor een veilige terugkeer naar de werkplek. Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) heeft via zijn online interactieve platform voor...
  • afstand bewaren
    afstand bewaren
    Biologische agentia / Risicoanalyse

    ‘Social distancing’ in de bedrijven

    De overheidsmaatregelen om de verspreiding van het coronavirus te beperken legt een cascade van maatregelen op aan bedrijven. Voor ondernemingen die de continuïteit van hun activiteiten wensen veilig te stellen, is het daarom cruciaal om de ‘social distancing’ regels voor de afstand van 1,5 meter...
  • veiligheidshandboek 2020
    veiligheidshandboek 2020
    Elektrische installaties / Werken op hoogte / Elektromagnetische velden / Risicoanalyse

    Veilig werken aan of nabij mobiel netwerkinfrastructuur

    Werken aan of in de nabijheid van een gsm-mast is niet zonder risico. De operatoren voor mobiele telefonie in België evalueerden de gevaren verbonden aan de aanwezigheid van elektromagnetische velden. Ze bundelden in een veiligheidshandboek een aantal werkprocedures om gevaarlijke situaties te...
  • oira horeca
    oira horeca
    OIRA / Risicoanalyse
    Verschaffen accommodatie en maaltijden

    OiRA-tool voor horeca

    Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) heeft een nieuwe OiRA-tool voor de horecasector voorgesteld. De inhoud van deze online tool voor de risicoanalyse in kleine bedrijven (hotels, restaurants en cafés) werd uitgewerkt in nauwe samenwerking met de...
  • Werkomgeving
    Werkomgeving
    OIRA / Risicoanalyse
    Onderwijs

    Met OiRA voor een veiliger werkomgeving op school

    De Europese sociale partners voor het onderwijs, EVO en EFEE, hebben in samenwerking met het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) ten behoeve van de voor- en vroegschoolse educatie en van de middelbare scholen twee onlinetools ontwikkeld voor de beoordeling van...
  • oira autobus
    oira autobus
    OIRA / Risicoanalyse
    Vervoer en opslag

    Gratis risicoanalyse-tool voor de autocar en autobus sector

    De nieuwe OiRA tool voor de sector van autocar en autobus werd op 9 oktober 2019 voorgesteld. Met de gratis OiRA software, dat staat voor “Online interactive Risk Assessment”, kan men in kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) risicoanalyses op een eenvoudige en kosteneffectieve manier...
  • osh_001547_1.jpg
    OIRA coiffeur
    OIRA / Risicoanalyse
    Kappers

    Nieuwe OIRA tool voor kappers

    Om kappers en kapsters te ondersteunen bij de analyse en preventie van de risico’s die bij hun beroep horen, heeft het Europees Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk (EU-OSHA) een tool voor een online interactieve risicoanalyse (OIRA) ontwikkeld die gratis en voor iedereen...
  • leather and tanning
    leather and tanning
    OIRA / Risicoanalyse
    Textiel, kleding en leer

    Vernieuwde OiRA “Leather and tanning”

    De Europese sectorale partners uit de ledersector (IndustriALL en Cotance) startten in 2017 met een project om de Europese OiRA tool “Leather and tanning” aan te passen. De eerste versie van de OiRA-tool dateerde uit 2012 en was aan herziening toe. De tool helpt de kleine bedrijven uit de sector om...
  • Oira
    Oira
    OIRA / Risicoanalyse
    Landschapsverzorging

    OiRA-tool Parken en tuinen

    Om de werkcondities in de sector van de parken en tuinen te blijven verbeteren lanceerden de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD Werkgelegenheid) en het Belgische Focal Point van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) op 10...

Nieuws en evenementen

Sobane
Sobane
24.06.2020

Integratie van de SOBANE website en al haar methodes in BeSWIC

Na de lancering van deze nieuwe BeSWIC website en de nieuwe website van de FOD Werkgelegenheid is het nu de beurt aan de SOBANE website. De SOBANE...
napo_new_2.jpg
30.05.2017

Napo-video over online risicobeoordeling

In een filmpje van tweeënhalf minuten laat Napo zijn baas kennismaken met OiRA, de gratis en gebruiksvriendelijke online tool waarmee kleine...
logo_nl.gif
18.01.2017

Beroepsgerelateerde kankers, een prioriteit voor Europa

De Europese Commissie heeft voorgesteld om grenswaarden vast te stellen voor zeven kankerverwekkende stoffen. De Commissie heeft een gids...